Chưa có quy định riêng cho quyền tiếp cận đất của dân tộc thiểu số

Chưa có quy định riêng cho quyền tiếp cận đất của dân tộc thiểu số

Nguyễn Thị Hồng Nhung
Thứ 6, 30/09/2022 | 13:49
Việc sửa đổi Luật Đất đai phải giải quyết được những khó khăn, vướng mắc về đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là dân tộc thiểu số bản địa.

Ngày 30/9, Hội Luật gia Việt Nam đã tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) với chủ đề "Những định hướng chính sách lớn về đảm bảo quyền của người sử dụng đất".

Phát biểu tham luận tại Hội thảo, theo GS.TS Lê Hồng Hạnh, Tổng biên tập Tạp chí Pháp luật và Phát triển chia sẻ khía cạnh đất đai liên quan tới dân tộc thiểu số (DTTS) là một vấn đề cấp bách, bức xúc, nóng hổi cần được đặc biệt quan tâm.

Tiếp cận và sở hữu đất đai là yếu tố chi phối sự phát triển của mỗi cộng đồng, đặc biệt là cộng đồng DTTS ở bất cứ quốc gia nào. Đất đai là yếu tố quan trọng chi phối mạnh nhất cuộc sống của người dân ở vùng nông thôn, đặc biệt là người DTTS bản địa. Đảm bảo quyền sử dụng đất là một trong yếu tố đặc biệt trong chính sách phát triển các cộng đồng DTTS ở Việt Nam từ trước đến nay.

Theo GS.TS Lê Hồng Hạnh, Luật Đất đai đã qua 4 lần ban hành mới kể từ 1993 cho đến nay. Năm 2013, Luật Đất đai được ban hành ngay trước khi thông qua Hiến pháp năm 2013.

Tuy nhiên, Luật Đất đai năm 2013 chưa thể cụ thể hóa các điểm mới của Hiến pháp 2013, đặc biệt là cách tiếp cận mới đối với phát triển dân tộc thiểu số. Theo đó, ông Hạnh kiến nghị một số giải pháp để Nhà nước thực hiện chính sách phát triển toàn diện và tạo điều kiện để các dân tộc thiểu số phát huy nội lực, cùng phát triển với đất nước.

Trên thực tế, khi đi khảo sát tại các khu vực có đông đồng bào DTTD sinh sống, ông Lê Hồng Hạnh nhận thấy mặc dù Nhà nước nói rất nhiều đến quan tâm đến dân tộc thiểu số nhưng trên thực tế việc tiếp cận về đất đai của DTTS thì hệ thống pháp luật xử lý chưa tốt.

Tiêu điểm - Chưa có quy định riêng cho quyền tiếp cận đất của dân tộc thiểu số

GS.TS Lê Hồng Hạnh phát biểu tại Hội thảo do Hội Luật gia phối hợp Người Đưa Tin tổ chức.

Phân tích Dự thảo Luật Đất đai (bản 16/9/2022), GS.TS nhận xét vẫn chưa có những quy định cụ thể dành riêng cho quyền tiếp cận đất của dân tộc thiểu số. Trong 240 điều của Dự thảo thì có 5 điều nói về đồng bào dân tộc thiểu số gồm điều 24, 152, 154, 205, 217. Các điều này đều sao chép lại các quy định của Luật Đất đai 2013.

Trong khi đó, Báo cáo về thực trạng kinh tế, xã hội của 53 dân tộc thiểu số được thực hiện năm 2017 cho thấy có những địa phương như Hà Tĩnh, Vũng Tàu, Vĩnh Phúc, các cộng đồng dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất và đất ở nghiêm trọng.

Tỉ lệ thiếu đất sản xuất và đất ở tại Hà Tĩnh chiếm đến 43,28% và 23,60%. Tỉ lệ thiếu đất sản xuất của các cộng đồng DTTS ở Vĩnh Phúc, Cà Mau chiếm 29,59% và 29,73%.

Số liệu trong Tờ trình của Chính phủ số 473/TTr-CP phê duyệt đề án tổng thể phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn ngày 11/10/2019 cũng cho thấy những thách thức này. Theo Tờ trình, ở thời điểm 2019 có 12.976 hộ DTTS di cư tự phát chưa được sắp xếp ổn định, 58123 hộ thiếu đất ở, 465.266 hộ cần hỗ trợ nhà; 303.728 hộ thiếu đất sản xuất.

