Văn chương thời nay: Không có sex, không bán được?

Những năm gần đây, sự có mặt tràn làn của sex (yếu tố tình dục) trong văn chương đã không còn là lạ nữa, nhất là sáng tác của các cây bút trẻ.

Dường như sự giao lưu văn hóa với nền văn học phương Tây đã khiến các nhà văn Việt Nam cởi mở hơn rất nhiều trong việc đề cập tới vấn đề nhạy cảm này. Tuy nhiên, viết về sex đạt tới trình độ nghệ thuật văn học hay chỉ dừng lại ở mức độ thô tục chỉ nhằm mục đích câu khách lại là một vấn đề đáng bàn bởi đối với người cầm bút, nếu có suy nghĩ "văn chương không có sex, không bán được" thì sự sáng tạo sẽ trở nên gượng ép và phản cảm.

Tiểu thuyết hay “từ điển dâm dục”?

Mấy tháng gần đây, độc giả Việt Nam dường như đều "phát sốt" với bộ tiểu thuyết "50 Sắc Thái" (Fifty Shades) của nhà văn Anh E.L.James - bộ tiểu thuyết gồm 3 tập đề cập cởi mở tới vấn đề tình dục mà nhiều người cho rằng giống như một cuốn "từ điển làm tình".

Trước khi đến Việt Nam, bộ sách này cũng đã gây sốt trên toàn cầu với kỷ lục phát hành lên tới hơn 50 triệu bản trong vòng chưa đầy một năm. Tại Việt Nam, số lượng in cho lần xuất bản đầu tiên của "50 Sắc Thái" là 15.000 bản mỗi tập, và sau 3 tháng phát hành đã tái bản, với số lượng in là mỗi tập 10.000 bản. Theo chị Nguyễn Thị Việt Hà, Giám đốc truyền thông của Công ty cổ phần Sách Alpha (Alpha Books) - đơn vị xuất bản cuốn tiểu thuyết này thì hiện tại, đây là cuốn sách bán chạy nhất của Alpha Book.

"Trong khoảng thời gian chưa đầy 4 tháng, đã có 25.000 cuốn tập 1, 21.000 cuốn tập 2 và khoảng 19.000 cuốn tập 3 của bộ tiểu thuyết này được tiêu thụ. Đây là một kỷ lục của nhà sách chúng tôi và chắc chắn, đó cũng là một con số đáng mơ ước cho mọi cuốn sách xuất bản ở Việt Nam", chị Hà cho biết.

Sở dĩ "50 Sắc Thái" trở thành một hiện tượng trong làng văn chương thế giới cũng như Việt Nam bởi sự lan truyền về tính hấp dẫn của nó. Hấp dẫn từ những lời giới thiệu có liên quan tới vấn đề tình dục - vấn đề quan tâm muôn thuở của con người. Chỉ cần nghe những lời giới thiệu như "chìa khóa tiếp cận vấn đề tình dục", "liều thuốc cho những cuộc hôn nhân đang trên bờ vực", "từ điển làm tình"... thì rất nhiều người đã không tiếc mở hầu bao để mua trọn bộ về "nghiên cứu".

Từ "hiện tượng" của "50 Sắc Thái" và các "hiện tượng" trước đó như "Lolita", "Rừng Nauy"... trong khi thị trường văn chương trong nước đang ế ẩm mới thấy rằng "văn học sex" đang trở thành cứu cánh số 1 cho các nhà xuất bản. Chưa cần biết cốt truyện là gì, nhân vật ra sao, ý nghĩa xã hội như thế nào; chỉ cần quảng cáo có "sex" là các đơn vị xuất bản đã có thể yên tâm về số lượng phát hành.

Bộ tiểu thuyết "50 Sắc Thái" được cho rằng thu hút độc giả vì những lời giới thiệu sex hấp dẫn.

