Ngân hàng khí hậu – Chìa khóa cho hành trình “Net Zero” của Việt Nam

Ngân hàng khí hậu – Chìa khóa cho hành trình “Net Zero” của Việt Nam

Nguyễn Thị Tuyết
Thứ 5, 08/12/2022 | 15:38
Việt Nam đang thực hiện chuyển đổi năng lượng vì mục tiêu phát triển bền vững, song quá trình này không dễ dàng vì nguồn kinh phí cần có là 15-30 tỷ USD mỗi năm.

Tuyên bố mang tính bước ngoặt của Chính phủ tại COP26 rằng Việt Nam sẽ đạt mức phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 và loại bỏ dần điện than vào những năm 2040 vừa táo bạo vừa có tầm nhìn, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quỹ đạo phát triển của đất nước, bà Ramla Khalidi, Trưởng đại diện thường trú của UNDP nhận định.

Cam kết này đồng nghĩa với việc chính phủ Việt Nam ghi nhận những lợi ích kinh tế hữu hình từ việc chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng tái tạo, bà Khalidi phát biểu tại hội thảo “Tài chính cho phát triển – Vai trò của các định chế tài chính trong nước” do Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) và Chương trình Phát triển LHQ (UNDP) đồng tổ chức sáng 8/12 tại Hà Nội.

Thách thức lớn cho tăng trưởng

Một trong những lợi ích to lớn của năng lượng tái tạo (vừa sạch vừa không thể hư hại), là nó được sản xuất tại địa phương, do đó sẽ không phải chịu ảnh hưởng từ những cú sốc địa chính trị hay sự bấp bênh của các nguồn năng lượng nhập khẩu.

Mặc dù vậy, hành trình tiến về mức phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam, cũng như các quốc gia khác, đang đối mặt với vô vàn thách thức, một trong số đó là vấn đề tài chính. Bên cạnh đó, việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch sẽ ảnh hưởng đến mọi lĩnh vực của nền kinh tế, từ sản xuất điện đến nông nghiệp, xây dựng, sản xuất, và vận tải.

Các ước tính thận trọng cho thấy Việt Nam sẽ cần phải huy động thêm từ 15 tỷ USD đến 30 tỷ USD mỗi năm để đạt được mục tiêu “Net Zero” và duy trì tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, bà Khalidi chia sẻ.

Môi trường - Ngân hàng khí hậu – Chìa khóa cho hành trình “Net Zero” của Việt Nam

Bà Ramla Khalidi, Trưởng đại diện thường trú của UNDP tại Việt Nam phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Bộ KH&ĐT

Mặc dù năng lượng gió và năng lượng mặt trời có chi phí vận hành thấp hơn so với các nhà máy nhiệt điện than, nhưng lại đòi hỏi nhiều vốn hơn trong giai đoạn đầu tư ban đầu.

Các mạng lưới điện cần được nâng cấp để chuyển điện năng từ các khu vực dư thừa sang các khu vực thiếu hụt. Các phương pháp sản xuất công - nông nghiệp cần được hiện đại hóa. Ngoài ra, các hệ thống giao thông công cộng, phương tiện điện tử và trạm sạc, cũng như các thành phần khác của hệ sinh thái cũng cần được phát triển.

Để giải quyết vấn đề này, Việt Nam hiện đang thảo luận với các quốc gia trên thế giới về các cơ chế tài chính khí hậu quốc tế khác nhau trong hỗ trợ chuyển dịch năng lượng, đại diện bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học, Giáo dục, Tài nguyên và Môi trường (Bộ KH&ĐT) cho biết.

Tuy nhiên, theo bà Yến, con số mà các quốc gia tài trợ cho Việt Nam sẽ chỉ là một phần nhỏ trong chặng đường tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch năng lượng.

“Chúng ta cần củng cố các định chế tài chính trong nước để đảm bảo tài chính cho doanh nghiệp, đầu tư vào các dự án phát triển kinh tế xã hội, đầu tư vào các dự án giúp chuyển dịch năng lượng trong trung và dài hạn”, bà Yến khuyến nghị.

