Khiến 1,8 triệu người tử vong hằng năm, ai dễ mắc loại ung thư này?

Khiến 1,8 triệu người tử vong hằng năm, ai dễ mắc loại ung thư này?

Thứ 2, 15/08/2022 | 13:09
Nếu gia đình có bố mẹ, anh chị em bị ung thư phổi, nguy cơ bạn mắc bệnh sẽ tăng lên 2-3 lần so với những người không có tiền sử gia đình như vậy.

Ung thư phổi là một bệnh lý ác tính xuất phát từ sự tăng sinh mất kiểm soát của các tế bào trong nhu mô phổi. Bệnh phổ biến trên toàn thế giới và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các bệnh lý ung thư ở cả hai giới. Ước tính mỗi năm có khoảng 1,8 triệu ca tử vong trên toàn cầu do ung thư phổi.

Hút thuốc lá được coi là yếu tố nguy cơ chính với ung thư phổi khi 75-90% người bệnh có tiền sử hút thuốc. Tuy nhiên, theo thống kê trên toàn thế giới chỉ có khoảng 10-15% số người hút thuốc bị ung thư phổi.

Hút thuốc lá thụ động được chứng minh làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi lên 20%. Nhưng hút thuốc lá thụ động cũng chỉ chiếm từ 16-24% số ca ung thư phổi ở những người không hút thuốc.

Ung thư phổi ở những người không hút thuốc thường được chẩn đoán ở giới nữ, trẻ tuổi hơn và có xu hướng đáp ứng tốt hơn với điều trị có sự xuất hiện của các đột biến gen giúp can thiệp bằng liệu pháp điều trị đích.

Nhiều gia đình bệnh nhân được chẩn đoán ung thư phổi xuất hiện nỗi lo: “Có hoặc không có gen đột biến thì liệu ung thư phổi có di truyền hay không?”. Các nghiên cứu đã được tiến hành để làm rõ vai trò của các gen và khả năng di truyền.

Đời sống - Khiến 1,8 triệu người tử vong hằng năm, ai dễ mắc loại ung thư này?

Ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các bệnh lý ung thư ở cả hai giới.


Ung thư và di truyền

Tế bào ung thư là những tế bào đột biến, phát triển không chịu sự kiểm soát của cơ thể. Phần lớn các đột biến này xuất hiện sau khi sinh, trong quá trình tương tác với môi trường sống và không di truyền được. Một số nhỏ đột biến khác có từ ngay khi mới sinh và di truyền được.

Cơ thể chúng ta nhận 2 bản sao gen khác nhau từ bố và mẹ. Do đó, khi đã mang trong mình một gen đột biến (ví dụ gen ức chế khối u đột biến mất chức năng), chỉ cần đột biến ở một gen còn lại sẽ tạo điều kiện hình thành ung thư. Trong khi đó, ở một người mang cả 2 gen bình thường, cần đột biến xảy ra ở cả 2 gen mới đủ khả năng để sinh bệnh. Vì vậy, những người nhận di truyền gen đột biến sẽ có nguy cơ bị ung thư cao hơn so với những người sinh ra không có gen đột biến.

Tương tự như vậy với ung thư phổi. Nếu gia đình có bố mẹ, anh chị em mắc ung thư phổi thì nguy cơ mắc ung thư phổi sẽ tăng lên 2-3 lần so với những người không có tiền sử gia đình như vậy. Tuy nhiên, cần xem xét điều này trong một bối cảnh rộng hơn, nhiều thành viên trong gia đình cùng mắc ung thư đó có thể là do cùng tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ như khói thuốc (hút chủ động hoặc bị động), môi trường sống chung ô nhiễm hóa học, phóng xạ... Đây cũng chính là những khó khăn khi xác định có phải là ung thư phổi gia đình hay ung thư phổi di truyền không.

Một số gen có liên quan đến ung thư phổi và di truyền

Khoảng 8% các trường hợp ung thư phổi là ung thư phổi di truyền. Việc xác định đột biến gen của tế bào dòng mầm liên quan tới ung thư phổi di truyền vẫn còn là một thách thức. Hiện nay, một số gen có liên quan tới bệnh ung thư phổi được xác định gồm:

Gen EGFR: Đột biến gen EGFR T790M ở tế bào dòng mầm làm tăng nguy cơ phát triển ung thư phổi, đặc biệt ở người không hút thuốc. Đột biến rất hiếm tuy nhiên được ước tính làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi ở những người không hút thuốc lên 31%.

Gen TP53: Đây là gen ức chế khối u. Đột biến gen TP53 ở các tế bào dòng mầm làm mất khả năng ức chế khối u do đó tăng nguy cơ xuất hiện ung thư ở nhiều cơ quan trong đó có ung thư phổi và ung thư thường khởi phát sớm.