“Hiện nay, DTTS đang đứng trước làn sóng chuyển nhượng đất, lấy đất của DTTS rất dễ, chỉ cần trả giá cao là họ bán cho doanh nghiệp, trách nhiệm của Nhà nước phải bảo vệ họ như thế nào, xem xét nên bắt buộc trả lại đất cho người dân để họ có đất sinh sống”, ông Lê Hồng Hạnh nhấn mạnh.

Do đó, việc luật hóa khái niệm dân tộc thiểu số bản địa có ý nghĩa rất lớn đối với việc thi hành phù hợp hơn và hiệu quả hơn chính sách, pháp luật đất đai hướng tới phát triển bền vững. Sự công nhận này cần được tiến hành với sự tôn trọng đầy đủ về phong tục, truyền thống và hệ thống sở hữu đất đai của các dân tộc bản địa có liên quan.

Ở khía cạnh phát triển DTTS, Luật Đất đai mới cần có những quy định đặc thù, phù hợp với văn hóa, sinh kế của DTTS, đảm bảo quyền tự chủ cho cộng đồng DTTS trong quản lý và sử dụng đất của mình.

Việc luật hóa đất của cộng đồng DTTS sẽ tạo nền tảng cho các giải pháp giao đất, quản lý, thu hồi đất, sử dụng đất phù hợp với đặc trưng của các cộng đồng này.

Tiêu điểm - Chưa có quy định riêng cho quyền tiếp cận đất của dân tộc thiểu số (Hình 2).

 Hội Luật gia Việt Nam đã tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Nêu quan điểm về vấn đề trên, bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý Đất đai - Bộ Tài nguyên & Môi trường cho biết Bộ TN&MT đã tiếp thu ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của đồng bào dân tộc.

Và từ đó, nội dung ưu tiên cho đồng bào dân tộc thiểu số đang được đề xuất đối với các nông, lâm trường rà soát thì sẽ ưu tiên giao đất cho những người sử dụng đất và đồng bào DTTS thiếu đất sản xuất.

TS. Trần Công Phàn: Sửa Luật Đất đai liên quan tới toàn xã hội

Thứ 6, 30/09/2022 | 10:13
TS. Trần Công Phàn nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Đất đai sẽ góp phần thúc đẩy việc huy động được các nguồn lực tham gia vào phát triển kinh tế cũng như ổn định xã hội.

Sửa Luật Đất đai tuyệt đối tránh hợp thức hóa các vi phạm

Thứ 5, 22/09/2022 | 14:42
Đối với dự án Luật Đất đai, Chủ tịch Quốc hội đề nghị sửa đổi, bổ sung các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn nhưng phải đảm bảo tính tổng thể, chiến lược lâu dài.

Đề nghị quy định chặt chẽ thu hồi đất trong Luật Đất đai (sửa đổi)

Thứ 5, 22/09/2022 | 09:54
Thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đất đai, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp nêu rõ đây là nội dung được người dân, xã hội mong đợi.
Cùng tác giả

FLC bị cưỡng chế thu 1,6 tỷ đồng tiền nợ thuế

Thứ 4, 07/12/2022 | 11:35
Cục thuế Tỉnh Quảng Ninh quyết định áp dụng cưỡng chế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản Tập đoàn FLC để thu gần 1,6 tỷ đồng nợ thuế.

Chủ tịch VinFast: IPO thành công sẽ giúp VinFast mở rộng quy mô trên thị trường quốc tế

Thứ 4, 07/12/2022 | 10:53
Dù bối cảnh thị trường còn nhiều thách thức, Chủ tịch VinFast chia sẻ công ty đang đi rất đúng hướng khi lựa chọn nộp hồ sơ IPO tại Mỹ vào thời điểm này.

Vinfast nộp hồ sơ niêm yết lên sàn chứng khoán Mỹ với mã VFS

Thứ 4, 07/12/2022 | 08:38
Hãng xe của tỷ phú Phạm Nhật Vượng - Vinfast công bố đã hoàn tất nộp hồ sơ niêm yết đăng ký phát hành lần đầu ra công chúng lên Ủy ban Giao dịch Chứng khoán Mỹ.