Bà Khalidi cũng cho rằng việc nâng cao năng lực huy động vốn dài hạn của các định chế tài chính trong nước là cốt lõi của quá trình chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam.

Giải pháp chuyển dịch xanh và công bằng

Tại hội thảo, các nhà nghiên cứu từ Chương trình chung hỗ trợ Việt Nam xây dựng Khung Tài chính tích hợp (INFF), các nhà kinh tế từ UNCTAD và Trường Nghiên cứu Phương Đông và châu Phi (SOAS) thuộc Đại học London; và các chuyên gia có nhiều kinh nghiệm về tài chính khí hậu ở các bối cảnh phát triển khác nhau đã chia sẻ các tiền lệ trên toàn cầu và những đóng góp tiềm năng của ngân hàng phát triển cho chuyển đổi năng lượng của Việt Nam.

Các đại biểu cũng đề xuất thành lập Ngân hàng Khí hậu Việt Nam để góp phần tài trợ năng lượng dài hạn thông qua cung cấp bảo lãnh cho các khoản vay ngân hàng thương mại, tổ chức việc thực hiện tài chính có cấu trúc cho các dự án chậm triển khai, và thậm chí là mua cổ phần trong các dự án mang lại lợi ích xã hội quan trọng.

Khuyến nghị này được đưa ra dựa trên những nghiên cứu mà UNDP phối hợp với các cơ quan, tổ chức khác như Vụ Khoa học, Giáo dục, Tài nguyên và Môi trường hay Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và phát triển (UNCTAD) thực hiện nhằm giúp Việt Nam huy động nguồn lực và sử dụng các khoản đầu tư có hiệu quả, mang lại kết quả phát triển bền vững.

Thực tế cho thấy, Việt Nam đã nỗ lực kêu gọi nguồn vốn tư nhân để thực hiện quá trình chuyển đổi carbon trong thời gian qua. Tuy nhiên, nỗ lực này chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng, vì các tổ chức tài chính tư nhân đơn lẻ không có nguồn tín dụng dài hạn, Giáo sư Ulrich Volz từ trường SOAS, Đại học London chia sẻ.

Môi trường - Ngân hàng khí hậu – Chìa khóa cho hành trình “Net Zero” của Việt Nam (Hình 2).

Giáo sư Ulrich Volz, Trường Nghiên cứu Phương Đông và châu Phi (SOAS), Đại học London. Ảnh: Bộ KH&ĐT

Đặc biệt, các doanh nghiệp nhỏ và mới thành lập cũng khó tiếp cận được với nguồn vốn vay chi phí thấp. Bên cạnh đó, các tổ chức tư nhân cũng không sẵn sàng tài trợ cho các hoạt động với lợi nhuận không chắc chắn và không phục vụ cho mục đích thương mại.

Do đó, việc thành lập một ngân hàng thuộc sở hữu của Nhà nước với mục tiêu hành động vì khí hậu được cho là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, giúp Việt Nam đạt được mục tiêu chuyển dịch công bằng sang nền kinh tế carbon thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ngân hàng này có thể đóng vai trò là kênh khai thác vốn tư nhân, bao gồm vốn trong nước và các tổ chức tài chính phát triển quốc tế thông qua việc phát hành trái phiếu, qua đó thúc đẩy quá trình chuyển dịch xanh và công bằng tại Việt Nam.

Cần hơn 380 tỷ USD cho mục tiêu phát thải ròng bằng “0” 

Thứ 5, 01/12/2022 | 15:23
Nguồn tài chính là thách thức lớn nhất để Việt Nam thực hiện các mục tiêu đã cam kết, đặc biệt là mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

UNDP: Việt Nam đạt được tiến bộ về tỉ lệ phụ nữ tham chính

Thứ 4, 19/10/2022 | 22:36
Việt Nam đạt 0,705 điểm trên thang điểm từ 0 đến 1 về chỉ số chênh lệch giới, xếp thứ 83 trong số 146 quốc gia, tăng 4 bậc so với năm 2021.

