Nâng tầm đội tàu biển quốc tế

Chủ nhật, 18/09/2022 | 07:00
Sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam chủ yếu do đội tàu nước ngoài đảm nhận, chiếm trên 90%, đặc biệt là các tuyến biển xa như châu Mỹ, châu Âu.

Mặc dù có bước phát triển đáng ghi nhận trong hình thành một số cảng biển quốc tế có thể đón được tàu lớn của nước ngoài, tuy nhiên, đội tàu biển quốc tế của Việt Nam lại phát triển chưa tương xứng. Hiện phần lớn hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam phụ thuộc vào đội tàu nước ngoài. Do đó, nhiệm vụ phát triển đội tàu vận tải biển quốc tế để có thể vươn ra biển xa đang trở lên cấp thiết hơn bao giờ hết với ngành hàng hải Việt Nam.

Cơ cấu đội tàu chưa hợp lý, trọng tải nhỏ

Theo báo cáo của Cục Hàng hải Việt Nam, trong giai đoạn 2016-2021, mặc dù bị ảnh hưởng sâu sắc của dịch Covid-19 nhưng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn có tốc độ tăng trưởng cao, đạt trung bình 12%. Sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển cũng đạt tốc độ tăng trưởng ổn định. Riêng trong 7 tháng của năm 2022, sản lượng hàng hóa qua cảng biển có sự giảm tốc nhưng cũng ghi nhận mức tăng trưởng dương khoảng 2% so với cùng kỳ, đạt khoảng 63 triệu tấn.

Ông Hoàng Hồng Giang, Phó Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam cho hay, hệ thống cảng biển Việt Nam đã có bước phát triển đồng bộ, đón được tàu lớn nhất thế giới ra vào làm hàng. Tuy nhiên, sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam chủ yếu do đội tàu nước ngoài đảm nhận, chiếm trên 90%, đặc biệt là các tuyến biển xa như châu Mỹ, châu Âu. Đội tàu trong nước chủ yếu vận tải nội địa và hoạt động tuyến quốc tế ngắn trong khu vực châu Á.

Thông tin về hiện trạng đội tàu biển của Việt Nam, ông Bùi Văn Trung, Tổng thư ký Hiệp hội chủ tàu Việt Nam cho biết, trong khi đội tàu container trên thế giới đã có gần 6.350 tàu với tổng sức chở 25,5 triệu Teus, tổng trọng tải 305,9 triệu DWT thì đội tàu container của Việt Nam lại quá nhỏ bé. Cả nước chỉ có 10 công ty vận tải container, sở hữu 48 tàu container với tổng sức chở 39.519 Teus, tổng trọng tải 548.236 DWT. Trong số này, có tới 13 tàu trên 25 tuổi, 3 tàu trên 20 tuổi, 15 tàu có trọng tải từ 300 Teus đến dưới 600 Teus, chỉ có thể chạy ở trong nước. 17 tàu có trọng tải từ 600 Teus trở lên có thể chạy các tuyến khu vực nội Á.

Các chuyên gia hàng hải nhìn nhận, chính cơ cấu đội tàu chưa hợp lý, trọng tải nhỏ là một trong những yếu tố khiến đội tàu biển trong nước khó cạnh tranh với các đơn vị vận tải quốc tế. Trong khi xu hướng thế giới phát triển tàu trọng tải lớn để tối ưu hóa chi phí vận tải, đặc biệt là đội tàu container và tàu chuyên dụng. Hiện vận tải biển Việt Nam vẫn phát triển ở 3 phân khúc, chủ yếu là nội địa, châu Á và vượt đại dương chưa đáng kể; đồng thời, chưa có nhiều đội tàu quy mô lớn, tải trọng cao.

Kinh tế vĩ mô - Nâng tầm đội tàu biển quốc tế

Riêng trong 7 tháng của năm 2022, sản lượng hàng hóa qua cảng biển có sự giảm tốc nhưng cũng ghi nhận mức tăng trưởng dương khoảng 2% so với cùng kỳ, đạt khoảng 63 triệu tấn.

Tuy nhiên, bên cạnh những khó khăn trên, đánh giá về tiềm năng phát triển đội tàu biển quốc tế Việt Nam không phải là không có cơ sở khi quy mô đội tàu của Việt Nam hiện vẫn đứng thứ 3 trong khu vực ASEAN và thứ 28 trên thế giới. Hiện đã có doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tàu chuyên dụng trọng tải lớn như tàu dầu thô trọng tải đến 320.000 DWT, nhiều tàu chở hàng rời chuyên dụng trên 100.000 DWT. Đây chính là cơ sở để đội tàu trong nước từng bước chuyển đổi theo xu hướng thế giới với tàu trọng tải lớn hơn nhằm tối ưu hóa chi phí vận tải.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực hàng hải, do đội tàu quốc tế của Việt Nam yếu nên thiếu chủ động, đã và đang ảnh hưởng rất lớn đến doanh nghiệp xuất nhập khẩu của Việt Nam. Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng về sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu ngày càng cao đang đặt vấn đề cấp thiết về phát triển đội tàu vận tải biển quốc tế của Việt Nam.

