Vị trí ông Hà đang đứng là nơi thi công hạng mục cầu vượt cao tốc Bắc – Nam thuộc Dự án đường bộ cao tốc Quy Nhơn – Pleiku đoạn qua xã Bình Hiệp, tỉnh Gia Lai; thuộc gói thầu XL.01 do Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn thực hiện.

“Đợi một chút rồi nói chuyện, không dừng được, khoan đến đâu phải hạ trụ liền tới đó chứ không là phải làm lại từ đầu”, ông nói vội, mắt vẫn không rời chiếc cần cẩu đang hạ dần ống thép xuống lòng đất.

Một chút ấy hóa ra kéo dài hơn 90 phút.

Ông Hà quê ở Hà Nam, tốt nghiệp ngành Cầu đường năm 2002. Tính đến nay, ông đã có 24 năm theo nghề, đi qua đủ loại địa hình: 3 năm ở Cần Thơ, 4 năm gắn với thủy điện Đại Ninh trên cao nguyên Lâm Đồng, rồi dự án cao tốc Bắc – Nam tại Quảng Ngãi. Nay, ông là Chỉ huy trưởng tại gói thầu XL.01 của Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn.

Khi cọc khoan nhồi hoàn thành ở độ sâu 25m, ông mới rời mắt khỏi công trường và bước về phía chúng tôi đang đợi. Trên gương mặt là nụ cười như một lời phân bua vì đã để khách chờ lâu.

Hỏi ông bao lâu mới về nhà một lần, ông chỉ cười nhẹ rồi nói: “Đâu đó cũng phải tầm 3 tháng một lần”. Câu trả lời ấy có lẽ nói lên nhiều điều hơn bất cứ con số nào về tiến độ trên công trường. Bởi với những người đàn ông theo nghề cầu đường như ông Hà, phần lớn những năm tháng trưởng thành đều gắn với các công trường ở miền xa. Gia đình hiện diện trong cuộc sống của họ qua những cuộc gọi video vội vã vào giờ nghỉ, hay những lần trở về ngắn ngủi, rồi lại khoác ba lô lên đường.

“Với những người theo nghề cầu đường như chúng tôi, dự án, công trường giống như ngôi nhà thứ hai. Còn ngôi nhà thứ nhất là nơi có ba mẹ, vợ con, nhưng những người thân yêu ấy chỉ kịp hiện diện qua những cuộc thăm hỏi vội vàng giữa giờ nghỉ, hay những lần về phép ngắn ngủi”, ông nói.

Dứt lời, ông lại quay trở về với công việc, tiếp tục chỉ huy công nhân triển khai mũi khoan mới trên công trường.

Dưới quyền chỉ huy của ông Hà hiện có 24 công nhân, 5 kĩ sư, mỗi người chia nhau từng phần việc từ việc hàn, gia công lồng thép, vận hành trạm trộn, điều khiển máy khoan…

Ngày trên công trường của họ không tính theo giờ hành chính. Trời nắng gắt thì ca sáng bắt đầu từ 6h, làm tới 11h30 nghỉ trưa, chiều vào ca từ 12h30 đến 18h30, rồi ca đêm nối tiếp từ 19h hôm nay tới sáng hôm sau.

Nhưng đó là cũng chỉ là lịch trên giấy.

“Nói là chia ca nhưng có lúc phải tùy thực tế. Như bây giờ đang khoan cọc, hạ lồng thép thì phải xong mới nghỉ được. Anh em chúng tôi hay đùa với nhau, công trường không có giờ hết việc, chỉ có những ca đổi nhau để nhịp đập không bao giờ ngắt”, ông Hà nói.

Đi dọc tuyến, phóng tầm mắt ra xa, có thể thấy nơi đây không chỉ là một công trường mà là hàng chục công trường nối tiếp nhau, mỗi nơi một nhịp điệu: chỗ khoan cọc nhồi cầu, chỗ dựng trụ, mố; nơi khác máy móc đang đổ đất, lu lèn mặt đường.

