Hơn 10 năm thực thi Luật Trọng tài thương mại: Giải quyết hơn 2900 vụ tranh chấp

Lê Mạnh Quốc
Thứ 3, 29/11/2022 | 09:41
Trong khuôn khổ của Luật Trọng tài thương mại, số lượng trung tâm trọng tài, trọng tài viên và kết quả giải quyết tranh chấp ở nước ta đã có sự phát triển mạnh mẽ.

Ngày 29/11, tại Tp. Hồ Chí Minh, Hội Luật gia Việt Nam, Tạp chí Đời sống và Pháp luật tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Báo cáo nghiên cứu, rà soát Luật Trọng tài thương mại (Luật TTTM).

Thay mặt Hội Luật gia Việt Nam -  cơ quan chủ trì soạn thảo, ông Nguyễn Văn Huệ - Trưởng Ban Nghiên cứu, xây dựng và phổ biến pháp luật, Hội Luật gia Việt Nam đã trình bày Báo cáo nghiên cứu, rà soát Luật Trọng tài thương mại (sau đây gọi tắt là Báo cáo).

Tiêu điểm - Hơn 10 năm thực thi Luật Trọng tài thương mại: Giải quyết hơn 2900 vụ tranh chấp

 Ông Nguyễn Văn Huệ, Trưởng Ban Nghiên cứu, xây dựng và phổ biến pháp luật, Hội Luật gia Việt Nam trình bày báo cáo.

Báo cáo chỉ rõ, ngay sau khi Luật TTTM có hiệu lực ngày 1/1/2011, các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật TTTM đã được Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân Tối cao, Hội Luật gia Việt Nam và các cơ quan, tổ chức hữu quan tích cực, chủ động phối hợp chặt chẽ ban hành kịp thời, đảm bảo tiến độ và chất lượng.

Bên cạnh đó, để bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật Việt Nam, Quốc Hội cũng đã sửa đổi, bổ sung chế định về trọng tài thương mại trong nhiều đạo luật như: Bộ luật Dân sự 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Luật Đầu tư 2014, Luật thương mại hợp nhất số 03/VBHN-VPQH, Luật Xây dựng 2014,…

Trong khuôn khổ của Luật TTTM hơn 12 năm qua, số lượng trung tâm trọng tài và trọng tài viên ở nước ta đã có sự phát triển mạnh mẽ, phần nào đáp ứng tốt các yêu cầu của trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng trong giai đoạn hiện nay. Theo đó, tính đến 30/6/2022, cả nước đã có 42 Trung tâm trọng tài thương mại và 01 văn phòng đại diện của Ủy ban trọng tài thương mại Hàn Quốc. Toàn quốc đã có khoảng 700 trọng tài viên, trong đó có một số trọng tài viên là người nước ngoài.

Về kết quả giải quyết, trong 10 năm (từ 2011-2020) các Trung tâm trọng tài đã giải quyết được 2900 vụ tranh chấp. Không những số lượng vụ việc trọng tài thụ lý tăng lên mà các lĩnh vực tranh chấp ngày càng đa dạng, phong phú hơn.

Đánh giá chung về kết quả thực hiện, ông Nguyễn Văn Huệ chỉ rõ Luật TTTM đã tiếp thu các nguyên tắc quan trọng của Luật Mẫu về trọng tài của UNCITRAL, tạo ra một khuôn khổ tương đối thuận lợi cho sự phát triển của phương thức trọng tài. Luật TTTM tôn trọng quyền tự do thỏa thuận của các bên, đây là nguyên tắc cơ bản của phương thức trọng tài.

Luật cũng đã quy định rõ về vai trò của Tòa án trong hỗ trợ và giám sát đối với hoạt động trọng tài; Xác lập nguyên tắc mất quyền phản đối; Mở rộng thẩm quyền cho hội đồng trọng tài, giúp quá trình tố tụng hiệu quả hơn.

Bên cạnh kết quả đạt được, sau hơn 12 năm thực thi, Luật Trọng tài thương mại đã phát sinh một số tồn tại, bất cập cần sửa đổi để đáp ứng nhu cầu thực tiễn và thống nhất với các đạo luật khác.

Theo đó, một số vấn đề liên quan đến thẩm quyền giải quyết các tranh chấp của Trọng tài thương mại; Thỏa thuận trọng tài; Quyền và nghĩa vụ của Trọng tài viên; Các hình thức Trọng tài; Biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài và cơ chế trọng tài viên khẩn cấp (emergency arbitrator); Quy định về nội dung Phán quyết trọng tài; Hủy phán quyết trọng tài; Giải quyết khiếu nại về thẩm quyền của Hội đồng trọng tài; Điều kiện thành lập Trung tâm trọng tài; Quy định về quyền miễn trừ trách nhiệm và phạm vi trách nhiệm của Hội đồng Trọng tài; Cơ chế giám đốc thẩm đối với quyết định của tòa án về việc hủy phán quyết trọng tài; Mất quyền phản đối; Về thi hành phán quyết trọng tài; Về thời hiệu khởi kiện và một số vấn đề khác.

