Trong bối cảnh du lịch đang phục hồi mạnh mẽ và nhu cầu của du khách ngày càng thay đổi, sức cạnh tranh của các điểm đến không còn được quyết định bởi tài nguyên sẵn có hay số lượng khách đơn thuần.

Thay vào đó là trải nghiệm khác biệt, bản sắc riêng, chất lượng dịch vụ và khả năng kết nối đang trở thành những yếu tố tạo nên lợi thế cho mỗi địa phương.

Xu hướng này cũng được phản ánh rõ nét tại Hà Nội khi du lịch Thủ đô tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng trong những tháng đầu năm 2026.

Theo Sở Du lịch Hà Nội, 5 tháng đầu năm, Thủ đô đón gần 15 triệu lượt khách, tăng 17,2% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, lượng khách quốc tế đạt khoảng 4,06 triệu lượt, tăng 28,1%, trong khi khách nội địa đạt 10,92 triệu lượt. Cùng với sự gia tăng về lượng khách, tổng thu từ du lịch ước đạt 62,77 nghìn tỷ đồng, tăng 20,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Trần Quang - Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho rằng, kết quả này là thành quả của nhiều yếu tố cộng hưởng từ các chính sách hỗ trợ ở tầm vĩ mô, sự cải thiện của hạ tầng giao thông đến những nỗ lực làm mới sản phẩm và đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá của ngành du lịch Thủ đô.

Một trong những động lực quan trọng nhất là chính sách thị thực ngày càng thông thoáng của Việt Nam. Việc mở rộng diện miễn thị thực, kéo dài thời gian lưu trú và đơn giản hóa các thủ tục nhập cảnh đã tạo điều kiện thuận lợi để thu hút khách quốc tế, nhất là từ các thị trường trọng điểm và nhóm khách có khả năng chi tiêu cao.

“Chính sách visa cởi mở hơn đã góp phần quan trọng trong việc gia tăng lượng khách quốc tế đến Hà Nội thời gian qua, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận những thị trường khách chất lượng cao và có thời gian lưu trú dài hơn”, ông Quang nhận định.

Song hành với chính sách thị thực là sự cải thiện mạnh mẽ về hạ tầng giao thông và khả năng kết nối vùng. Hệ thống đường cao tốc, hàng không, vận tải công cộng cùng các tuyến liên kết du lịch giữa Hà Nội và các địa phương ngày càng hoàn thiện đã giúp việc tiếp cận điểm đến trở nên thuận tiện hơn.

Điều này không chỉ kích thích nhu cầu du lịch ngắn ngày mà còn tạo điều kiện để phát triển các sản phẩm liên vùng, mở rộng không gian trải nghiệm cho du khách.

Đáng chú ý, việc lãnh đạo Việt Nam và Trung Quốc chính thức khởi động “Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026” vào tháng 4 vừa qua được kỳ vọng sẽ tạo thêm cú hích cho tăng trưởng du lịch trong thời gian tới.

Theo lãnh đạo Sở Du lịch Hà Nội, đây là cơ hội quan trọng để tăng cường giao lưu nhân dân, thúc đẩy hợp tác du lịch song phương và thu hút mạnh hơn dòng khách từ thị trường Trung Quốc, một trong những thị trường quốc tế lớn của Hà Nội.

Bên cạnh các yếu tố khách quan, sự tăng trưởng của du lịch Thủ đô còn đến từ chiến lược làm mới sản phẩm và nâng cao trải nghiệm du khách.

Đầu năm 2026, ngành du lịch Thủ đô đã công bố bộ 80 sản phẩm du lịch đặc sắc, được xác định là những sản phẩm chủ lực trong giai đoạn tới nhằm tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành.

Song song với đó, nhiều sản phẩm mới đang được đẩy nhanh tiến độ xây dựng và hoàn thiện như mô hình du lịch cộng đồng Mường Cốc (Mỹ Đức), sản phẩm du lịch “Con đường đạo học” tại Ô Diên, mô hình trải nghiệm “Hồn tre Đống Vũ” hay chương trình du lịch đêm “Hào khí Thánh Gióng” tại đền Sóc (Sóc Sơn).