Công việc khác nhau, nhưng tất cả đều có chung một cuộc chạy đua với thời tiết khi mùa mưa đang cận kề.

Cao tốc Quy Nhơn – Pleiku dự án thành phần 1 đoạn tuyến Km0-Km22, dài 22km chia làm 2 gói thầu. Gói thầu XL.01 từ Km0 đến Km12 do Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn thi công. Gói thầu XL.02 từ km12 đến Km22 do Liên danh nhà thầu của Tập đoàn Phúc Lộc thi công.

Ở ngay vị trí thi công cầu vượt mà ông Hà đang chỉ huy, phần lớn là cánh đồng, mặt bằng gần như đã sạch, các mũi thi công có thể tiếp cận thoải mái.

Trong khi đó, tại gói thầu XL.02, câu chuyện lại khác hẳn.

Ở đây, nền đường bị “xen kẹp” - cách người làm dự án gọi tình trạng mặt bằng chưa giải phóng hết, khiến tuyến đường bị cắt vụn thành từng khúc, máy móc, thiết bị không cách nào tiếp cận được.

“Tại gói này, hạng mục quan trọng nhất là thi công cầu Hà Nhe bắc qua sông Kôn”, ông Lưu Trọng Hưởng, Giám đốc điều hành gói thầu liên danh Phúc Lộc, nói.

Đúng như ông Hưởng chia sẻ, cầu Hà Nhe là hạng mục quan trọng bậc nhất, chính vì thế ngay tại đây, không khí làm việc ở đây khẩn trương vô cùng. Hàng chục máy móc, thiết bị cùng các công nhân, kĩ sư làm việc không nghỉ ngơi.

Ông Bùi Quang Hạnh, cán bộ kĩ thuật của nhà thầu Phúc Lộc, cho hay, phần việc khó nhất ở đây là khoan cọc nhồi dưới nước, công việc không có khái niệm ngày nghỉ, giờ nghỉ.

“Toàn bộ cây cầu cần 330 cọc. Khoan cọc dưới nước phải làm xuyên suốt 24/24. Dừng khoan là phải vệ sinh, hạ lồng thép, đổ bê tông ngay, chứ dừng lâu là nguy cơ sập vách rất cao. Sập vách đồng nghĩa với việc phải khoan lại từ đầu”, ông Hạnh vừa nói vừa dõi mắt theo từng nhịp khoan của máy xuống nước. Theo ông Hạnh, có những đêm việc thi công kéo dài liên tục 20 giờ, thậm chí 24 giờ đồng hồ, khi bê tông đang đổ, cọc đang khoan dở.

Công trường không chỉ là nhịp của những kĩ sư mang bản vẽ, những người chỉ huy đứng hàng giờ chăm chú theo từng mũi khoan. Công trường còn được viết nên từ những giọt mồ hôi của người lái máy, người thợ buộc sắt thép và hàng trăm con người đang miệt mài ở những phần việc phía sau.

Ông Bùi Đình Kham (60 tuổi), quê ở phường An Nhơn (tỉnh Gia Lai) đã hơn 30 năm làm nghề lái máy lu ở các công trình tại Bình Dương. Khi nghe tin quê nhà có dự án lớn, ông đã xin về làm việc. Ông được nhận vào lái xe lu cho nhà thầu phụ Đinh Phát thi công trên gói thầu XL.02.

“Về gần nhà, việc đều đặn mà thu nhập cũng khá nên sướng hơn nhiều so với thời gian trước. Con cái lớn hết rồi, giờ còn 2 vợ chồng già đi làm với nhau, đi làm gần đỡ lo hơn trước. Hôm nào tăng ca thì làm tới 8h, 9h tối, hôm nào không tăng ca thì 5h là về rồi”, ông Kham chia sẻ.

Ông Kham đã đi qua nhiều công trình, dự án lớn. Theo ông, ở đâu những tuyến đường lớn được mở ra, ở đó cơ hội phát triển cũng rộng mở, đời sống người dân sẽ đổi thay. “Khi cao tốc Quy Nhơn – Pleiku hoàn thành, tuyến đường này sẽ mở ra thêm cơ hội phát triển cho người dân quê tôi”, ông nói với vẻ đầy mong chờ.