Tiêu điểm - Hơn 10 năm thực thi Luật Trọng tài thương mại: Giải quyết hơn 2900 vụ tranh chấp (Hình 2).

Toàn cảnh Hội thảo.

Trên cơ sở đánh giá hơn 12 năm thực thi Luật Trọng tài thương mại, Báo cáo một lần nữa nhấn mạnh việc hoàn thiện thể chế về trọng tài thương mại và pháp luật liên quan đảm bảo trọng tài thực sự là thiết chế hiệu quả đáp ứng nhu cầu thực tiễn giải quyết tranh chấp đầu tư, kinh doanh, thương mại, đảm bảo phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam, Luật mẫu UNCITRAL và thông lệ quốc tế về trọng tài thương mại.

Bên cạnh đó, cần hướng đến xây dựng, ban hành cơ chế tăng cường sự kiểm tra, giám sát việc triển khai thi hành quy định của Luật trọng tài thương mại, đặc biệt là việc hủy phán quyết trọng tài; Xây dựng cơ chế phối hợp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả thi hành phán quyết trọng tài; Nâng cao năng lực của các Trung tâm trọng tài, đội ngũ trọng tài viên đáp ứng yêu cầu giải quyết tranh chấp đầu tư, kinh doanh, thương mại trong bối cảnh hội nhập quốc tế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân và doanh nghiệp; Xây dựng cơ chế nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động của trọng tài thương mại.

Về lộ trình thực hiện, Hội Luật gia Việt Nam sẽ là cơ quan chủ trì xây dựng Báo cáo nghiên cứu, rà soát Luật TTTM trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước 31/12/2022.

Tiến tới xây dựng hồ sơ đề nghị xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TTTM, dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 12/2023.

Việc xây dựng hồ sơ dự án án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TTTM trình Quốc hội cho ý kiến vào kỳ họp thứ 7 khóa XV (tháng 5/2024).

Trình Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật TTTM vào kỳ họp thứ 8 khóa XV (tháng 10/2024).

Ngoài ra, Báo cáo cũng chỉ rõ song song với việc xây dựng hồ sơ dự án án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trọng tài thương mại cũng cần nghiên cứu hoàn thiện quy định luật khác liên quan Luật Trọng tài thương mại như nghiên cứu, bổ sung quy định về giám đốc thẩm quyết định của Tòa án hủy hoặc không hủy phán quyết trọng tài trong Bộ luật Tố tụng dân sự; Sửa Luật thi hành án dân sự theo hướng bổ sung quy định về thủ tục thi hành phán quyết của TTTM; Hoàn thiện các văn bản dưới luật đảm bảo thi hành Luật Trọng tài thương mại.

Góp ý dự thảo Báo cáo nghiên cứu, rà soát Luật Trọng tài thương mại: Tạo cơ chế thông thoáng để doanh nghiệp phát triển

Thứ 3, 29/11/2022 | 08:47
Ngày 29/11, tại Khách sạn Sen Việt, Tp.HCM, Hội Luật gia Việt Nam, Tạp chí Đời sống và Pháp luật tổ chức Hội thảo Góp ý dự thảo Báo cáo nghiên cứu, rà soát Luật Trọng tài thương mại.

[E] Doanh nghiệp còn e ngại chọn giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài thương mại

Thứ 2, 28/11/2022 | 07:31
Đó là nhận định của ông Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Thương mại Luật gia Việt Nam, Chủ tịch Hội Trọng tài Thương mại Tp.HCM về Luật Trọng tài Thương mại.

3 chính sách lớn trong dự án luật sửa đổi, bổ sung Luật đấu giá tài sản

Thứ 4, 23/11/2022 | 16:18
Bộ Tư pháp đang đề nghị xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản nhằm tạo ra tính thống nhất, chặt chẽ trong hoạt động đấu giá.
Cùng tác giả

Cứ 10 chuyển bay lại có 1 chuyến chậm giờ, Vietnam Airlines “delay” nhiều nhất

Thứ 3, 07/02/2023 | 17:18
Năm 2022, Vietnam Airlines khai thác 115.987 chuyến bay, chậm 11.486 chuyến, tương ứng gần 12,5%.

