9 trẻ chết, Bộ Y tế mới ngừng dùng vắc xin Quinvaxem

9 trẻ chết, Bộ Y tế mới ngừng dùng vắc xin Quinvaxem

Thứ 2, 06/05/2013 | 11:11
Dù đã liên tiếp xảy ra những trường hợp trẻ tử vong sau khi tiêm vaccine '5 trong 1' Quinvaxem, Bộ Y tế vẫn luôn cho rằng vaccine này an toàn, đạt chất lượng.

Thế rồi, ngày 4.5, Bộ Y tế đã bất ngờ ra công văn khẩn tạm ngừng sử dụng vaccine này. Theo đánh giá của các chuyên gia y tế, đó là một quyết định chậm trễ.

Trả lời về nguyên nhân gây tử vong, đại diện Bộ Y tế và đại diện của Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia đều cho rằng: Chưa tìm thấy bằng chứng về sự liên quan của vaccine... Bộ Y tế đã đề nghị Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tái kiểm định toàn diện loại vaccine này và kết quả là vaccine vẫn đảm bảo an toàn. Dựa trên kết quả đó, Bộ Y tế lại cho phép sử dụng vaccine này. Nhưng ngày 4.5, Bộ Y tế phát lệnh tạm dừng sử dụng vaccine Quinvaxem có thể coi là quyết định bất ngờ và không rõ lý do.

Ngừng ngay việc sử dụng vắc – xin "5 trong 1" Quinvaxem

Các trường hợp tử vong gồm ba trường hợp ở Nghệ An, một ở Kiên Giang, một ở Thanh Hóa, một ở Hà Nội, hai ở Lâm Đồng và một ở Hải Dương.

Theo văn bản khẩn Bộ Y tế yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Y tế các ngành, Ban quản lý dự án tiêm chủng mở rộng và các Trung tâm y tế dự phòng... phải tạm ngừng ngay việc sử dụng vắc-xin Quinvaxem trong dự án tiêm chủng mở rộng (vắc-xin phối hợp 5 thành phần DTwP-HepB-Hib dạng lỏng), SĐK: QLVX-0604-12 do Công ty Berna Biotech Korea Corporation (BBKC) sản xuất.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược Nguyễn Việt Hùng cho biết yêu cầu khẩn cấp này nhằm “đảm bảo an toàn cho người sử dụng”.

Xã hội - 9 trẻ chết, Bộ Y tế mới ngừng dùng vắc xin Quinvaxem
Việc ngừng tiêm vắc - xin được cho là đảm bảo an toàn cho người sử dụng

Cục Quản lý Dược cũng yêu cầu đại diện Công ty BBKC phải gửi thông báo tạm ngừng sử dụng tới những nơi phân phối, sử dụng vắc-xin Quinvaxem. Đồng thời, phải báo cáo về tình hình nhập khẩu, quá trình phân phối và sử dụng vắc xin Quinvaxem về Cục Quản lý Dược và Cục Y tế dự phòng trước ngày 15-5-2013.

Quyết định trên của Cục Quản lý Dược dựa trên “kết luận của Hội đồng tư vấn sử dụng vắc-xin, sinh phẩm y tế” đưa ra từ cuối tháng 4/2013.

Vắc-xin Quinvaxem hiện đang sử dụng ở 90 quốc gia. Đây là vắc-xin có giá thành thấp (gần 100.000 đồng/liều) song có chứa thành phần ho gà toàn tế bào nên có thể gây phản ứng tại chỗ sau tiêm, thường là sốt, sưng đỏ chỗ tiêm và nặng hơn là sốc phản vệ, trong khi các vắc-xin phối hợp mới chứa thành phần ho gà vô bào nên ít gây phản ứng.

Tại Việt Nam, sau những vụ tai biến cuối năm 2012, mới đây, lại có thêm nhiều trẻ tử vong sau khi tiêm vắc-xin “5 trong 1” Quinvaxem.

Vắc-xin “5 trong 1” Quinvaxem được đưa vào chương trình quốc gia tiêm chủng mở rộng từ tháng 6-2010, tiêm cho trẻ 2, 3 và 4 tháng tuổi. Vắc-xin này do Liên minh Toàn cầu về vắc-xin và tiêm chủng (GAVI) tài trợ cho Việt Nam đến hết năm 2015. Trong hơn 2 năm qua, Việt Nam nhập về gần 15 triệu liều và đã sử dụng hơn 11 triệu liều.

Có trẻ chết mới tăng cường giám sát

Trước đó chỉ trong vòng nửa tháng (từ ngày 20/12/2012 đến 5/1/2013) đã xảy ra 5 trường hợp trẻ (từ 1-3 tháng tuổi) tử vong do phản ứng sau tiêm chủng tại Bình Định, Kiên Giang và Hà Nội.