Cách đó không xa, anh Pho Ly (36 tuổi, quê ở xã Ea Tur, tỉnh Đắk Lắk) là một lát cắt khác của nhịp sống công trường. Đó là lát cắt của những người thợ xa xứ, theo nhóm thầu địa phương “di cư” theo những công trình lớn. Anh theo nhóm xuống làm việc tại công trường thi công mố trụ ở cầu Hà Nhe.

“Thợ xa quê như tụi mình ở công trường nhiều lắm, ở đây có Đắk Lắk, Khánh Hòa, Quảng Ngãi… Tụi mình làm công nhật, mỗi ngày được trả 300-350 ngàn đồng, ăn ở do nhà thầu lo. Đi theo công trình, từ dự án này đến dự án khác, miễn sao có đủ để lo cho gia đình”, anh nói.

Ở phía Đông Gia Lai, mùa mưa thường bắt đầu từ cuối tháng 9 kéo dài tới tháng 12. Với những người làm cầu đường, đó không chỉ là mốc thời gian trên lịch mà còn giới hạn để chạy tiến độ của dự án.

“Chúng tôi phải chạy đua với thời gian để làm những phần việc phức tạp trước, tranh thủ ngày nắng để hoàn thành phần thi công dưới nước, để khi mùa mưa đến thì chuyển sang các hạng mục trên cao, khô ráo”, ông Bùi Quang Hạnh, cán bộ kĩ thuật của nhà thầu Phúc Lộc, cho biết.

Chiều muộn, khi nắng trên công trường đã dịu xuống, ông Hà vẫn chưa rời vị trí. Một mẻ khoan còn dang dở, những lồng thép vẫn chờ được hạ xuống lòng đất.

Với người kỹ sư đã có 24 năm gắn bó với những công trình cầu đường, những tháng ngày xa nhà theo các dự án đã trở thành một phần của nghề. Ông Hà nói, mỗi dự án rồi sẽ hoàn thành, người thợ lại lên đường đến một công trường khác. Nhưng trước khi rời đi, ai cũng mong được nhìn thấy phần việc của mình góp nên một con đường hoàn chỉnh.

Cao tốc Quy Nhơn - Pleiku rồi sẽ hình thành, nối liền hai bờ vui của vùng đất Gia Lai mới. Nhưng trước khi được nối liền về địa lý, tuyến đường ấy đã được kết nối bằng chính sự bền bỉ, lòng yêu nghề và những tháng ngày không kể ngày đêm của những người đang bám trụ trên công trường hôm nay. Để mai này, khi những chuyến xe đầu tiên lăn bánh trên tuyến cao tốc, phía sau mỗi nhịp cầu, mỗi mét đường sẽ là dấu ấn của những con người đã dành tuổi trẻ và những tháng ngày xa nhà để đặt từng viên gạch cho một tương lai rộng mở hơn.

Cao tốc Quy Nhơn - Pleiku dài khoảng 125 km, đi qua 16 xã, phường, được đầu tư quy mô 4 làn xe, tốc độ thiết kế 100 km/h, với tổng mức đầu tư 43.734 tỷ đồng.

Dự án được chia thành 3 dự án thành phần, triển khai trong giai đoạn 2025 – 2029. Trong đó, Dự án thành phần 1 dài 22 km, tổng mức đầu tư gần 7.000 tỷ đồng; Dự án thành phần 2 dài 68 km, tổng mức đầu tư hơn 27.000 tỷ đồng và Dự án thành phần 3 dài 35 km, tổng mức đầu tư hơn 9.000 tỷ đồng.

Theo kế hoạch, đến cuối năm 2026, mục tiêu là cơ bản hoàn thành xử lý đất yếu, đắp nền đường và nhiều hạng mục cầu, cống. Đến cuối năm 2027, toàn tuyến phải cơ bản hoàn thành để thông xe kỹ thuật. Toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2028.