Bộ GTVT sẽ đồng loạt thanh, kiểm tra đào tạo lái xe trên cả nước

Thứ 3, 07/02/2023 | 15:36
Bộ GTVT sẽ thành lập 3 đoàn kiểm tra công tác đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe của các Sở GTVT trên cả nước.

Gần 10 triệu khách thông qua các cảng hàng không trong tháng 1/2023

Thứ 7, 04/02/2023 | 14:21
Sản lượng hành khách và hàng hóa thông qua các cảng hàng không Việt Nam trong tháng 1/2023 có sự tăng trưởng.

"Đại gia sân bay" ACV lãi đậm, nợ xấu tăng gần 2.000 tỷ đồng

Thứ 6, 03/02/2023 | 11:03
ACV báo lãi năm 2022 đạt 7.122 tỷ đồng - gấp 9 lần năm trước khi thị trường hàng không dần phục hồi và các chính sách giá dịch vụ dần quay lại bình thường.

Rà soát hướng tuyến, nhà ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua Hà Nội

Thứ 5, 02/02/2023 | 18:27
Hà Nội đề nghị giữ nguyên phương án hướng tuyến ga đường sắt tốc độ cao đã thống nhất với Bộ GTVT vào tháng 12/2018.
Cùng chuyên mục

Lấy phiếu tín nhiệm các chức danh do Quốc hội bầu và phê chuẩn

Thứ 3, 07/02/2023 | 17:38
Chủ tịch Quốc hội cho biết, đa số ý kiến tại cuộc họp đồng tình với nhiệm vụ trong tháng 2, trọng tâm là Phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tuần tới.

Chưa ghi nhận công dân Việt Nam nào bị ảnh hưởng của động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria

Thứ 3, 07/02/2023 | 10:23
Bộ Ngoại giao cho biết, cho đến cuối ngày 06/02/2023, chưa ghi nhận thông tin có công dân Việt Nam bị ảnh hưởng bởi trận động đất.

Thanh Hóa: Hơn 3.500 thanh niên lên đường nhập ngũ

Thứ 2, 06/02/2023 | 11:40
Sáng 6/2, tỉnh Thanh Hóa đã hoàn thành việc bàn giao 3.505 thanh niên nhập ngũ cho 12 đầu mối nhận quân của Bộ Quốc phòng.

“Làm sao để người dân từ quán nước, hiệu cắt tóc cũng nhắc về sửa đổi luật Đất đai"

Thứ 2, 06/02/2023 | 08:00
Xoay quanh dự án Luật Đất đai sửa đổi, Người Đưa tin đã có cuộc trao đổi với ông Tạ Văn Hạ - Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, ĐBQH đoàn Quảng Nam.

Quyết tâm tới năm 2025, miền Trung có thêm 1.200 km cao tốc

Chủ nhật, 05/02/2023 | 17:31
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định quyết tâm đến năm 2025 hoàn thành đưa vào khai thác tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía đông.
     
Nổi bật trong ngày

“Làm sao để người dân từ quán nước, hiệu cắt tóc cũng nhắc về sửa đổi luật Đất đai"

Thứ 2, 06/02/2023 | 08:00
Xoay quanh dự án Luật Đất đai sửa đổi, Người Đưa tin đã có cuộc trao đổi với ông Tạ Văn Hạ - Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, ĐBQH đoàn Quảng Nam.

Động đất khiến hàng nghìn người thương vong ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria

Thứ 3, 07/02/2023 | 10:42
Trận động đất mạnh 7,8 độ richter đã xảy ra tại khu vực giáp ranh Thổ Nhĩ Kỳ và Syria vào rạng sáng 6/2, làm sập nhiều tòa nhà khiến hàng nghìn người thương vong.

WHO ước tính 20.000 người thiệt mạng trong trận động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria

Thứ 3, 07/02/2023 | 11:43
Số người thiệt mạng ở cả Thổ Nhĩ Kỳ và Syria sau trận động đất ngày 6/2 vẫn đang tăng trong bối cảnh công tác cứu hộ gặp không ít khó khăn.

Thanh Hóa: Hơn 3.500 thanh niên lên đường nhập ngũ

Thứ 2, 06/02/2023 | 11:40
Sáng 6/2, tỉnh Thanh Hóa đã hoàn thành việc bàn giao 3.505 thanh niên nhập ngũ cho 12 đầu mối nhận quân của Bộ Quốc phòng.

Chưa ghi nhận công dân Việt Nam nào bị ảnh hưởng của động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria

Thứ 3, 07/02/2023 | 10:23
Bộ Ngoại giao cho biết, cho đến cuối ngày 06/02/2023, chưa ghi nhận thông tin có công dân Việt Nam bị ảnh hưởng bởi trận động đất.