Tết Trung thu bắt nguồn từ đâu?

Tết Trung thu bắt nguồn từ đâu?

Thứ 2, 30/08/2021 | 08:09
Đúng như tên gọi, Tết Trung thu rơi vào ngày 15/8 âm lịch hàng năm, vào giữa mùa thu. Tuy nhiên nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Tết này không phải ai cũng biết.

Tết Trung thu hay còn được gọi là “Tết trông trăng” hay “Tết đoàn viên”, được tổ chức vào Rằm tháng 8 âm lịch hàng năm. Theo truyền thống, đây là dịp các thành viên trong gia đình quây quần bên nhau cùng ngắm trăng, phá cỗ bằng bánh nướng, bánh dẻo, trái bưởi, trái hồng. Trẻ em được người lớn tặng đèn ông sao, đèn lồng, mặt nạ; được rước đèn, múa hát, xem múa lân, đánh trống… 

Lịch sử xuất hiện của Tết Trung thu hiện vẫn chưa được xác minh rõ ràng, bắt nguồn từ văn minh lúa nước của Việt Nam hay tiếp nhận từ văn hóa Trung Hoa. Tuy nhiên, có 3 truyền thuyết chính được người ta biết đến nhiều nhất để nói về Trung thu đó là Hằng Nga và Hậu Nghệ, vua Đường Minh Hoàng lên cung trăng và Sự tích về chú Cuội của Việt Nam.

Theo các nhà khảo cổ học, Tết Trung Thu ở Việt Nam có từ thời xa xưa, đã được in trên mặt trống đồng Ngọc Lũ. Theo văn bia chùa Đọi năm 1121 thì từ đời nhà Lý, Tết Trung Thu đã được chính thức tổ chức ở kinh thành Thăng Long với các hội đua thuyền, múa rối nước và rước đèn. Đến đời Lê - Trịnh thì Tết Trung Thu đã được tổ chức cực kỳ xa hoa trong phủ Chúa.

Phan Kế Bính trong sách Việt Nam phong tục từng viết: "Dân ta thế kỷ 19, ban ngày làm cỗ cúng gia tiên, tối đến bày cỗ thưởng trăng. Đầu cỗ là bánh mặt trăng và dùng nhiều thứ bánh trái hoa quả, nhuộm các màu sặc sỡ, xanh đỏ, trắng và vàng. Con gái ở phố thi nhau tài khéo, gọt đu đủ thành các thứ hoa, nặn bột làm con tôm, con cá voi...".

Vào ngày này, theo phong tục người Việt, các gia đình thường chuẩn bị mâm cỗ (bánh, trái…) dâng lên cúng tổ tiên, những người đã khuất. Sau đó, mọi người cùng quây quần bên nhau phá cỗ, thưởng trăng.

Người Việt cũng thường mượn ngày này để tỏ lòng hiếu kính với ông bà, cha mẹ bằng những món quà, những lời thăm hỏi, chính vì thế mà Tết Trung thu còn được gọi là “Tết đoàn viên”.  Ngày này cũng được xem là Tết Thiếu nhi. Trẻ em các vùng miền trên cả nước được phá cỗ, ngắm trăng… cùng bạn bè.

Đời sống - Tết Trung thu bắt nguồn từ đâu?

Trẻ em thường được người lớn mua tặng đồ chơi vào dịp Trung thu. (Ảnh: Internet)

Đồ trẻ con chơi trong Tết này toàn là các thứ bồi bằng giấy như là: voi, ngựa, kỳ lân, sư tử, rồng, hươu, tôm cá, bươm bướm, bọ ngựa, cành hoa, giàn mướp, đèn cù, ông nghè đất, con thiềm thừ,... những năm gần đây còn có nhiều đồ chơi bằng nhựa, bằng sắt...

Đời sống - Tết Trung thu bắt nguồn từ đâu? (Hình 2).

Người Việt thường tổ chức Múa Lân trong dịp Tết Trung Thu. (Ảnh: Internet)

Nếu như người Trung Hoa thường tổ chức múa rồng vào dịp Trung thu thì người Việt múa sư tử hay múa lân. Con Lân tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng và là điềm lành cho mọi nhà. Đám múa Lân thường gồm có một người đội chiếc đầu Lân bằng giấy và múa những điệu bộ của con vật này theo nhịp trống. Đầu Lân có một đuôi dài bằng vải màu do một người cầm phất phất theo nhịp múa của Lân. Ngoài ra còn có thanh la, đèn màu, cờ ngũ sắc, có người cầm côn đi hộ vệ đầu Lân... Đám múa Lân đi trước, người lớn trẻ con đi theo sau.

Ngoài ra, bánh Trung thu tượng trưng cho sự đoàn viên, là thứ không thể thiếu vào mỗi mùa Trung thu. Thông thường bánh trung thu có hai loại, bánh nướng và bánh dẻo. Bánh nướng thường có vị mặn, làm bằng nhân lạp xưởng và lòng đỏ trứng gà. Còn bánh dẻo có vị ngọt làm bằng nhân đậu xanh hay đậu đỏ được nấu nhừ và đánh nhuyễn như bột.

Đời sống - Tết Trung thu bắt nguồn từ đâu? (Hình 3).