Nhanh chóng hoàn thiện đội tàu biển quốc tế

Xác định được vai trò quan trọng của đội tàu vận tải biển quốc tế, ông Hoàng Hồng Giang, Phó Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam cho biết, Cục đã tham mưu cho Bộ Giao thông Vận tải xây dựng “Đề án phát triển đội tàu vận tải biển quốc tế của Việt Nam” nhằm đảm bảo thị phần vận tải nội địa và từng bước nâng nâng cao thị phần vận tải quốc tế. Đề án được chia làm 2 giai đoạn, giai đoạn 2022-2026 thực hiện tổng thể các chính sách về đổi mới cơ chế, tài chính, nâng cao chất lượng đội ngũ thuyền viên, nhằm phát triển đội tàu biển ven bờ, kết nối vận tải ven biển với một số nước trong khu vực, từng bước thiết lập một số tuyến container trong khu vực nội Á.

Giai đoạn 2026-2030, tập trung hỗ trợ một số hãng tàu container Việt Nam để có tiềm lực đủ mạnh, có thể vươn ra hoạt động quốc tế ở những thị trường xa; có cơ chế chính sách hỗ trợ các hãng tàu liên minh, liên kết với nhau trong khai thác hàng hóa container, tăng năng lực cạnh tranh với các hãng tàu nước ngoài.

Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Xuân Sang khẳng định, đề án sẽ giúp lĩnh vực hàng hải chuyển mình mạnh mẽ nhờ củng cố “nội lực” từ đội tàu vận tải biển quốc tế.

Đặc biệt, Thứ trưởng Nguyễn Xuân Sang nhấn mạnh, muốn phát triển đội tàu biển quốc tế song song với nỗ lực từ cơ quan quản lý Nhà nước thì các doanh nghiệp, các hiệp hội cần đồng hành cùng Bộ Giao thông Vận tải để xây dựng Đề án này đạt được những bước đột phá cho sự phát triển của đội tàu Việt Nam.

Là doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực hàng hải, ông Nguyễn Cảnh Tĩnh, Tổng giám đốc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) khẳng định, Tổng công ty tiếp tục chuyển hướng đầu tư vào đội tàu vận tải container, nhằm nâng cao năng lực đội tàu, hạn chế tình trạng hãng tàu nước ngoài ép giá, tăng giá cước bất hợp lý. Doanh nghiệp này sẽ thành lập Công ty cổ phần Vận tải container và sẽ phát hành cổ phiếu riêng lẻ để tăng vốn điều lệ.

Không chỉ có “ông lớn” VIMC, nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực vận tải biển cũng đang lên kế hoạch giành lại thị phần vận tải tuyến xa.

Theo Hiệp Hội doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA), để thực hiện mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam sẽ trở thành quốc gia phát triển với thu nhập cao và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc như tinh thần đề ra của Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII, các ngành kinh tế, các doanh nghiệp cần phải xây dựng và thực hiện những nhiệm vụ mang tính chất đột phá chiến lược.

Riêng đối với ngành logistics, việc đầu tư phát triển đội tàu container để vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu nhằm đảm bảo sự chủ động, tính kinh tế và an toàn cho lĩnh vực này là rất cấp thiết.

Chuyên gia hàng hải Hồ Kim Lân cho rằng, Việt Nam muốn giành lại quyền vận tải tuyến quốc tế, không lệ thuộc vào các hãng tàu nước ngoài cần phải có nguồn lực đủ mạnh, với một kế hoạch dài hơi và cơ chế hỗ trợ để doanh nghiệp quyết tâm đầu tư phát triển đội tàu.

Kinh tế vĩ mô - Nâng tầm đội tàu biển quốc tế (Hình 2).

Giai đoạn 2026-2030, tập trung hỗ trợ một số hãng tàu container Việt Nam để có tiềm lực đủ mạnh, có thể vươn ra hoạt động quốc tế ở những thị trường xa. 

"Kinh nghiệm thế giới trong vận tải biển là cha truyền con nối. Muốn làm cái này phải có hệ thống, có quyết tâm cao và đầu tư lớn, lâu dài, trở thành một cái business của một gia tộc giống như Maersk Line và các hãng lớn. Việc quản lý thế nào để thị trường phát triển nhanh, lành mạnh là vai trò của nhà nước", chuyên gia hàng hải Hồ Kim Lân cho biết.

