Nga đanh thép

Nga đanh thép "nói không", Thổ Nhĩ Kỳ ra hiệu: "Tôi phải có phần"?

Trương Mạnh Kiên
Thứ 7, 21/11/2020 | 14:00
Dù không có phần trong lực lượng gìn giữ hòa bình ở Nagorno-Karabakh, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn không chịu buông xuôi khi yêu cầu Nga phải cho phép góp mặt.
Tiêu điểm - Nga đanh thép 'nói không', Thổ Nhĩ Kỳ ra hiệu: 'Tôi phải có phần'?

Lính Nga tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình ở Nagorno-Karabakh.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ chưa từ bỏ?

Sự ủng hộ nhiệt thành của Thổ Nhĩ Kỳ đối với đồng minh Azerbaijan dường như vẫn chưa chấm dứt ngay cả sau khi Nga làm trung gian cho một thỏa thuận ngừng bắn giữa Azerbaijan-Armenia và triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình để giám sát thỏa thuận tại khu vực Nagorno-Karabakh.

Cuối ngày 17/11, Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ đã ủy quyền cho Tổng thống Recep Tayyip Erdogan triển khai lực lượng quân sự tới Azerbaijan trong bối cảnh Thổ Nhĩ Kỳ-Nga bất đồng về việc thiết lập một trung tâm giám sát ngừng bắn chung ở Azerbaijan, cách xa khu vực xung đột Nagorno- Karabakh. Quốc hội nước này cho phép tổng thống quyết định thời gian, phạm vi và quy mô của các nhiệm vụ quân sự trong vòng một năm.

Dự luật đề cập đến sự tham gia của những người lính Thổ Nhĩ Kỳ trong trung tâm giám sát chung và các cam kết của Thổ Nhĩ Kỳ với Azerbaijan theo hiệp định đối tác chiến lược, cũng như các mục tiêu khác như thực thi lệnh ngừng bắn, ngăn ngừa vi phạm, đảm bảo hòa bình và ổn định trong khu vực, bảo vệ lợi ích của Thổ Nhĩ Kỳ.

Lý do vì sao ông Erdogan cần sự ủy thác để triển khai quân đội ở Azerbaijan vẫn còn là câu hỏi để ngỏ. Trên thực tế, Ankara được đánh giá là không có phần trong thực trạng mới, vì Nga đã loại trừ sự tham gia của lực lượng gìn giữ hòa bình Thổ Nhĩ Kỳ ở Nagorno-Karabakh theo thỏa thuận ngừng bắn ngày 10/11 vừa qua.

Các cuộc đàm phán đang diễn ra cho thấy vai trò mà Nga hình dung cho Thổ Nhĩ Kỳ chỉ giới hạn ở sự hiện diện của các chuyên gia quân sự tại trung tâm giám sát chung và giám sát bằng máy bay không người lái, thay vì Thổ Nhĩ Kỳ được phép thực hiện bất kỳ nhiệm vụ hoạt động nào như quan sát lệnh ngừng bắn trên mặt đất và ngăn chặn vi phạm.

Tuy nhiên, các binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ đã có mặt trên đất Azeri theo Thỏa thuận Đối tác Chiến lược và Hỗ trợ lẫn nhau, được ký kết vào năm 2010 sẽ có hiệu lực vào năm sau. Họ đã tích cực tham gia vào việc lập kế hoạch và tổ chức cuộc chiến ở Nagorno-Karabakh, vận hành các máy bay không người lái vũ trang cho Azerbaijan trong các cuộc đụng độ.

Một số người cho rằng dự luật là cần thiết để đảm bảo hợp pháp quyền của các quân nhân đã có mặt ở Azerbaijan. Tuy nhiên, động thái này dường như cũng là một dấu hiệu cho thấy có những nỗ lực riêng của Thổ Nhĩ Kỳ bên ngoài trung tâm giám sát chung với Nga.  Ankara có thể đang cân nhắc sự hiện diện quân sự cho các trường hợp khác, bao gồm can thiệp quân sự và thậm chí chiến tranh.

Aydin Sezer, nhà bình luận nổi tiếng của Thổ Nhĩ Kỳ về Nga, cũng đặt câu hỏi tương tự về yêu cầu ủy thác, nhấn mạnh rằng giao tranh mới giờ khó có thể xảy ra sau khi Nga kiểm soát vấn đề bằng thỏa thuận ngừng bắn.