Vì nội dung ít, vì tò mò nhiều

Trên thực tế thì những cuốn sách có chứa nội dung sex thường có lượng tiêu thụ lớn hơn những tác phẩm khác, kể cả những truyện bị cấm, bị lên án vì chứa nội dung thô tục. Còn nhớ, vào khoảng thời gian cuối năm 2006, giới văn chương cả nước xôn xao trước sự xuất hiện của tập truyện ngắn "I am đàn bà". Xôn xao bởi trong tập truyện này, nữ nhà văn Y Ban đã có sự cách tân mạnh mẽ, buông thả hơn để ngòi bút tự do viết về chuyện đàn ông, đàn bà; về những khát vọng và đam mê của người phụ nữ mà trước nay xã hội luôn né tránh.

Tập truyện của Y Ban ngay lập tức bị nhận những lời chỉ trích của giới phê bình văn học bởi những đoạn miêu tả sex quá tỉ mỉ và trần tục, thậm chí cuối cùng còn bị cục Xuất bản ra quyết định thu hồi. Tuy nhiên, có một nghịch lý là càng cấm thì người ta càng quan tâm, tò mò. Vì vậy mà mặc dù bị thu hồi sau mấy tháng phát hành nhưng "I am đàn bà" vẫn xuất hiện nhan nhản dưới dạng sách lậu trong các nhà sách. Bằng chứng sự đắt khách của cuốn sách này chính là sự nổi tiếng của nhà văn. Sau "I am đàn bà", Y Ban trở thành một cái tên "hot" trên văn đàn Việt Nam; thậm chí nữ nhà văn gốc Nam Định còn đùa rằng: "Sách lậu làm cho tôi nổi tiếng".

Sau "I am đàn bà” của Y Ban thì "Sợi xích" của Lê Kiều Như cũng là một tác phẩm được lan truyền rộng rãi dù bị cấm. Nội dung của "Sợi xích" khá nhạt, điều ám ảnh duy nhất đối với độc giả là những câu chữ miêu tả không ngần ngại chuyện tình dục phòng the. Vào thời điểm đầu năm 2010, mặc dù "Sợi xích" bị đình chỉ phát hành và bị đông đảo những người đã đọc qua chỉ trích là có nội dung sex dung tục nhưng vẫn bán rất chạy.

Dù không bày công khai trên sạp nhưng ở khắp các cửa hàng khu vực Đinh Lễ, phố đường Láng, Phạm Văn Đồng và bất kỳ quầy sách vỉa hè nào ở Hà Nội đều có bởi nhu cầu của người mua quá lớn. Nghiễm nhiên, nó trở thành miếng mồi ngon cho dân in sách lậu. Không "đình đám" như "I am đàn bà" hay "Sợi xích" nhưng những tác phẩm văn chương có "chất sex" như "Ổ rơm" của Trần Quốc Tiến, "Cánh đồng bất tận" của Nguyễn Ngọc Tư, "Thành phố độc thân" của Nguyễn Quốc Trung, Lạc Giới của Thủy Anna... đều thu hút được sự quan tâm của độc giả.

"Cũng không hẳn những cuốn sách có yếu tố tình dục đều là những cuốn sách bán chạy nhưng hiện tại, khi văn học ngày càng gần gũi hơn với đời sống thì việc độc giả quan tâm tới những cuốn sách này cũng là điều hiển nhiên. Còn những tác phẩm dính scandal như "I am đàn bà" hay "Sợi xích" thì bán chạy chủ yếu là do tâm lý tò mò của bạn đọc, tâm lý đọc để biết nội dung như thế nào mà lại bị cấm như vậy", đại diện nhà sách Nhã Nam cho biết.

Nhà văn Di Li cho rằng nếu dùng sex để câu khách, để mua sự quan tâm của độc giả thì văn chương sẽ trở thành rẻ tiền và thô tục.