Một lô trái phiếu lên tới 1.000 tỷ đồng vừa được mua lại trước hạn

Thứ 3, 06/12/2022 | 19:29
Đây là lô trái phiếu được phát hành ngày 24/12/2021 với kỳ hạn 12 tháng, được Novaland mua lại trước hạn vào ngày 2/12/2022.

165 triệu cổ phiếu trao tay trong một phiên, Hải Phát Invest có gì hấp dẫn?

Chủ nhật, 04/12/2022 | 07:00
Khớp lệnh hơn nửa số lượng cổ phiếu niêm yết trên sàn trong một phiên, Hải Phát Invest đã xác lập kỷ lục mới trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Cùng chuyên mục

Điều kiện thuận lợi để thúc đẩy hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc

Thứ 4, 07/12/2022 | 13:43
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Hàn Quốc, ngày 6/12/2022, tại Nhà Quốc hội Hàn Quốc, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc hội kiến với Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Kim Jin Pyo.

Phiên họp thứ 18 UBTVQH xem xét nhiều nội dung quan trọng

Thứ 4, 07/12/2022 | 10:23
Theo dự kiến, Phiên họp thứ 18 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ khai mạc vào ngày 13/12/2022, xem xét cho ý kiến nhiều nội dung.

Thủ tướng: Dứt khoát không để ách tắc vốn cho nền kinh tế

Thứ 3, 06/12/2022 | 15:58
Thủ tướng phân tích, người dân có tiền gửi thì ngân hàng mới phát triển được, nên trong lúc khó khăn, ngân hàng phải chia sẻ với người dân, doanh nghiệp.

"Việt Nam mở cửa hoàn toàn du lịch" là sự kiện du lịch nổi bật 2022

Thứ 3, 06/12/2022 | 13:49
Sự kiện Việt Nam mở cửa hoàn toàn du lịch từ ngày 15/3/2022 đã được đưa vào bình chọn 10 sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch của năm 2022 của Bộ VH,TT&DL.

Tuyên bố chung Việt Nam - Hàn Quốc về quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện

Thứ 3, 06/12/2022 | 11:17
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Hàn Quốc của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, hai bên đã nhất trí ra "Tuyên bố chung Việt Nam - Hàn Quốc về quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện". Người Đưa Tin trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung.
     
Nổi bật trong ngày

"Việt Nam mở cửa hoàn toàn du lịch" là sự kiện du lịch nổi bật 2022

Thứ 3, 06/12/2022 | 13:49
Sự kiện Việt Nam mở cửa hoàn toàn du lịch từ ngày 15/3/2022 đã được đưa vào bình chọn 10 sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch của năm 2022 của Bộ VH,TT&DL.

“Chạy nước rút”, Thủ tướng yêu cầu đạt mục tiêu 2022 ở mức cao nhất

Thứ 3, 06/12/2022 | 11:01
Chỉ còn gần 1 tháng là kết thúc năm 2022, Thủ tướng yêu cầu cần "chạy nước rút về đích" bảo đảm an toàn, hiệu quả, đạt được các mục tiêu nhưng mang tính bền vững.

Việt Nam - Hàn Quốc đẩy mạnh toàn diện hợp tác về thương mại, đầu tư

Thứ 3, 06/12/2022 | 09:48
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Hàn Quốc, ngày 5/12/2022, tại Seoul, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc hội đàm hẹp và hội đàm chính thức với Tổng thống Hàn Quốc Yoon Seok Yeol.

Thủ tướng: Dứt khoát không để ách tắc vốn cho nền kinh tế

Thứ 3, 06/12/2022 | 15:58
Thủ tướng phân tích, người dân có tiền gửi thì ngân hàng mới phát triển được, nên trong lúc khó khăn, ngân hàng phải chia sẻ với người dân, doanh nghiệp.

Phiên họp thứ 18 UBTVQH xem xét nhiều nội dung quan trọng

Thứ 4, 07/12/2022 | 10:23
Theo dự kiến, Phiên họp thứ 18 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ khai mạc vào ngày 13/12/2022, xem xét cho ý kiến nhiều nội dung.