“Trung tâm chung với người Nga không yêu cầu có đội ngũ quân sự. Nó sẽ là một trung tâm tư vấn kỹ thuật”, Sezer nói với Al-Monitor. “Và không có cách nào để Thổ Nhĩ Kỳ can thiệp trước những vi phạm có thể xảy ra. Bất kỳ vi phạm nào của phía Armenia sẽ gây tổn hại cho Armenia và thậm chí nếu điều đó xảy ra, Nga sẽ là người can thiệp”.

Mục đích của Thổ Nhĩ Kỳ

Tiêu điểm - Nga đanh thép 'nói không', Thổ Nhĩ Kỳ ra hiệu: 'Tôi phải có phần'? (Hình 2).

Nga-Thổ vẫn có những bất đồng về thỏa thuận ngừng bắn ở Nagorno-Karabakh.

Theo Sezer, mục tiêu chính trị trong nước là cách giải thích duy nhất còn lại. Ông nói, đây là thông điệp tới công chúng rằng Thổ Nhĩ Kỳ vẫn có hoạt động quân sự và có ảnh hưởng ở Azerbaijan.

Tại quê nhà, các phương tiện truyền thông miêu tả dự luật ủy quyền phản ánh ảnh hưởng đang mở rộng của Thổ Nhĩ Kỳ từ Trung Đông và châu Phi đến Caucasus và Trung Á, nhấn mạnh mối quan hệ thân tộc và mối quan hệ lịch sử của Thổ Nhĩ Kỳ với Azerbaijan.

Theo thỏa thuận ngày 10/11, Azerbaijan sẽ có một liên kết giao thông đến Cộng hòa tự trị Nakhchivan có chung biên giới nhỏ với Thổ Nhĩ Kỳ. Điều khoản này đã dẫn đến kỳ vọng quá mức ở Thổ Nhĩ Kỳ rằng kết nối mới sẽ trở thành một hành lang nối Thổ Nhĩ Kỳ với các nước cộng hòa Turkic ở Trung Á và hồi sinh các tuyến thương mại của Con đường Tơ lụa lịch sử.

Trên thực tế, thỏa thuận này đánh dấu sự trở lại của quân đội Nga với Azerbaijan 8 năm sau khi nước này sơ tán căn cứ Gabala. Moscow đã cho thấy ai mới là ông chủ ở Caucasus. Do đó, việc Nga đồng ý tham gia một trung tâm giám sát chung với Thổ Nhĩ Kỳ và thái độ im lặng khi đối mặt với tình hình quân sự của Ankara là điều khá dễ hiểu.

Hai bên đã không thống nhất được các chi tiết kỹ thuật trong cuộc đàm phán kéo dài hai ngày ở Ankara vào tuần trước, theo báo cáo của truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ. Phía Thổ Nhĩ Kỳ được cho là đã thúc ép phải được triển khai một số lượng nhỏ quân đội ở Nagorno-Karabakh cùng với lực lượng gìn giữ hòa bình Nga, nhưng người Nga không đồng ý mà chỉ cho giám sát bằng máy bay không người lái. Bế tắc khiến phái đoàn Nga phải quay lại Moscow để tham vấn.

Sự khác biệt cơ bản bắt nguồn từ cách hai bên định hình thỏa thuận. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov mô tả sứ mệnh chung là giám sát đơn giản , trong khi người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu cho biết trung tâm này sẽ không chỉ giám sát thỏa thuận ngừng bắn mà còn ban hành các biện pháp ngăn chặn vi phạm, do đó Ankara nhất quyết muốn có quân trên bộ.

"Nước đi khó hiểu" của Nga dành cho Thổ Nhĩ Kỳ hay ông Joe Biden?

Thứ 6, 20/11/2020 | 14:12
Quyết định lập căn cứ hải quân đầy bất ngờ của Nga ở Sudan đã đặt ra câu hỏi về thông điệp này dành cho Thổ Nhĩ Kỳ hay ông Joe Biden.

"Lùi một bước, tiến ba bước": Từ bao giờ Nga lại "sợ" Thổ Nhĩ Kỳ?

Thứ 6, 20/11/2020 | 08:57
Nga đang dần chấp nhận thực tế rằng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ là đối tác không thể thiếu trong giải quyết các vấn đề khu vực, dù đó được coi là vùng bất khả xâm phạm.
Cùng tác giả

Các nước trên thế giới áp dụng EPR ra sao?

Chủ nhật, 26/09/2021 | 06:00
Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được áp dụng thành công từ cuối những năm 1980 tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức...

Vì sao các thương hiệu lớn đổ xô đi sản xuất... tiếng cười?

Thứ 3, 29/06/2021 | 16:22
Hài độc thoại trở thành phương thức quảng cáo mới để các công ty như JD.com, Meituan, Alibaba thu hút người tiêu dùng thế hệ Z.