Khi đó Bộ trưởng Bộ Y tế cho rằng, các vắc - xin dùng trong tiêm chủng được phép lưu hành tại Việt Nam đều đạt yêu cầu về tính an toàn và công hiệu. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng vắc - xin vẫn có thể xảy ra các trường hợp phản ứng. Thế nhưng đến hơn 1 tháng sau Bộ Y tế mới đưa ra văn bản yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát phản ứng sau tiêm chủng để phát hiện sớm và xử trí các tai biến xảy ra sẽ góp phần làm giảm diễn biến nặng các trường hợp phản ứng sau tiêm chủng. Đồng thời thành lập Hội đồng tư vấn chuyên môn đánh giá tai biến trong quá trình sử dụng vắc-xin, sinh phẩm y tế.

Xã hội - 9 trẻ chết, Bộ Y tế mới ngừng dùng vắc xin Quinvaxem (Hình 2).
Vắc xin Quinvaxem được tăng cường giám sát sau khi hây hại chết 5 trẻ nhỏ

Bộ Y tế cũng chỉ đạo các Sở Y tế phải chỉ đạo thanh tra, kiểm tra các hoạt động về tiêm chủng an toàn trên địa bàn: Bảo đảm việc thực hiện sử dụng, bảo quản, phân phối vắc-xin, sinh phẩm y tế sử dụng trong tiêm chủng theo đúng quy định.

Quyết định đó đã được đánh giá là chậm chạp. Khi đó TS Trần Hữu Thăng, phó Chủ tịch Tổng hội y tế Việt Nam bức xúc: “Chúng tôi cũng muốn Bộ Y tế, Sở Y tế phải quyết liệt đáp ứng ngay sự thắc mắc của người dân. Mỗi động tác chần chừ sẽ làm cho người dân hoang mang, mất lòng tin và có hại cho ngành y tế”.

Đây quả là một điều đáng tiếc. TS Thăng lý giải: “Tiêm chủng mở rộng là thành tựu vĩ đại nhất để nước Việt Nam tự hào được với thế giới. Cũng không có một nước nào phải bỏ nhiều tiền như vậy để cứu mấy chục thế hệ không còn ai mặt rỗ…Thành tựu vĩ đại của cả nền y tế là tiêm chủng mở rộng”, TS Thăng nói.

Để bảo vệ thành quả này, TS Thăng cũng như nhiều chuyên gia y tế khác bày tỏ sự tiếc nuối về sự phản ứng chậm chạp của Bộ Y tế trong thời gian qua.

Theo TS Thăng, mọi động tác chần chừ của Bộ Y tế sẽ làm dân hoang mang và có thể dẫn đến nguy cơ cho sự nghiệp tiêm chủng hiện nay.

Phải chăng vì thuốc giá rẻ nên “nhắm mắt” sử dụng?
 
Xã hội - 9 trẻ chết, Bộ Y tế mới ngừng dùng vắc xin Quinvaxem (Hình 3).
 
GS-TS Nguyễn Trần Hiển - chủ nhiệm Chương trình Tiêm chủng mở rộng - cho biết, tỷ lệ phản ứng sau tiêm vaccine Quinvaxem thống kê ở Việt Nam là 0,69/1 triệu liều (tỉ lệ nặng) và 0,17/1 triệu liều (tỷ lệ tử vong). Vậy mà trong 6 tháng qua có tới 9 trẻ tử vong mà giới chuyên môn vẫn khẳng định “tỷ lệ tai biến nằm trong ngưỡng cho phép là 1/1 triệu mũi tiêm” thì thật khó tin? 

Đằng sau hàng loạt ca tai biến nghiêm trọng này là gì? Đó là vì vaccine giá rẻ được tài trợ nên không thể không dùng? Để phân trần cho việc “phải” dùng loại vaccine giá rẻ (gần 100.000đ/mũi) này, đại diện Bộ Y tế nói, vaccine Quinvaxem được WHO khuyến cáo sử dụng và hiện đang sử dụng phòng bệnh ở 90 quốc gia. Chúng ta  phụ thuộc vào các nguồn tài trợ vaccine Quinvaxem trị giá tới 38,5 triệu USD, từ chối nhận viện trợ thì trong tương lai có thể sẽ khó khăn trong việc tiếp tục nhận nguồn viện trợ từ tổ chức GAVI... vì thời gian tới có thể GAVI sẽ viện trợ Việt Nam vaccine ngừa bệnh rubella và tiêu chảy do rotavirus...