Gen BRCA: Đột biến gen BRCA ở tế bào dòng mầm thường được nhắc tới trong ung thư vú và buồng trứng di truyền. Tuy nhiên, những người mang đột biến gen này cũng có nguy cơ mắc một số loại ung thư khác như phổi, thận, gan.

Gen HER2: Đây là một gen gây ung thư trong họ EGFR, biểu hiện quá mức ở bệnh nhân ung thư vú với tần suất 15% -20%. Tuy nhiên, trong ung thư phổi, đột biến soma của HER2 rất hiếm..

Một số gen khác: HER2, YAP1, CHECK2… Các đột biến gen này ở tế bào dòng mầm cũng có liên quan tới việc hình thành ung thư phổi.

Trường hợp nào sẽ nghĩ nhiều đến ung thư di truyền hay ung thư gia đình?

Với những đặc điểm như sau có thể gợi ý đến một bệnh cảnh ung thư di truyền:

- Nhiều thành viên cùng mắc một loại ung thư (nhất là những bệnh ung thư ít gặp)

- Ung thư ở độ tuổi trẻ hơn bình thường (như ung thư ruột kết ở tuổi 20)

- Một người mắc nhiều hơn 1 loại ung thư (ví dụ như một phụ nữ cùng bị ung thư vú và ung thư buồng trứng)

- Ung thư ở cả cặp cơ quan (như cả hai mắt, cả thận hoặc cả hai vú)

- Ung thư ở nhiều thế hệ (như ở ông, cha và con trai)

Hiện nay xét nghiệm di truyền đối với ung thư phổi còn rất hạn chế. Nhiều quốc gia trên thế giới cũng gặp phải khó khăn này và chưa có cách tốt nhất để quản lý những người mang gen đột biến nhưng chưa phát sinh bệnh. CT liều thấp có thể được kết hợp trong chăm sóc và quản lý những người bệnh này, nhưng tần suất nào để có hiệu quả tối ưu là điều không chắc chắn. Ngoài ra, tư vấn di truyền cho gia đình của những bệnh nhân được chẩn đoán ung thư phổi vẫn là một thách thức. Không có hướng dẫn xét nghiệm di truyền nào được thiết lập chỉ dựa trên tiền sử gia đình có người mắc ung thư phổi trừ khi những trường hợp này đã đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của một hội chứng di truyền đã biết.

Tuy nhiên như đã đề cập, phần lớn các đột biến gen gây ung thư phát sinh trong quá trình sống của mỗi người và không di truyền cho thế hệ sau. Vậy nên, dù trường hợp của bạn có người thân đã mắc ung thư phổi, nguy cơ của bạn mắc ung thư phổi di truyền vẫn rất thấp. Dù vậy, bạn vẫn nên cung cấp thông tin này cho bác sĩ để có những tư vấn phù hợp nhất trong việc sàng lọc.

BS Nguyễn Tiến Đồng (Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai)

Theo Vietnamnet

Tự ý đắp lá chữa mụn nhọt, nữ bệnh nhân bị áp xe 15cm

Thứ 2, 15/08/2022 | 11:48
Thấy xuất hiện khối nhọt ở lưng và đã điều trị kháng sinh nhưng không đỡ nên nữ bệnh nhân tự đắp thuốc lá cây mong hy vọng khỏi nhanh nhưng lại "rước họa vào thân".

7 loại thực phẩm dễ "nuôi" tế bào ung thư phát triển, cần từ bỏ ngay

Thứ 2, 15/08/2022 | 07:13
Chế độ ăn uống không lành mạnh góp phần thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư. Trong đó, một số thực phẩm có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư nguy hiểm.

Dùng bữa tối trước giờ này có thể giúp giảm nguy cơ ung thư

Thứ 6, 12/08/2022 | 06:00
Nghiên cứu đã chứng minh thường xuyên ăn khuya có thể có tác động tương tự như làm việc ca đêm và làm gián đoạn nhịp sinh học, thậm chí làm tăng nguy cơ mắc ung thư.

Đau, sưng vùng bìu, người đàn ông đi khám, phát hiện ung thư tinh hoàn

Thứ 3, 09/08/2022 | 11:55
Ung thư tinh hoàn giai đoạn 3 là lan đến các bộ phận khác của cơ thể.
Cùng tác giả

Ngắm căn nhà 52m2 đẹp lung linh của vợ chồng trẻ khiến ai nhìn cũng ngưỡng mộ

Thứ 5, 03/06/2021 | 07:00
Diện tích đất nhỏ hẹp nhưng cặp vợ chồng trẻ ở Đà Nẵng đã xây thành ngôi nhà đẹp như resort cao cấp khiến cộng đồng mạng xôn xao, thích thú.