Theo tính toán, dự kiến, giai đoạn 1 sẽ cần chi khoảng 1,5 tỷ USD; trong đó, 1 tỷ USD để đầu tư tàu đóng mới hoặc mua tàu cũ dưới 10 tuổi và 0,5 tỷ USD dành cho thuê-mua vỏ container. Đặc biệt ưu tiên đầu tư mua vỏ container để đáp ứng nhu cầu chở hàng lạnh và thực phẩm, trái cây…

Cùng với đó, cần có chính sách khuyến khích đào tạo và miễn thuế thu nhập cá nhân để thu hút các thuyền viên Việt Nam làm việc trên tàu trong một thời gian nhất định; cho phép thuê thuyền viên nước ngoài làm việc trên tàu treo cờ Việt Nam để đảm bảo cho các chủ tàu chủ động, linh hoạt áp dụng khi tàu hoạt động trên phạm vi toàn cầu….

Cần nhiều chính sách hỗ trợ 

Theo Lao động, nhiều ý kiến đề xuất của các chuyên gia, đại diện các doanh nghiệp, hiệp hội vận tải biển được đưa ra để tạo cơ chế, mở hành lang tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư phát triển đội tàu. Trong đó, đáng chú ý là các giải pháp nhằm giảm gánh nặng tài chính tại thời điểm đầu tư như cho phép không áp dụng thuế VAT (10% theo quy định hiện nay) khi nhập khẩu tàu biển vận chuyển hàng hóa cho chủ tàu Việt Nam đến hết năm 2026, miễn thuế nhập khẩu và miễn giảm 50% phí trọng tải khi chủ tàu mua và khai thác tàu container từ 1.500 TEUs trở lên hoặc tàu chạy bằng năng lượng sạch như LNG,... và các tàu chở LNG; miễn thuế cho các chủ hàng Việt Nam ký hợp đồng vận chuyển dài hạn với số lượng lớn với các chủ tàu Việt Nam...

Các doanh nghiệp cũng đề nghị giảm 50% thuế thu nhập cá nhân đối với thuyền viên Việt Nam làm việc trên tàu biển vận tải hàng hóa hoạt động tuyến nội địa có thâm niên công tác từ 05 năm trở lên, Ngân hàng nhà nước Việt Nam có chính sách cho các chủ tàu Việt Nam có tàu hoạt động tuyến quốc tế có doanh thu ngoại tệ được phép vay ngoại tệ để đầu tư mua tàu biển; Ngân hàng áp dụng lãi suất ưu đãi cho đầu tư mua, đóng mới tàu biển vận tải hàng container; tàu biển vận tải sử dụng nhiên liệu sạch...

Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ thúc đẩy nâng cao chất lượng đội ngũ thuyền viên cũng được đưa ra. Theo đó, đại diện trường Cao đẳng Hàng hải I đề xuất Bộ GTVT tăng cường hỗ trợ nguồn kinh phí đầu tư thiết bị dạy học, xây dựng cơ chế trong việc tiếp nhận người học thực tập trên các tàu biển…

Hương Anh (tổng hợp) 



Xả hàng cổ phiếu vốn hóa, chứng khoán giảm hơn 7 điểm

Thứ 4, 14/09/2022 | 17:42
Chứng khoán giảm phiên thứ 2 liên tiếp, trùng với diễn biến giảm của thị trường quốc tế khi sắc đỏ từ nhóm VN30 lan rộng ra tất cả các ngành nghề.

Khánh Hòa: Cấp cứu ngư dân Quảng Ngãi bị tai nạn lao động trên biển

Thứ 5, 01/09/2022 | 18:31
Ngư dân người Quảng Ngãi bị tai nạn lao động trên biển đã được các y bác sĩ của Trung tâm Y tế thị trấn Trường Sa, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa cấp cứu kịp thời.

VCCI "hiến kế" để phát triển đội tàu vận tải biển quốc tế của Việt Nam

Thứ 2, 29/08/2022 | 16:38
Đội tàu biển quốc tế của Việt Nam phát triển chưa tương xứng, hụt hơi trong cuộc cạnh tranh với các hãng tàu biển nước ngoài.
Cùng tác giả

Đắk Lắk: Trượt chân xuống mương, bé gái 3 tuổi bị đuối nước thương tâm

Thứ 3, 27/08/2019 | 21:16
Trong lúc ra mương nước gần nhà chơi, cháu Y. đã bị trượt chân ngã xuống mương nước tử vong

Cách làm kem chuối mát lạnh xóa tan cái nóng mùa hè

Thứ 6, 17/05/2019 | 10:00
Thời tiết đang dần bị "xâm chiếm" bởi sự nắng nóng gay gắt của mùa hè khiến chúng ta luôn cảm thấy bí bách và ngột ngạt, vì vậy còn gì tuyệt vời hơn những cốc kem mát lạnh ngay tại nhà.