Một điểm nhấn khác được ông Quang nhắc tới là hiệu quả ngày càng rõ nét của hoạt động xúc tiến, quảng bá trên các nền tảng số. Hình ảnh Hà Nội đang được lan tỏa mạnh mẽ thông qua TikTok, YouTube, Facebook cùng sự tham gia của các doanh nghiệp lữ hành, hãng hàng không và các nhà sáng tạo nội dung du lịch.

“Việc tận dụng hiệu quả các nền tảng số đã giúp hình ảnh điểm đến Hà Nội tiếp cận gần hơn với du khách trong nước và quốc tế, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả xúc tiến, quảng bá trong bối cảnh xu hướng tìm kiếm thông tin du lịch đang thay đổi nhanh chóng”, ông Quang cho biết.

Đánh giá về triển vọng tăng trưởng trong những tháng tới, lãnh đạo Sở Du lịch Hà Nội cho rằng Thủ đô có nhiều cơ sở để duy trì đà phát triển tích cực nhờ lợi thế nổi trội về văn hóa, di sản, ẩm thực và bản sắc riêng.

Tuy nhiên để tăng trưởng thực sự bền vững, ngành du lịch cần tiếp tục đổi mới sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, phát triển mạnh du lịch trải nghiệm và kinh tế đêm, đồng thời đẩy nhanh chuyển đổi số trong công tác quản lý và quảng bá điểm đến.

“Đây sẽ là nền tảng quan trọng để du lịch Thủ đô nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới phát triển bền vững và tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những trung tâm du lịch lớn của cả nước cũng như khu vực”, ông Quang nhấn mạnh.

Những năm gần đây, Ninh Bình liên tục xuất hiện trong danh sách các điểm đến hấp dẫn của Việt Nam và thế giới. Sức hút từ Quần thể danh thắng Tràng An cùng hệ thống di sản văn hóa, cảnh quan thiên nhiên đặc sắc đã giúp địa phương trở thành một trong những cực tăng trưởng mới của du lịch miền Bắc.

Tuy nhiên đi cùng với sự gia tăng nhanh chóng của lượng khách là bài toán không dễ về bảo tồn tài nguyên, gìn giữ cảnh quan và duy trì bản sắc của một vùng đất di sản.

Theo ông Bùi Văn Mạnh - Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình, địa phương xác định phát triển du lịch không đơn thuần là mục tiêu tăng trưởng kinh tế mà còn là trách nhiệm bảo tồn các giá trị di sản cho các thế hệ tương lai.

“Chúng tôi kiên định định hướng phát triển xanh, bền vững và có kiểm soát, lấy bảo tồn di sản, cảnh quan và bản sắc văn hóa làm nền tảng cốt lõi. Quan điểm của Ninh Bình là không đánh đổi môi trường và di sản để lấy tăng trưởng ngắn hạn”, ông Mạnh nói.

Với Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới Tràng An - “trái tim” của du lịch Ninh Bình, tỉnh đang ưu tiên kiểm soát chặt chẽ công tác quy hoạch, hạn chế tối đa những dự án có nguy cơ tác động tiêu cực đến cảnh quan tự nhiên, hệ sinh thái và không gian văn hóa bản địa.

Không lựa chọn con đường chạy đua về số lượng, Ninh Bình đang hướng tới mô hình phát triển du lịch chất lượng cao, lấy trải nghiệm và giá trị gia tăng làm thước đo hiệu quả.

Trong chiến lược đó, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa, nghỉ dưỡng xanh và các sản phẩm gắn với bản sắc địa phương được xem là những trụ cột quan trọng.

“Đòn bẩy lớn nhất để nâng mức chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú không phải là tăng số lượng khách mà là nâng cao chất lượng trải nghiệm. Chúng tôi muốn chuyển từ tư duy ‘tham quan điểm đến’ sang ‘trải nghiệm điểm đến’”, ông Mạnh chia sẻ.

Theo đó, bên cạnh các sản phẩm truyền thống tại Tràng An hay Tam Cốc - Bích Động, Ninh Bình đang từng bước phát triển các loại hình mới như du lịch chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch điện ảnh và các sản phẩm văn hóa sáng tạo.

Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình cho hay, lợi thế cạnh tranh lớn nhất của địa phương không những nằm ở cảnh quan thiên nhiên mà còn ở chiều sâu văn hóa và giá trị di sản.

