Sự thật sau những 'thua lỗ' ATM của ngân hàng

Thua lỗ từ ATM luôn là “điệp khúc” quen thuộc của các ngân hàng. Tuy nhiên, sau những “điệp khúc” đó là những lợi nhuận không nhỏ từ ATM mà các ngân hàng vẫn luôn có “thói quen” che giấu.

Đầu tư không ít…

Việc lắp đặt cây ATM là chuyện không hề đơn giản. Để lắp đặt một cây ATM trước hết, ngân hàng phải lựa chọn mua thiết bị ATM tùy theo công nghệ và giá (trung bình vào khoảng 20.000 USD/thiết bị). Ngoài tiền mua thiết bị, họ còn phải chịu các chi phí khác như vận hành thiết bị, bao gồm mặt bằng, khấu hao, bảo trì thiết bị, chi phí quản lý và nhân sự, phần mềm.

Một khoản chi phí lớn trong hoạt động ATM là lượng tiền mặt bỏ ra để thực hiện các giao dịch. Tính đến cuối năm 2012, toàn hệ thống có khoảng 15.000 máy ATM đồng nghĩa với việc lượng tiền mặt ngân hàng phải bỏ ra thường xuyên là 15.000 tỉ đồng (trữ lượng tiền một máy ATM thường là 1 tỉ đồng nhưng có loại máy chỉ chứa được 600-700 triệu đồng và không phải khi nào cũng luôn đầy tiền). Khoản tiền này phải trả lãi suất trung bình là 2%/năm. Như vậy, ngân hàng phải chi thêm 300 tỉ đồng mỗi năm.

Ảnh minh họa

Ngoài ra, liên quan đến ATM các ngân hàng còn phải giải quyết vấn đề về quỹ. Theo lãnh đạo phụ trách ATM của một ngân hàng có hệ thống ATM lớn ở Tp.HCM thì trung bình 3 ngày ngân hàng phải tiếp 1 tỉ đồng cho một máy ATM, tương đương với 750-900 giao dịch được thực hiện.

Theo Hiệp hội thẻ ngân hàng thì chi phí cho mỗi giao dịch ở máy ATM là 9.000 đồng, một vài ngân hàng khác như Vietcombank chi phí ở mức 6.000 đồng/giao dịch. Như vậy, trung bình mỗi máy ATM trên toàn quốc thực hiện 100 giao dịch/ngày thì chi phí các ngân hàng bỏ ra là 4.927 tỉ đồng/năm cho toàn hệ thống ATM. Nghĩa là trung bình mỗi ngân hàng tốn gần 100 tỉ đồng/năm.

… thu lợi không nhỏ

Nhiệm vụ của máy ATM không đơn giản chỉ là rút tiền và thực hiện giao dịch cá nhân, mà còn là để tiết kiệm chi phí giao dịch của các chi nhánh ngân hàng.

Không những thế, ATM còn có lợi ở việc huy động vốn giá rẻ. Giả định số dư mỗi tài khoản tối thiểu ở mức 50.000 đồng thì số tiền mang lại cho hệ thống là 1.250 tỉ đồng (với tỉ lệ 50% số thẻ thực tế hoạt động, theo báo cáo của Hiệp hội thẻ ngân hàng).

Như vậy, lợi ích mang lại là khoản chênh lệch giữa lãi suất tiền gửi không kỳ hạn 2% (trả vào tài khoản của chủ thẻ) và lãi suất huy động 8% (lãi suất huy động vốn thông thường ở các ngân hàng) tương đương với khoản tiền 75 tỉ đồng/năm.

Gần đây, Ngân hàng VIB đề xuất các tài khoản có số dư tối thiểu là 500.000 đồng sẽ không phải mất phí rút tiền, kể cả ngoại mạng. Nếu số dư ở mức này, khoản lợi ích sẽ tăng lên gấp 10 lần. Đó là chưa nói đến việc các ngân hàng có thể dùng số vốn giá rẻ này vào những mục đích kinh doanh khác để tạo lợi nhuận cho mình.

Vì thế, những ngân hàng có lượng ATM lớn vẫn hưởng những lợi ích không hề nhỏ. Tuy nhiên, với tiến bộ công nghệ, các ngân hàng có quy mô ATM nhỏ cũng không chịu thiệt, vì có thể tận dụng ngay hệ thống máy ATM của đối thủ. Một lợi ích dễ thấy nhất là họ không phải tốn chi phí đầu tư vào ATM. Thậm chí, cứ mỗi giao dịch trên ATM của đối thủ, khách hàng mới là người phải chịu khoản chi phí thay vì ngân hàng. Mức phí giao dịch rút tiền mặt sẽ được chia một phần cho ngân hàng sở hữu ATM mà khách hàng giao dịch, một phần cho công ty chuyển mạch (thông thường là chia đôi).

Tính ra, ngân hàng sở hữu ATM vừa phải tốn phí đầu tư vận hành ATM, vừa phải chịu chi phí 7.500 đồng trên mỗi giao dịch (sau khi đã được trả tiền “cho mượn” máy ATM là 1.500 đồng mỗi giao dịch). Trong khi đó, ngân hàng của chủ thẻ vẫn được hưởng lợi từ giá trị do chủ thẻ mang lại.

Các ngân hàng có hệ thống ATM rộng khắp vì thế chắc chắn sẽ khó chịu vì sự “ký sinh” này. Nhưng nếu theo lý thuyết trò chơi, hợp tác sẽ mang lại tổng lợi ích lớn hơn cho cả hai, thay vì tự phát triển.

Một chuyên gia tài chính ngân hàng từng nói, ATM là công cụ cơ bản của ngân hàng bán lẻ, do đó, những ngân hàng có ý định “nương nhờ” cũng sẽ phải phát triển hệ thống ATM riêng. Rõ ràng, các ngân hàng có quy mô ATM lớn vẫn nắm giữ lợi thế. Và ATM vẫn được coi là một kênh phân phối truyền thống của ngân hàng.

Nguyễn Thúy (tổng hợp)

Mời bạn đọc cùng làm báo với Nguoiduatin.vn, viết tin bài, bày tỏ quan điểm về mọi mặt của cuộc sống gửi về hộp thư [email protected] .Tất cả thông điệp bạn quan tâm đều là tin tức

Video Kinh doanh xem nhiều

  • Video: Giáp mặt 'siêu trộm' U50 cuỗm điện thoại trong chớp mắt

    Video: Giáp mặt 'siêu trộm' U50 cuỗm điện thoại trong chớp mắt

  • Chở quá tải, đổ than xuống đường, chủ xe đe dọa lực lượng chức năng

    Chở quá tải, đổ than xuống đường, chủ xe đe dọa lực lượng chức năng

  • Video: Đánh sập đường dây vận chuyển cần sa lớn từ Lào về Việt Nam

    Video: Đánh sập đường dây vận chuyển cần sa lớn từ Lào về Việt Nam