Vụ chặn tàu khu trục: "Gậy nhỏ" của Anh khó đấu "chiến ý lớn" của Nga?

Chủ nhật, 27/06/2021 | 10:00
Hành động mạo hiểm của tàu HMS Defender với Nga được cho là đã có tính toán từ trước, nhưng cách tiếp cận của Anh bị coi là “miệng to nhưng gậy nhỏ”.

Thả bom chặn tàu khu trục: Nga "rắn" là có ý đồ, Anh hành động kỳ lạ?

Thứ 7, 26/06/2021 | 10:00
Nga đã hành động "rắn" hơn mức cần thiết khi tuyên bố thả bom chặn tàu khu trục Anh nhưng hành trình "nhạy cảm" của tàu HMS Defender cũng được cho là mạo hiểm.

Xe ô tô điện Mitsubishi giá chỉ 400 triệu đồng sắp đổ bộ thị trường Đông Nam Á

Thứ 6, 25/06/2021 | 16:39
Dựa vào những chính sách trợ giá và tối ưu chi phí sản xuất, Mitsubishi sẽ ra mắt mẫu xe điện cỡ nhỏ có giá khoảng 18.000 USD ở Đông Nam Á vào năm 2023.
Cùng chuyên mục

Hàng nghìn người thiệt mạng vì mưa lũ, Pakistan cầu cứu thế giới

Chủ nhật, 28/08/2022 | 17:28
Lũ quét do mưa gió mùa lớn gây ra trên phần lớn Pakistan đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, khoảng 1500 người bị thương và phải di dời.

Tình báo Anh: Nga sắp “mất nhuệ khí”, Ukraine sẽ "lật ngược tình thế"?

Thứ 6, 22/07/2022 | 19:00
Lãnh đạo Tình báo Anh nhận định, Nga sẽ ngày càng gặp khó khăn trong việc bổ sung nhân lực vài tuần tới và điều đó sẽ tạo cơ hội cho người Ukraine phản công.

Mục tiêu của Nga không dừng lại ở miền Đông Ukraine?

Thứ 5, 21/07/2022 | 15:47
Giới chức Nga tuyên bố, các mục tiêu quân sự của Nga ở Ukraine hiện đã vượt ra ngoài khu vực Donbass ở miền Đông và xác nhận các cuộc đàm phán đã đóng băng.

Ukraine tuyên bố quyết tâm “phải thắng Nga trước mùa Đông”

Thứ 4, 20/07/2022 | 16:00
Giới chức Ukraine mới đây tuyên bố, nước này phải thắng Nga trước mùa Đông để ngăn Moscow giành được lợi thế lâu dài.

Nga - Ukraine “đấu khẩu” căng thẳng, hòa đàm liệu có “chết yểu”?

Thứ 3, 19/07/2022 | 19:00
Giới chức Nga-Ukraine liên tục cáo buộc lẫn nhau gây cản trở cho cuộc đàm phán hòa bình nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột, trong bối cảnh chiến sự vẫn chưa c
     
Nổi bật trong ngày

Ukraine nộp đơn xin gia nhập NATO, không đàm phán với ông Putin

Thứ 6, 30/09/2022 | 22:41
“Ukraine đã sẵn sàng cho các cuộc đàm phán, nhưng với một Tổng thống Nga khác”, Tổng thống Zelenskyy tuyên bố.

Ông Putin sắp có bài phát biểu quan trọng, ông Zelenskyy cho họp khẩn

Thứ 6, 30/09/2022 | 13:49
Trên thực địa, Ukraine đang trên đà giành được một trung tâm hậu cần quan trọng ở Donetsk và kêu gọi các lực lượng Nga ở đó hạ vũ khí đầu hàng.

Thái Lan: Ông Prayuth tiếp tục giữ chức Thủ tướng

Thứ 6, 30/09/2022 | 17:16
Trước đó, Tòa án Hiến pháp Thái Lan đã đình chỉ chức vụ Thủ tướng của ông Prayuth Chan-ocha trong thời gian chờ phán quyết.

Lạm phát lên 10%, Đức chi 200 tỷ EUR trợ giá khí đốt

Thứ 6, 30/09/2022 | 13:51
Chính phủ Đức sẽ gánh khoản nợ mới trị giá 200 tỷ EUR để thực hiện giới hạn giá khí đốt, bảo vệ người tiêu dùng và các công ty khỏi chi phí năng lượng leo thang.

Giá năng lượng tăng vọt, Italy hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2023

Thứ 6, 30/09/2022 | 07:00
Chính phủ Italy đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2023 xuống 0,6% do ảnh hưởng của tình trạng giá năng lượng tăng vọt.