Lý do bất thường khiến giao tranh diễn ra ở biên giới Trung-Ấn

19:12 03/07/2017

Biên giới Trung Quốc-Ấn Độ chưa bao giờ nóng như hiện tại. Diễn biến trong quan hệ giữa hai quốc gia này đặc biệt thu hút sự quan tâm của khu vực cũng như thế giới...

Thời điểm nhạy cảm

Một dải đất yên tĩnh ở nơi hoang vu nhất của dãy Himalaya - nơi phân cách giữa Trung Quốc và Ấn Độ đã thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế trong tuần này, khi căng thẳng leo thang trong cuộc tranh chấp biên giới mới giữa hai cường quốc đang trỗi dậy ở châu Á.

Dù không ai rõ chính xác điều gì đang xảy ra giữa khu tam giác hẻo lánh Sikkim, Tây Tạng và Bhutan, nhưng theo các báo cáo quân sự, đã có tới 3.000 quân được hai nước Trung Quốc và Ấn Độ triển khai tới đây và có một vụ xô xát ở Doka La đã xảy ra, theo SCMP.

Tiêu điểm - Lý do bất thường khiến giao tranh diễn ra ở biên giới Trung-Ấn

Những người lính tại biên giới Ấn Độ-Trung Quốc đã có một cuộc đụng độ trong thời gian gần đây.

Vụ việc xảy ra vào thời điểm nhạy cảm trong cuộc tranh chấp lãnh thổ còn nhiều bất đồng và kéo dài giữa hai quốc gia đông dân nhất trên thế giới.

Lịch sử tranh chấp hơn nửa thế kỷ đã ghi nhận nhiều cuộc đụng độ lẻ tẻ giữa Ấn Độ và Trung Quốc. Trong đó đáng chú ý nhất là cuộc chiến tranh đẫm máu vào những năm 1960.

Các nhà phân tích tin rằng, vụ việc hiện tại đã cho thấy sự phức tạp hơn trong các tranh chấp biên giới, vốn là nguồn cơn gây mất ổn định lớn nhất trong quan hệ hai nước.

Nó cũng nhấn mạnh mối quan hệ căng thẳng giữa sự mất niềm tin chiến lược mà đôi khi là phản ánh sự cạnh tranh gay gắt giữa Trung Quốc và Ấn Độ khi cả hai đều chung mục tiêu thúc đẩy sự thống trị trong khu vực.

Bắc Kinh tuyên bố đóng cửa đèo Nathu La, được mở cửa vào năm 2015 như một tuyến đường cho những người hành hương Ấn Độ đến thăm núi Kailash và Hồ Manosawar của Tây Tạng – hai địa danh rất thiêng liêng đối với người Hindu và người theo Phật giáo.

Ở độ cao trên 4.300 mét so với mực nước biển, đèo Nathu La ở bang Sikkim lần đầu tiên mở cửa cho mục đích thương mại vào năm 2006 và là một trong ba mốc biên giới quan trọng giữa Trung Quốc và Ấn Độ.

Thực tế, cuộc giao tranh giữa quân đội hai nước chỉ diễn ra chỉ vài ngày trước chuyến thăm của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tới Washington. Theo một số nhà quan sát, đây không phải là chuyện xảy ra ngẫu nhiên.

Thông điệp từ Bắc Kinh hay tối hậu thư từ New Delhi?

Tiêu điểm - Lý do bất thường khiến giao tranh diễn ra ở biên giới Trung-Ấn (Hình 2).

Cái ôm giữa Thủ tướng Modi và Tổng thống Trump khiến Trung Quốc "nóng mắt"?

"Có rất nhiều thông tin tranh cãi về nơi cuộc đụng độ Trung-Ấn vừa xảy ra, thế nhưng thời gian xảy ra vụ việc ai cũng hiểu điều gì ẩn chứa đằng sau", Rajeswari Rajagopalan, thành viên cao cấp từ Observer Research Foundation ở New Delhi, nói.

Trong khi các cuộc khiêu khích ở biên giới tương tự vốn chỉ xảy ra cùng lúc với các cuộc thăm viếng song phương giữa Ấn Độ và Trung Quốc, thì ngược lại, việc xảy ra trùng với chuyến thăm của ông Modi tới Mỹ lần này là điều chưa từng có.

Mohan Guruswamy, chủ tịch Policy Alternatives Society - một tổ chức nghiên cứu độc lập của Ấn Độ, cho rằng "một nguy cơ mới rõ ràng đang nổi lên", mặc dù các chi tiết đầy đủ để xác định bên nào kích động trước chưa được làm rõ."Công chúng Ấn Độ tin rằng đó là Trung Quốc đang làm dấy lên căng thẳng", ông nói.

