DN thua lỗ nghìn tỷ xin Chính phủ trả nợ: 'Phớt lờ' chỉ đạo?

Nhiều chuyên gia kinh tế không đồng tình với việc tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) đề xuất Chính phủ trả nợ thay cho Đạm Ninh Bình và cho rằng, như vậy là "phớt lờ" chỉ đạo của Chính phủ.

Việc tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) đề nghị Chính phủ đứng ra trả nợ thay cho Đạm Ninh Bình khoản vay 125 triệu USD từ ngân hàng China Eximbank của Trung Quốc, còn Vinachem chỉ trả lãi và phí khiến nhiều chuyên gia kinh tế hết sức băn khoăn.

GS.TS. Đặng Đình Đào.

Thông tin những ngày qua được nhiều tờ báo trong nước đăng tải về khoản vay để đầu tư dự án Đạm Ninh Bình trị giá 250 triệu USD trong thời hạn 15 năm nhận được sự chú ý của dư luận. Bởi tính đến 31/3/2017, dư nợ của khoản vay là 162,5 triệu USD, đã trả nợ gốc 7 kỳ với tổng số tiền là 87,5 triệu USD. Theo phương án đề xuất của Vinachem, tập đoàn này sẽ chỉ trả nợ lãi và phí, còn Chính phủ sẽ trả khoản nợ gốc 125 triệu USD trong 5 năm tới, bắt đầu từ 21/7/2017 đến 21/1/2022.

Nghĩa là từ năm 2017 đến năm 2022, ngân sách Nhà nước sẽ phải ứng vốn để trả nợ cho phía Trung Quốc thay cho Vinachem số tiền trên.

Trao đổi với PV báo Người Đưa Tin, GS.TS. Đặng Đình Đào, nguyên Viện trưởng viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển, ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội tỏ ra băn khoăn và cho rằng, việc đề xuất xin Chính phủ trả nợ của Vinachem là tiền lệ rất nguy hiểm.

"Tôi đã từng đọc thông tin về việc lãnh đạo nhà máy Đạm Ninh Bình giải thích lý do thua lỗ là nhu cầu thị trường và giá bị xuống. Cách giải thích đó là không thuyết phục và không chấp nhận được. Đã đề xuất một “siêu” dự án như vậy đương nhiên cần tính toán kỹ tất cả các yếu tố. Tôi nghĩ Chính phủ phải có quan điểm rõ ràng về việc này. Khi muốn được phê duyệt dự án thì vẽ ra viễn cảnh tốt đẹp nhưng bây giờ thua lỗ lại đổ lỗi cho khách quan, cho thị trường là không được", ông Đào nói.

Cũng theo vị Giáo sư này, ngành hóa chất và nhà máy Đạm Ninh Bình nên ngồi lại với nhau tìm cách xử lý. Nếu cứ đề xuất, xin Chính phủ trả nợ như vậy thành tiền lệ rất nguy hiểm. Doanh nghiệp Nhà nước nào cũng đưa viễn cảnh tốt đẹp khi muốn đầu tư, đến khi vào vận hành lỗ lại đổ lỗi cho thị trường và xin Chính phủ trả nợ thay.

Thị trường luôn vận động thay đổi, các nhà hoạch định chính sách, quản lý phải dự báo trước để tính toán hợp lý, đổi mới công nghệ, tối ưu hóa đầu vào để giảm chi phí.

"Tôi băn khoăn rằng, đề xuất của ngành hóa chất như vậy sẽ mở ra một tiền lệ rất không hay. Bởi đây là đề xuất không hợp lý trong bối cảnh ngân sách Nhà nước đang khó khăn như hiện nay. Tôi thấy đề xuất cố tình không thực hiện theo chỉ đạo, chủ trương của Chính phủ, phớt lờ ý kiến của lãnh đạo Chính phủ trước thông tin đại chúng. Tôi nghĩ không chỉ Chính phủ mà ngay cả ngành quản lý chủ quản là bộ Công Thương cũng phải có thái độ kiên quyết trong vấn đề này", GS.TS. Đặng Đình Đào nhấn mạnh.

TS. Lê Đăng Doanh.

Còn theo TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng viện Quản lý kinh tế Trung ương, cần rạch ròi trách nhiệm trong câu chuyện này.

"Tôi nghĩ rằng, nếu chấp nhận đề nghị đó thì đặt giả thiết 11 dự án còn lại cũng đề xuất như thế thì sẽ là gánh nặng cho ngân sách và là tiền lệ xấu để các doanh nghiệp khác, các công trình đầu tư kém hiệu quả dựa dẫm. Cho nên, tôi đồng ý với ý kiến của bộ Tài chính, không đồng tình với đề xuất này.

Tôi cũng cho rằng cần làm đúng tinh thần Nghị quyết hội nghị Trung ương 5, sớm thành lập cơ quan Trung ương đại diện cho chủ sở hữu tách nhiệm vụ chủ sở hữu ra khỏi Bộ. Phải xem xét xử lý nghiêm trách nhiệm tài chính của những người đã ra quyết định và thực hiện dự án đó. Những người đó phải có trách nhiệm hoàn trả tiền lãi, doanh nghiệp nếu cần phải xem xét bán đi để trả lãi. Việc trả nợ một doanh nghiệp nước ngoài có phần về thể diện quốc gia, uy tín tài chính của một đất nước, cho nên tôi đề nghị Vinachem cần có phương án trình và tự giải quyết món nợ này", vị chuyên gia kinh tế nêu quan điểm.

Mới đây, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ, Trưởng ban Chỉ đạo của Chính phủ xử lý các tồn tại yếu kém của một số nhà máy, dự án yếu kém ngành Công Thương đã chủ trì phiên họp triển khai Kết luận của Bộ Chính trị về các đơn vị này. Tại phiên họp, Phó Thủ tướng khẳng định: “Kiên quyết xử lý theo cơ chế thị trường với 2 điểm là tôn trọng nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các doanh nghiệp và Nhà nước kiên quyết không cấp thêm vốn vào các dự án, nhà máy. Kiên quyết xử lý sớm vướng mắc pháp lý của các dự án. Ưu tiên bán dự án, nhà máy cho các nhà đầu tư ngoài Nhà nước, cho phép giải thể các dự án không có khả năng, thu hồi tối đa tài sản...".

Dương Thu

Mời bạn đọc cùng làm báo với Nguoiduatin.vn, viết tin bài, bày tỏ quan điểm về mọi mặt của cuộc sống gửi về hộp thư toasoan@nguoiduatin.vn .Tất cả thông điệp bạn quan tâm đều là tin tức

Video Thời sự xem nhiều

  • Clip: Người phụ nữ qua đường thiếu quan sát khiến cô gái gặp nạn

    Clip: Người phụ nữ qua đường thiếu quan sát khiến cô gái gặp nạn

  • Clip: Tài xế mở cửa xe bất cẩn khiến cô gái ngã trước đầu ô tô

    Clip: Tài xế mở cửa xe bất cẩn khiến cô gái ngã trước đầu ô tô

  • Clip: Xe máy phanh gấp, trượt ngã tóe lửa ngay trước đầu ô tô

    Clip: Xe máy phanh gấp, trượt ngã tóe lửa ngay trước đầu ô tô