Để "văn học sex" không thành rẻ tiền

Ở thời điểm hiện tại thì "văn học sex" không còn là một khái niệm xa vời hay mơ hồ đối với các nước phương Đông vốn khắt khe trong vấn đề tình dục nữa. So với sự gia nhập của các tác phẩm văn học nước ngoài thì các tác phẩm của các nhà văn trong nước, nhất là những cây bút trẻ cũng đã thường xuyên xuất hiện những cảnh sex táo bạo. Đây là một xu thế tất yếu và đáp ứng được nhu cầu hiện thực của độc giả vì những câu chuyện lãng mạn, bay bổng, phi thực tế đã không còn hợp thời nữa. Tuy nhiên, không phải vì thế mà các nhà văn có quyền dễ dãi trong việc phóng bút bởi dù ở đâu, ở thời đại nào văn chương cũng góp phần to lớn trong việc định hướng độc giả.

Bàn về "văn học sex" hiện nay, nhà văn Di Li bày tỏ: "Việc đề cập tới tình dục trong các tác phẩm văn chương hiện nay là chuyện đã quá bình thường rồi. Một số tác phẩm của tôi cũng đề cập tới vấn đề này. Tuy nhiên, tôi không có suy nghĩ dùng sex để câu khách, để mua sự quan tâm của độc giả bởi như vậy nó sẽ trở thành thứ văn chương rẻ tiền và thô tục. Tình dục là một phần tất yếu trong đời sống con người và việc đề cập tới nó trong tất cả các lĩnh vực, kể cả văn chương cũng là một điều tất yếu.

Tuy nhiên, viết về tình dục thì ai cũng viết được nhưng để đạt tới trình độ nghệ thuật, để vượt qua cái ngưỡng của sự thô tục thì rất khó. Điều này phụ thuộc vào thẩm mỹ của người viết; cũng giống như một chuyên gia ẩm thực vậy, phải có gu thưởng thức cao nếu không sẽ rất phô, rất dở. Văn học cũng như điện ảnh hay âm nhạc, luôn có ba cấp độ: Cao cấp, trung cấp và thứ cấp. Mỗi cấp độ phục vụ một bộ phận khán giả khác nhau. Tôi tin rằng độc giả ngày nay đủ thông minh để tìm đến những tác phẩm có nội dung, có vấn đề, có sự sáng tạo chứ không đơn giản là chỉ vì có sex".

Cần sự định hướng của truyền thông

Theo nhà văn lão thành Nguyễn Xuân Khánh, báo chí, truyền thông cũng cần có trách nhiệm trong việc định hướng bạn đọc. Có thể độc giả quan tâm tới sex, có nhu cầu tìm mua những cuốn sách có nội dung nhạy cảm này nhưng họ sẽ sáng suốt hơn nếu được cảnh báo đâu là "sex sạch", đâu là "sex bẩn". "Tình dục là lĩnh vực quan trọng trong đời sống con người nên việc độc giả quan tâm tới nó trong các tác phẩm văn chương cũng là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, để không trở thành văn học thô tục, văn học rẻ tiền thì nhà văn cần phải ý thức được việc mình viết để làm gì. Nếu viết về tình dục chỉ để cho có mà không nói lên được tâm lý, tính cách con người, vấn đề xã hội thì nó sẽ làm tầm thường hóa tác phẩm, tầm thường hóa nhà văn.

Nhung Đinh

Mời bạn đọc cùng làm báo với Nguoiduatin.vn, viết tin bài, bày tỏ quan điểm về mọi mặt của cuộc sống gửi về hộp thư [email protected] .Tất cả thông điệp bạn quan tâm đều là tin tức

Video Thời sự xem nhiều

  • Hà Nội: Cháy lớn tại siêu thị điện máy mini Minh Hải [VIDEO]

    Hà Nội: Cháy lớn tại siêu thị điện máy mini Minh Hải [VIDEO]

  • Clip: Phát hiện loài chim cổ rắn siêu lạ nặng hơn 1kg ở Hậu Giang

    Clip: Phát hiện loài chim cổ rắn siêu lạ nặng hơn 1kg ở Hậu Giang

  • Clip: Cháy lớn ở kho sơn, ván ép trong khu công nghiệp Ngọc Hồi

    Clip: Cháy lớn ở kho sơn, ván ép trong khu công nghiệp Ngọc Hồi