Không biết có phải bởi nguồn tài trợ quá lớn mà ngành y tế lại không quan tâm đến chuyện Hàn Quốc - nước sản xuất Quinvaxem - đã không sử dụng vaccine này vì nó có chứa thành phần ho gà vaccine toàn tế bào dễ gây phản ứng cho cơ địa trẻ. Chính nhà sản xuất vaccine này đã cảnh báo phải cân nhắc hết sức cẩn thận bởi có rất nhiều tác dụng phụ sau tiêm như: Sốt 40 độ C; đột quỵ hoặc sốc... 

Cũng chính WHO thông báo rằng, vaccine Quinvaxem được phân phối tại Ấn Độ đã gây tử vong cho ít nhất 5 trẻ tại Sri Lanka, 8 trẻ tại Bhutan và ít nhất 3 trẻ tại Pakistan. Chính quyền Sri Lanka đã thu hồi lô vaccine vào năm 2008 sau khi ghi nhận 25 trường hợp có phản ứng phụ gây hại nghiêm trọng, trong đó có 5 ca tử vong và Bhutan đã ngừng sử dụng loại vaccine này sau 2 tháng đưa vào sử dụng trong tháng 7.2009 sau khi xảy ra 8 ca tử vong... 

Vì sao Bộ Y tế không đưa ra quyết định ngừng sử dụng vaccine Quinvaxem sớm hơn để 9 trẻ em không phải bỏ mạng, hàng chục trẻ em không bị phản ứng sau khi tiêm? Theo ý kiến của nhiều chuyên gia y tế, Bộ Y tế cần phải ngừng hẳn loại vaccine này chứ không nên tạm ngừng, không nên đánh đổi tính mạng trẻ vì bất cứ lý do gì.  

Sử dụng vaccine đơn liều để thay thế Quinvaxem

Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm, Việt Nam sử dụng khoảng 4,5 triệu liều vaccine Quinvaxem để phòng ngừa 5 bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và Hib cho 1,5 triệu trẻ em dưới 1 tuổi. Sau khi dừng sử dụng vaccine Quinvaxem, Bộ Y tế chưa có hướng dẫn về phương án vaccine thay thế Quinvaxem. Đại diện Cục Quản lý dược cho rằng, có thể thay thế bằng các loại vaccine viêm gan B, Hib đơn liều và vaccine phối hợp ngừa ba bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván hoặc có thể nhập khẩu vaccine tương tự Quinvaxem có chất lượng tốt hơn để thay thế.

Dừng Quinvaxem, phải ưu tiên vaccine đơn lẻ cho các vùng nguy cơ cao 

Theo GS-TS Trịnh Quân Huấn - nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế,  Quinvaxem là một trong số 11 vaccine được sử dụng trong tiêm chủng mở rộng ở Việt Nam. Hiện tại, chỉ còn khoảng vài chục nghìn liều vaccine này. Đây là vaccine phòng 5 bệnh phối hợp, trong đó có bệnh ho gà. Bản thân độc tố ho gà dễ gây phản ứng mạnh nhất. Trong trường hợp ngừng sử dụng Quivaxem, nhu cầu sử dụng các loại vaccine đơn lẻ khác phòng 5 bệnh bạch hầu, uốn ván, ho gà, viêm gan B, viêm màng não mủ do Hib tăng cao thì việc tiêm sẽ phải ưu tiên những vùng có nguy cơ cao hơn.

Phú Sang (t/h)

Báo động tai biến sau khi tiêm vắc xin '5 trong 1'

Thứ 4, 20/03/2013 | 09:21
Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra những vụ thiệt mạng sau khi tiêm phòng loại vắc xin này khiến nhiều người dân hoang mang và tỏ ra vô cùng lo lắng về tính mạng của con em mình.

Hà Nội: Bé 3 tháng tuổi tử vong sau tiêm vắc-xin

Chủ nhật, 06/01/2013 | 21:31
Ngày 5/1, cháu Nguyễn Thanh Long, 3 tháng tuổi (Yên Khê, Yên Thường, Gia Lâm, Hà Nội) vừa tử vong do tiêm vắc – xin “5 trong 1” Quinvaxem.

4 trẻ tai biến sau tiêm vắc xin Quinvaxem

Thứ 2, 01/04/2013 | 17:05
Tin từ Sở Y tế tỉnh Hải Dương có thêm 4 trẻ bị tai biến (trong đó 1 trẻ tử vong) trong tổng số hơn 40 trẻ em được tiêm vắc xin Quinvaxem 5 trong 1 ngày 25/3 vừa qua.

3 trẻ sơ sinh nhập viện vì vắc xin “5 trong 1”

Thứ 2, 31/12/2012 | 15:43
Ngày 31/12, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Bình Định cho biết: Vừa qua có 3 trẻ sơ sinh khoảng 2 tháng tuổi sau khi tiêm mũi vắc xin “5 trong 1” đã phải nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa tỉnh vì có những biểu hiện phản ứng thuốc.