Google dự định mang đến tính năng mới giống 3D Touch trong phiên bản Androi sắp tới

Thứ 3, 09/04/2019 | 09:04
Google dự định sẽ "mượn" một tính năng từ Apple cho hệ điều hành Androi trong tương lai của họ.

Cận cảnh con trăn khổng lồ nặng hơn 70kg mang trong mình 73 quả trứng

Thứ 2, 08/04/2019 | 13:31
Trăn Miến Điện là một trong những loài trăn lớn nhất trên thế giới, tuy nhiên với cân nặng hơn 70 kg, dài hơn 5.2m thì con trăn được tìm thấy ở Florida cũng được coi là khổng lồ.

Các quốc gia trên thế giới trừng phạt tội phạm xâm hại tình dục trẻ em như thế nào?

Thứ 2, 08/04/2019 | 12:00
Hiện nay tình trạng xâm hại tình dục trẻ em diễn ra ở mức đáng báo động tại khắp mọi quốc gia trên thế giới, chính vì vậy nhiều quốc gia đã mạnh tay áp dụng những biện pháp cứng rắn, nghiêm trị để loại trừ loại tội phạm nguy hiểm này.
Cùng chuyên mục

Nghệ An: Tốc độ tăng trưởng GRDP đứng thứ 22 cả nước

Thứ 4, 07/12/2022 | 15:00
Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh Nghệ An (GRDP) ước đạt 9,08%/KH 8,5-9,5%. Với kết quả này, Nghệ An đứng thứ 22/63 địa phương trong cả nước.

HSBC: Thời kỳ xuất khẩu "ngủ đông" đang tới?

Thứ 4, 07/12/2022 | 10:50
Đà tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam tỏ ra vượt trội kéo dài tới 6 tháng đầu năm 2022 nhưng đã đến lúc cần chuẩn bị cho một đoạn đường không mấy bằng phẳng sắp tới.

Phát triển hệ thống dịch vụ logistics, tăng năng lực cạnh tranh hàng hóa

Thứ 4, 07/12/2022 | 07:00
Việc phát triển hệ thống logistics xứng tầm, nâng cao năng lực cạnh tranh cho các hàng hóa chủ lực của vùng theo hướng hiệu quả và bền vững là rất cần thiết.

Kiến nghị "gỡ khó" về hoàn thuế VAT cho doanh nghiệp gỗ

Thứ 3, 06/12/2022 | 13:00
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cơ quan thuế cần có những đánh giá kỹ lưỡng hơn trong việc phân loại, áp dụng rủi ro đối với các sản phẩm gỗ.

Đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng, dầu trong năm 2023

Thứ 2, 05/12/2022 | 17:08
Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu theo mức sàn như hiện nay để áp dụng trong năm 2023.
     
Nổi bật trong ngày

HSBC: Thời kỳ xuất khẩu "ngủ đông" đang tới?

Thứ 4, 07/12/2022 | 10:50
Đà tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam tỏ ra vượt trội kéo dài tới 6 tháng đầu năm 2022 nhưng đã đến lúc cần chuẩn bị cho một đoạn đường không mấy bằng phẳng sắp tới.

Kiến nghị "gỡ khó" về hoàn thuế VAT cho doanh nghiệp gỗ

Thứ 3, 06/12/2022 | 13:00
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cơ quan thuế cần có những đánh giá kỹ lưỡng hơn trong việc phân loại, áp dụng rủi ro đối với các sản phẩm gỗ.

Phát triển hệ thống dịch vụ logistics, tăng năng lực cạnh tranh hàng hóa

Thứ 4, 07/12/2022 | 07:00
Việc phát triển hệ thống logistics xứng tầm, nâng cao năng lực cạnh tranh cho các hàng hóa chủ lực của vùng theo hướng hiệu quả và bền vững là rất cần thiết.

Nghịch lý:Giá thịt lợn "rơi tự do" dù đang trong cao điểm tiêu thụ Tết

Thứ 4, 07/12/2022 | 20:46
Thời gian qua, giá lợn hơi ở nhiều nơi xuống thấp dưới 60.000 đồng/kg, thậm chí có những ngày giảm còn 50.000 đồng/kg dù đang trong cao điểm tiêu thụ Tết.

Nghệ An: Tốc độ tăng trưởng GRDP đứng thứ 22 cả nước

Thứ 4, 07/12/2022 | 15:00
Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh Nghệ An (GRDP) ước đạt 9,08%/KH 8,5-9,5%. Với kết quả này, Nghệ An đứng thứ 22/63 địa phương trong cả nước.