Sự thật về tác dụng 'thần thánh' của thực phẩm chức năng với trẻ em

05:54 10/07/2017

Tác dụng mà thực phẩm chức năng mang lại cho sức khỏe của trẻ như thế nào là câu hỏi mà nhiều bà mẹ "bỉm sữa" quan tâm.

Tìm từ khóa “Thực phẩm chức năng (TPCN) cho bé" trên Google, chỉ trong vòng 0,65 giây sẽ cho 1.670.000 kết quả liên quan. TPCN giúp bé tăng chiều cao, TPCN giúp bé hay ăn chóng lớn, TPCN giúp bé giảm tái phát viêm đường hô hấp... là những kết quả khi tìm ngay trên trang đầu tiên.

Trong xu thế hiện nay, những nội dung này là thông tin “hot” vì nó đánh trúng tâm lý của các bà mẹ “bỉm sữa”. Nhưng thực hư về tác dụng của TPCN cho trẻ em như thế nào? PV báo Người Đưa Tin đã có buổi trao đổi với PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi, bệnh viện Bạch Mai.

Thuốc & TPCN - Sự thật về tác dụng 'thần thánh' của thực phẩm chức năng với trẻ em

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi, bệnh viện Bạch Mai.

Phóng viên:Thưa PGS, với kinh nghiệm hơn 40 năm trong nghề, PGS có thể cho độc giả biết, TPCN có tác dụng “thần thánh” như đang quảng bá không?

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng: Tôi không hiểu vì sao nước mình lại nhiều TPCN đến thế. Khái niệm TPCN được người Nhật sử dụng đầu tiên vào những năm 1980. Khái niệm đó để chỉ những thực phẩm chế biến có chứa những thành phần tuy không có giá trị dinh dưỡng nhưng giúp nâng cao sức khoẻ cho người sử dụng.

Nhưng đến nay, ở Nhật Bản cũng chỉ đang lưu hành khoảng 100 loại TPCN. Ở Việt Nam thì chưa kiểm soát được số liệu này. Riêng nhập khẩu về cũng rất nhiều loại, chưa kể số lượng TPCN sản xuất trong nước. Nhiều như thế, ngay cả bác sĩ cũng không nắm được hết chứ chưa nói gì đến bệnh nhân. Điều này rất khó cho người tiêu dùng.

Phóng viên: Theo ông, có nên cho trẻ em dùng TPCN?

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng: Dinh dưỡng thông thường với trẻ em cực kỳ quan trọng. Các bác sĩ làm về Nhi khoa được dạy rằng: “Cái bếp đi trước, tủ thuốc đi sau”.

TPCN nằm giữa ranh giới thuốc thông thường và thực phẩm. Nó có một vài đặc điểm của thực phẩm và có một vài đặc điểm của thuốc nhưng không phải là thuốc. Vì vậy, sử dụng TPCN thế nào để đạt hiệu quả thực sự không phải dễ.

TPCN đắt hơn thuốc nhưng nếu không biết cách sử dụng hiệu quả thì sẽ bị mất một số tiền rất lớn thay cho việc dùng số tiền ấy để mua thức ăn thông thường như thịt, sữa... cho trẻ. Khi bị bệnh, chúng ta phải mua thuốc điều trị đã rất tốn kém rồi, nay lại phải chi thêm một khoản cho TPCN.

Bộ Y tế đã có quy định không được phép kê TPCN vào đơn thuốc. Đây là một quy định rất tốt để người dân có thể quyết định việc sử dụng TPCN như thế nào cho đúng. Có rất nhiều loại TPCN tốt nhưng nếu lạm dụng và sử dụng không hiểu biết thì sẽ gây hại cho sức khỏe. Với trẻ em, chỉ những trường hợp thực sự cần thiết, bác sĩ mới kê TPCN. Còn những cháu có chế độ dinh dưỡng tốt, không có nguy cơ gì về hấp thu thì không cần bổ sung TPCN.

Thuốc & TPCN - Sự thật về tác dụng 'thần thánh' của thực phẩm chức năng với trẻ em (Hình 2).

Làm thế nào để con hay ăn chóng lớn là câu hỏi của nhiều bà mẹ bỉm sữa. (Ảnh minh họa)

Phóng viên: Vậy theo PGS, những trường hợp nào thì nên cho trẻ dùng TPCN?

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng: Theo tôi, chỉ những trường hợp trẻ em sau đây mới nên cho sử dụng TPCN. Đó là, trẻ mắc bệnh mãn tính (ung thư, những bệnh phải chữa dài ngày...); trẻ thiếu dinh dưỡng trầm trọng, hấp thu qua đường tiêu hoá không đủ.

Phóng viên: Thưa bác sĩ, theo những quảng cáo trên mạng, cha mẹ có thể tự ý đọc theo hướng dẫn và cho con dùng TPCN không?

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng: Khi định dùng TPCN cho trẻ, cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ xem con mình có thiếu chất gì, sống trong hoàn cảnh nào, mắc bệnh gì... từ đó biết được loại TPCN nào đáp ứng tình trạng bệnh lý cũng như dinh dưỡng của con.

Nếu cứ dùng bừa bãi, vừa tốn tiền mà nhiều khi còn có hại. Tôi thấy trên thị trường có một loại TPCN công thức y như Oresol - một loại thuốc dùng cho trẻ em bị tiêu chảy, thường được đóng gói để pha thành dung dịch 1.000ml, 500ml, 200ml nhằm phù hợp với lứa tuổi. Đã uống Oresol là phải uống hàng trăm ml trở lên mới có tác dụng bổ sung nước cho cơ thể. Vậy mà loại TPCN trên chỉ đóng gói dạng 10ml. Trong trường hợp trẻ em bị tiêu chảy, mất nước trầm trọng mà lại sử dụng loại TPCN này sẽ không giải quyết được tình trạng mất nước và nguy hiểm đến tính mạng. Như vậy, TPCN mà lại đóng gói như thuốc rất dễ gây nhầm lẫn cho người sử dụng dẫn đến nguy hiểm.

Phóng viên: Nếu lạm dụng TPCN, thậm chí tưởng TPCN là thuốc mà đem điều trị bệnh thì có hại như thế nào cho trẻ, thưa ông?

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng: TPCN là thực phẩm được thêm vào một số chất vi lượng, vitamin... nên không thể thay thế được việc ăn uống thông thường, càng không thể thay thế thuốc nếu trẻ bị bệnh. Tác dụng của TPCN không nhiều, vì thế đừng lạm dụng gây tốn kém. Thêm nữa, nếu vừa dùng thuốc lại vừa sử dụng TPCN sẽ có thể gây dị ứng hoặc khiến cho chúng ta quên đi việc bổ sung dinh dưỡng thông thường hoặc quên đi việc uống thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ. Việc sử dụng quá nhiều loại TPCN kèm với thuốc cũng gây khó khăn cho trẻ khi phải uống quá nhiều.

Phóng viên: Xin cảm ơn bác sĩ!

Nguyễn Huệ

Bạn đang đọc bài viết Sự thật về tác dụng 'thần thánh' của thực phẩm chức năng với trẻ em tại chuyên mục Thuốc & TPCN của báo điện tử Người Đưa Tin. Mọi thông tin góp ý, chia sẻ xin vui lòng gửi về hòm thư toasoan@nguoiduatin.vn.

Cùng chuyên mục