Bánh Trung thu là thứ không thể thiếu vào mỗi mùa Trung thu.(Ảnh: Internet)

Ban đầu, bánh trung thu có hình dáng tròn, tượng trưng cho sự đoàn kết và hoàn chỉnh. Dần dần, bánh được biến dạng thành hình vuông, có lẽ vì mỹ thuật và dễ xếp trong hộp vuông, vừa đủ bốn chiếc một hộp. Bên ngoài bánh, phía trên mặt vẽ một vòng tròn ngay trung tâm bằng lòng đỏ trứng gà, trông như vầng trăng chiếu sáng...

Ngoài ý nghĩa vui chơi cho trẻ em và người lớn, Tết Trung Thu còn là dịp để người dân ngắm trăng tiên đoán mùa màng và vận mệnh quốc gia. Nếu trăng thu màu vàng thì năm đó sẽ trúng mùa tằm tơ, nếu trăng thu màu xanh hay lục thì năm đó sẽ có thiên tai, và nếu trăng thu màu cam trong sáng thì đất nước sẽ thịnh trị.

Minh Hoa (t/h theo TTXVN, VTC)

Nguồn gốc, ý nghĩ của ngày Thất Tịch

Thứ 7, 14/08/2021 | 07:00
Ngày Thất Tịch là ngày 7 tháng 7 âm lịch, gắn liền với sự tích Ngưu Lang - Chức Nữ. Đây được coi là ngày lễ tình nhân của phương Đông.

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Cá tháng Tư 1/4

Thứ 2, 01/04/2019 | 05:00
Ai cũng biết ngày Cá tháng Tư là ngày nói dối, nhưng bạn có biết ngày lễ này xuất phát từ đâu không? Hãy cùng Người đưa tin tìm hiểu nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Cá tháng Tư 1/4.

Nguồn gốc, ý nghĩa ngày lễ tình nhân Valentine

Thứ 4, 13/02/2019 | 07:16
Chắc hẳn đa số chúng ta đều biết ngày lễ tình nhân được đặt tên theo vị thánh Valentine nhưng có mấy ai thực sự biết được toàn bộ câu chuyện đằng sau nó?

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Giáng sinh không phải ai cũng biết

Thứ 3, 18/12/2018 | 19:00
Ngày lễ Giáng sinh là một ngày lễ đặc biệt để tụ tập quây quần mọi người, mọi thế hệ trong gia đình. Nguồn gốc ngày lễ Giáng sinh không phải ai cũng biết.
Cùng chuyên mục

"Tủ lạnh" cổ đại không dùng điện vẫn giữ được băng đá giữa sa mạc

Thứ 5, 26/05/2022 | 07:00
Các kỹ sư thời cổ đại đã tạo ra một thiết bị làm lạnh không dùng điện có thể bảo quản băng đá và thực phẩm giữa sa mạc nóng bỏng.

Chuyên gia y tế khuyến nghị cách phòng bệnh đậu mùa khỉ

Thứ 5, 26/05/2022 | 06:00
Kể từ đầu tháng 5 đến nay đã có nhiều quốc gia ghi nhận trường hợp mắc bệnh đậu mùa khỉ.

Lo ngại núi lửa "cánh cửa địa ngục" ngày càng mở rộng, không gì ngăn cản được

Thứ 4, 25/05/2022 | 19:00
Miệng núi lửa Batagaika được mệnh danh là “cánh cổng dẫn đến địa ngục” ở Siberia đang ngày càng mở rộng khiến giới khoa học không khỏi lo ngại.

Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý TP HCM - SJA tổ chức họp mặt ban hội viên

Thứ 4, 25/05/2022 | 16:02
Hội Mỹ nghệ Kim hoàn Đá quý TP HCM – SJA đã có buổi họp mặt ban hội viên để thảo luận về những kế hoạch hoạt động sau dịch Covid-19 với chủ đề “Tiên phong đổi mới để kiến tạo giá trị".

Các nhà khoa học đã có phát hiện mới về thuốc chữa đậu mùa khỉ

Thứ 4, 25/05/2022 | 11:18
Các ca mắc bệnh đậu mùa khỉ tiếp tục gia tăng trên toàn cầu. Hiện các nhà khoa học Anh đã tìm thấy thuốc kháng virus có triển vọng chống lại bệnh đậu mùa khỉ.
     
Nổi bật trong ngày

Những ai không nên ăn đậu phộng?

Thứ 4, 25/05/2022 | 09:11
Đậu phộng là loại thực phẩm giàu năng lượng và nhiều chất dinh dưỡng nhưng không phải ai cũng nên ăn món này.

Bất ngờ với lợi ích của nước mía đối với cơ thể

Thứ 4, 25/05/2022 | 06:30
Nước mía không chỉ giúp bạn giải khát, khiến bạn sảng khoái mà còn chứa đựng rất nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Cứ yêu thôi, đừng hứa hẹn... chuyện mai này

Thứ 4, 25/05/2022 | 10:00
Thiết nghĩ, đàn ông dù trước hay sau hôn nhân, chí ít ra là biết lo nghĩ và thương quý người phụ nữ cạnh bên mình trước nhất.

Bốn vị trí này chảy máu cẩn thận mắc ung thư mà không biết

Thứ 4, 25/05/2022 | 09:00
Các triệu chứng của ung thư thường không cụ thể khiến nhiều người trì hoãn đi khám và bỏ qua thời điểm vàng điều trị bệnh.

Lo ngại núi lửa "cánh cửa địa ngục" ngày càng mở rộng, không gì ngăn cản được

Thứ 4, 25/05/2022 | 19:00
Miệng núi lửa Batagaika được mệnh danh là “cánh cổng dẫn đến địa ngục” ở Siberia đang ngày càng mở rộng khiến giới khoa học không khỏi lo ngại.