Hà Nội đóng cửa các quán ăn đường phố, cà phê, trà đá vỉa hè từ 17h hôm nay

Thứ 2, 03/05/2021 | 14:42
Từ 17h hôm nay (3/5), Chủ tịch Hà Nội quyết định, tạm dừng hoạt động đối với các quán ăn, uống đường phố, trà đá vỉa hè, cà phê vỉa hè để phòng, chống Covid-19.

Ấm lòng cái cúi đầu cảm ơn giữa đường của cậu bé

Thứ 3, 20/04/2021 | 11:03
Hành động đẹp và nhân văn của cậu bé khi khoanh tay, cúi người cảm ơn tài xế ô tô nhường đường làm lay động trái tim của bao người.

Dự báo thời tiết: Bão số 10 sẽ suy yếu thành áp thấp nhiệt đới

Thứ 5, 05/11/2020 | 11:17
Dự báo trong 24 giờ tới, bão số 10 di chuyển theo hướng Tây Tây Nam và suy yếu thành áp thấp nhiệt đới đi vào đất liền các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Phú Yên.

Bão số 9 mạnh nhất từ đầu năm, nhà cấp 4 có thể bị phá hủy

Thứ 3, 27/10/2020 | 17:38
Bão số 9 là cơn bão rất mạnh, dự kiến sẽ ảnh hưởng tới đất liền trong đêm 27/10 và rạng sáng 28/10. Dự báo khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất là miền Trung nước ta.
Cùng chuyên mục

Thư gửi con tương lai, vào một ngày nào đó…

Thứ 6, 30/09/2022 | 09:00
Gửi con thương yêu của mẹ!

Ăn cà chua, chớ dại kết hợp với những thực phẩm này kẻo sinh bệnh

Thứ 6, 30/09/2022 | 06:58
Cà chua dễ ăn và bổ dưỡng nhưng nếu vô tình kết hợp cà chua với những thực phẩm dưới đây thì phản ứng có hại có thể xảy ra, biến món ăn trở thành “độc dược”.

Bác sĩ gắp được ve chó còn sống trong tai bé gái 2 tuổi

Thứ 5, 29/09/2022 | 15:01
Gia đình bệnh nhi 2 tuổi cho hay trước khi vào viện, trẻ có dấu hiệu đau, nhức và chảy dịch ở tai.

Tọa đàm “Kỹ năng kiểm soát tâm lý trong đầu tư”

Thứ 5, 29/09/2022 | 14:40
Info Finance vinh dự đồng hành cùng Báo Pháp Luật Việt Nam tổ chức buổi tọa đàm “Kỹ năng kiểm soát tâm lý trong đầu tư” vào lúc 13h Thứ 7- ngày 01/10/2022.

Những ai không nên ăn thịt đỏ?

Thứ 5, 29/09/2022 | 14:00
Thịt đỏ là một trong những nguồn thực phẩm bổ dưỡng nhất, tuy nhiên không phải ai cũng nên ăn loại thịt này.
     
Nổi bật trong ngày

9 thói quen vào buổi sáng cực hại sức khỏe cần bỏ ngay

Thứ 5, 29/09/2022 | 06:09
Có những thói quen mà bạn cần tránh thực hiện vào buổi sáng. Bằng cách điều chỉnh những thói quen này sức khoẻ của bạn sẽ được cải thiện đáng kể.

Vì sao trẻ em Nhật Bản 6 tuổi đã tự đi đến trường không cần đưa đón?

Thứ 5, 29/09/2022 | 10:34
Ở Việt Nam, đa số học sinh tiểu học đều được đưa đón đến trường nhưng ở Nhật thì các em phải tự đi bộ. Vì sao cha mẹ Nhật dám cho con trẻ tự đi một mình như vậy?

Thứ khiến con người già nhanh hơn cả hút thuốc

Thứ 5, 29/09/2022 | 11:27
Một nghiên cứu cho thấy cảm giác cô đơn, tuyệt vọng có thể khiến một người già hơn 1 năm 8 tháng, nhiều hơn 5 tháng so với hút thuốc.

Bác sĩ gắp được ve chó còn sống trong tai bé gái 2 tuổi

Thứ 5, 29/09/2022 | 15:01
Gia đình bệnh nhi 2 tuổi cho hay trước khi vào viện, trẻ có dấu hiệu đau, nhức và chảy dịch ở tai.

Những ai không nên ăn thịt đỏ?

Thứ 5, 29/09/2022 | 14:00
Thịt đỏ là một trong những nguồn thực phẩm bổ dưỡng nhất, tuy nhiên không phải ai cũng nên ăn loại thịt này.