Vì vậy tỉnh đang nỗ lực chuyển hóa các giá trị lịch sử, văn hóa, điện ảnh, làng nghề, lễ hội và ẩm thực thành những sản phẩm du lịch có bản sắc riêng, tạo trải nghiệm khác biệt cho du khách.

Trong giai đoạn tới khi không gian phát triển được mở rộng theo định hướng liên kết vùng, Ninh Bình tiếp tục xây dựng chiến lược phát triển du lịch lấy di sản làm nền tảng, văn hóa làm bản sắc và trải nghiệm du khách làm trung tâm.

Ninh Bình đang định vị mạnh hơn hình ảnh “điểm đến của điện ảnh và di sản” thông qua việc phát triển các sản phẩm du lịch theo dấu phim trường, kết hợp quảng bá du lịch bằng điện ảnh và truyền thông số.

“Chúng tôi kiên định mục tiêu phát triển du lịch theo hướng tăng trưởng xanh và bền vững, không đánh đổi di sản, môi trường và bản sắc văn hóa để lấy tăng trưởng đơn thuần. Đó cũng là con đường để Ninh Bình nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch quốc gia cũng như quốc tế”, ông Mạnh khẳng định.

Cùng với Hà Nội và Ninh Bình, Quảng Ninh đang từng bước khẳng định vị thế là trung tâm văn hóa - du lịch của khu vực, tập trung phát triển kinh tế di sản, kinh tế đêm, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ du lịch.

Ông Nguyễn Việt Dũng - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh cho biết, những năm gần đây ngành du lịch địa phương ghi nhận nhiều kết quả tích cực trên hầu hết các lĩnh vực từ phát triển sản phẩm, xúc tiến quảng bá, hợp tác quốc tế đến ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

"Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đa dạng hóa sản phẩm du lịch theo từng khu vực và loại hình đặc trưng.

Đặc biệt, Đề án phát triển kinh tế ban đêm bước đầu mang lại hiệu quả, góp phần hình thành nhiều sản phẩm mới trong các lĩnh vực nghệ thuật, giải trí, mua sắm, ẩm thực, thể thao và chăm sóc sức khỏe", ông Dũng cho biết.

Hạ tầng và dịch vụ du lịch tiếp tục được đầu tư, nâng cao chất lượng. Đến hết năm 2025 toàn tỉnh có 128 khách sạn được xếp hạng từ 1 đến 5 sao. Bên cạnh đó Quảng Ninh hiện có 207 doanh nghiệp lữ hành đang hoạt động cùng 2.316 thẻ hướng dẫn viên du lịch được cấp.

Công tác xúc tiến, quảng bá cũng được đẩy mạnh thông qua nhiều chương trình, sự kiện quy mô nhằm giới thiệu hình ảnh điểm đến tới du khách trong nước và quốc tế.

Theo ông Nguyễn Việt Dũng, chuyển đổi số đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của ngành du lịch địa phương.

Quảng Ninh đã triển khai mô hình du lịch thông minh tại Bảo tàng Quảng Ninh, đồng thời tổ chức các hội nghị tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và nhiều lớp đào tạo về chuyển đổi số cho các đơn vị, doanh nghiệp du lịch.

Song song với đó, địa phương tích cực triển khai các hoạt động xúc tiến tại những thị trường trọng điểm và tiềm năng như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ. Đồng thời đẩy mạnh thu hút các đoàn khách quốc tế quy mô lớn, đặc biệt là dòng khách tàu biển cao cấp.

Bên cạnh đó, địa phương đề xuất tiếp tục được hỗ trợ, hướng dẫn và tập huấn về chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch.

Đồng thời quan tâm hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ công nhận Khu du lịch quốc gia Vân Đồn - Cô Tô, qua đó tạo thêm động lực cho sự phát triển của ngành du lịch trong thời gian tới.

Với sự tương đồng về chiều sâu văn hóa, sự đa dạng về tài nguyên du lịch cùng hệ thống hạ tầng kết nối ngày càng hoàn thiện Hà Nội, Ninh Bình và Quảng Ninh đang từng bước tạo dựng một không gian du lịch liên hoàn, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của du lịch phía Bắc trên bản đồ khu vực và quốc tế.

THỰC HIỆN: KIM THOA