Tuy nhiên, học giả Wang Dehua từ Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế Thượng Hải, lại cáo buộc ngược lại khi nói phía Ấn Độ mới là bên gây hấn.

Ông lưu ý rằng vùng biên giới Sikkim giữa Trung Quốc và Ấn Độ là nguồn cơn căng thẳng ngoại giao và quân sự lớn nhất trong quan hệ song phương.

Trung Quốc vẫn chưa chấp nhận Sikkim - nơi mà trong nhiều thế kỷ - nước này vẫn tuyên bố thuộc chủ quyền của mình, trong khi Ấn Độ coi đây là phần lãnh thổ "máu thịt" không thể thiếu.

"Bên cạnh các động thái chủ đích nhắm vào Trung Quốc, bao gồm cả cuộc tập trận hải quân được lập kế hoạch với Mỹ và Nhật Bản tại vịnh Bengal vào cuối tháng này, Ấn Độ dường như muốn gây áp lực lên Trung Quốc trước chuyến đi tới Washington của ông Modi để chiếm được nhượng bộ từ Bắc Kinh về vấn đề biên giới", ông Wang giải thích lý do giao tranh xảy ra.

Năm 2003, Bắc Kinh từng thừa nhận thực tế rằng, Sikkim đã gia nhập Ấn Độ thông qua một cuộc trưng cầu dân ý vào năm 1975 trong khi cựu Thủ tướng Ôn Gia Bảo trong chuyến thăm Ấn Độ năm 2005, cũng tuyên bố Sikkim không còn là vấn đề trong quan hệ song phương nữa.

Tiêu điểm - Lý do bất thường khiến giao tranh diễn ra ở biên giới Trung-Ấn (Hình 3).

Binh lính Trung Quốc - Ấn Độ tham gia diễn tập cùng nhau. Ảnh minh họa.

Bác bỏ quan điểm trên, Jagannath Panda, người đứng đầu Trung tâm Đông Á thuộc viện Nghiên cứu Quốc phòng và Phân tích ở New Delhi nhận định, vụ việc thực chất là thông điệp Trung Quốc muốn gửi tới Ấn Độ rằng họ không nên "vì Mỹ mà bỏ qua mối quan hệ với Trung Quốc".

"Trung Quốc đang cố gắng đưa ra tuyên bố, đã đến lúc Ấn Độ nên ưu tiên giải quyết các vấn đề liên quan đến Trung Quốc, bao gồm cả vấn đề ranh giới", ông nói. 

Rajeev Ranjan Chaturvedy, một nhà nghiên cứu tại Học viện Nghiên cứu Nam Á thuộc Đại học Quốc gia Singapore lại cho rằng, dường như sự đụng chạm của Trung Quốc vào phần biên giới với Bhutan mới là lý do chính cho những gì vừa diễn ra.

"Chúng ta đang chứng kiến ​​một cuộc cạnh tranh chiến lược đang diễn ra giữa Trung Quốc và Ấn Độ. Không có điểm nào phủ nhận rằng quan hệ chính trị giữa họ đã xấu đi trong những năm gần đây, mặc dù quan hệ kinh tế và thương mại được cải thiện trong thời gian qua”, Sun Shihai,  nhà nghiên cứu tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc nói trên SCMP.

Giới quan sát cho biết, các tranh chấp biên giới lâu dài giữa hai người khổng lồ châu Á dường như không có bất kỳ giải pháp nào nhanh chóng vì các bên có rất ít động lực để hóa giải khác biệt.

Tuy nhiên, cả hai được cho là sẽ giữ ngọn lửa xung đột xuống mức nhỏ nhất.

"Chắc chắn bất kỳ cuộc xung đột quân sự nào cũng không mang đến lợi ích cho kẻ trong cuộc và các nhà lãnh hai nước đều nhận thức được điều này", nhà nghiên cứu Chaturvedy nhấn mạnh.

Đọc thêm>>> 48h trước tối hậu thư, chảo lửa Qatar nóng như 'thùng thuốc súng'

Quốc Vinh

Bạn đang đọc bài viết Lý do bất thường khiến giao tranh diễn ra ở biên giới Trung-Ấn tại chuyên mục Tiêu điểm của báo điện tử Người Đưa Tin. Mọi thông tin góp ý, chia sẻ xin vui lòng gửi về hòm thư toasoan@nguoiduatin.vn.

Cùng chuyên mục