Các tổ chức tài chính lớn nhất thế giới trì hoãn cam kết Net Zero

Thứ 6, 25/03/2022 | 11:06
30 công ty tài chính giao dịch công khai lớn nhất đều là thành viên trong những hiệp hội “đã liên tục vận động để làm suy yếu các chính sách tài chính bền vững”.
Cùng tác giả

Ngân hàng khí hậu – Chìa khóa cho hành trình “Net Zero” của Việt Nam

Thứ 5, 08/12/2022 | 15:38
Việt Nam đang thực hiện chuyển đổi năng lượng vì mục tiêu phát triển bền vững, song quá trình này không dễ dàng vì nguồn kinh phí cần có là 15-30 tỷ USD mỗi năm.

ADB: ASEAN sẽ tăng trưởng ở mức 5% trong 2 năm tới

Thứ 4, 26/10/2022 | 21:12
Tổng Vụ trưởng Vụ Đông Nam Á ngân hàng ADB dự báo tăng trưởng ASEAN năm 2023 giảm nhẹ so với mức 5,3% trong nửa đầu 2022 tình hình châu Âu vẫn diễn biến phức tạp.

UNDP: Việt Nam đạt được tiến bộ về tỉ lệ phụ nữ tham chính

Thứ 4, 19/10/2022 | 22:36
Việt Nam đạt 0,705 điểm trên thang điểm từ 0 đến 1 về chỉ số chênh lệch giới, xếp thứ 83 trong số 146 quốc gia, tăng 4 bậc so với năm 2021.

Bảo vệ môi trường là điều kiện tiên quyết đảm bảo quyền con người

Thứ 4, 19/10/2022 | 06:38
Theo nghiên cứu của UNDP mới công bố, biến đổi khí hậu là một trong những tác nhân gây ảnh hưởng nặng nề nhất đến việc thụ hưởng các quyền con người.
Cùng chuyên mục

Tết gần hoá xa với những người công nhân vệ sinh môi trường

Thứ 7, 21/01/2023 | 08:20
Suốt 22 năm làm nghề này, chưa năm nào chị Tuyết được đón Giao thừa với gia đình bởi dịp Tết lượng rác tăng, chị phải làm đến khi nào hết rác trên tuyến đường.

Đà Nẵng: Cần đẩy nhanh tháo dỡ, vận chuyển xà bần quanh sân Chi Lăng

Thứ 7, 14/01/2023 | 09:00
Nhằm tạo mỹ quan đô thị, đảm bảo vệ sinh môi trường dịp Tết, cơ quan chức năng cần đẩy nhanh tiến độ vận chuyển xà bần nhếch nhác sân vận động Chi Lăng ra ngoài.

Hai doanh nghiệp khai thác cát vượt mức cho phép bị phạt 1,8 tỷ đồng

Thứ 3, 10/01/2023 | 14:11
Vì khai thác cát vượt quá công suất 2 năm liền, 2 doanh nghiệp ở Nghệ An bị xử phạt 1,8 tỷ đồng.

Nghệ An: Hai công ty xả thải ra môi trường bị phạt hơn 400 triệu đồng

Thứ 3, 10/01/2023 | 10:47
Hai doanh nghiệp khai thác quặng thiếc xả thải trực tiếp ra môi trường đã bị cơ quan chức năng xử phạt tổng số tiền 420 triệu đồng.

Quảng Ngãi: Xử phạt doanh nghiệp xả nước thải vượt chuẩn

Thứ 3, 03/01/2023 | 22:08
Công ty TNHH hai thành viên Gallant Dachan Seafood bị xử phạt 57 triệu đồng và bị buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường.
     
Nổi bật trong ngày

Lật xe khách trên đèo ở Phú Thọ, 10 người bị thương

Chủ nhật, 29/01/2023 | 21:17
Khoảng 14 giờ ngày 29/1, tại Km2+100 thuộc địa phận Đèo Cón (tỉnh Phú Thọ) xe khách chở 53 người đã lao vào ta-luy dương và bị lật khiến 10 người bị thương.

Một mình đi phượt, nam thanh niên bị rơi xuống vực sâu bất tỉnh

Chủ nhật, 29/01/2023 | 12:35
Một mình đi phượt qua đèo Hải Vân, Tp.Đà Nẵng nam thanh niên bị rơi xuống hố sâu, bất tỉnh.