Người ta vẫn nói tuổi Ngọ là tuổi của sự nhiệt huyết, đa tài, độc lập, nhưng đổi lại là một đời vất vả, luôn phải cố gắng vươn lên. Nhìn lại chặng đường gần 5 thập kỷ đã đi qua của mình, ông Tạ Văn Thành – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Sơn Công nghiệp Thái Dương (Thái Dương Paint) - công ty mẹ của thương hiệu giày dép Nesty chỉ gật đầu: “Ừ, tôi thấy đúng”.

Với ông, làm doanh nghiệp chưa bao giờ là câu chuyện “muốn thì làm, mệt thì nghỉ”. Càng không phải một kế hoạch được vạch sẵn để trở thành ông chủ của nhà máy sản xuất sơn hay dép Nesty rộng hơn 40.000 m² ở KCN Nam Tân Uyên.

“Nhiều lúc tôi muốn dừng lâu lắm rồi. Kể cả ngành giày, tôi cũng chưa từng nghĩ sẽ làm lớn như vậy”, ông nói.

Nhưng rồi, như cách ông lý giải, mọi thứ cứ cuốn ông đi, hết việc này đến việc khác, hết trách nhiệm này đến trách nhiệm khác.

Đến một thời điểm, ông nhận ra mình không còn làm vì tiền, cũng không chỉ vì cuộc sống cá nhân. Đó là lúc công việc chuyển hóa thành một thứ giống như sứ mệnh, đó là sứ mệnh với con người, với những cộng đồng mà ông đi qua trong hành trình làm nghề và làm người.

Ông Tạ Văn Thành sinh ra tại Thái Thụy, Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên). Tuổi thơ của ông không đói ăn, nhưng sớm thiếu vắng người trụ cột. Cha ông mất khi ông mới 2 tuổi. Mẹ ông, khi đó buộc phải nghỉ việc để ở nhà lo cho hai con.

Ký ức về những năm tháng đó không được ông kể bằng bi kịch, mà bằng sự bình thản của một người đã đi qua quá đủ va vấp: “Mẹ tôi không để con cái bị đói, nhưng khó khăn thì có thật”.

Học xong lớp 12, ông vào Tp.HCM. Gia đình khi ấy không còn điều kiện, ông vừa học trung cấp vừa đi làm. Không lựa chọn, không so đo, miễn là có việc để sống và tiếp tục học.

Công việc đầu tiên của ông là làm công nhân đứng máy trong một nhà máy giày của Đài Loan (Trung Quốc). Từ vị trí thấp nhất trong dây chuyền sản xuất, ông làm quen với nhịp xưởng, mùi dầu máy, tiếng ồn, áp lực năng suất và cả những bữa ăn vội vàng trong giờ nghỉ ngắn ngủi. Nhờ chăm chỉ, ham học và chịu quan sát, ông nhanh chóng được giao thêm trách nhiệm, rồi bước lên vị trí quản lý.

Khi đã tích góp được một số tiền, ông Thành nghỉ làm tại nhà máy giày và quay trở lại hoàn thành việc học.

Sau đó, ông vào làm việc tại một doanh nghiệp sản xuất sơn, với vị trí xuất phát là một nhân viên kho. Chỉ trong vòng chưa đầy hai năm, ông trở thành Phó Giám đốc nhà máy, sau đó làm Trợ lý Giám đốc cho một doanh nghiệp Nhật Bản, gần như thay quyền điều hành.

Ở thời điểm đó, ông đã có mức thu nhập mà rất nhiều người mơ ước. Nhưng thay vì chọn sự ổn định, ông lại bất ngờ rẽ sang một hướng khác.

Năm 2010, ông Thành quyết định nghỉ việc, thành lập Công ty TNHH Sơn Công nghiệp Thái Dương. Doanh nghiệp tập trung sản xuất sơn phủ kim loại, sơn gỗ, sơn chống thấm, epoxy và các sản phẩm trang trí nội – ngoại thất với các thương hiệu TIP, TaiYang.

Thị trường sơn khi ấy cạnh tranh khốc liệt, đầy rẫy những tên tuổi lớn và cuộc đua về giá. Sơn Thái Dương khởi đầu nhỏ bé, gần như vô danh. Nhưng bằng cách làm bài bản, kiểm soát chất lượng chặt chẽ và kiên trì tích lũy uy tín, doanh nghiệp dần đứng vững và trở thành thương hiệu uy tín của ngành.

Khi doanh nghiệp sơn đang vận hành ổn định, một ngã rẽ khác lại xuất hiện, theo cách rất… tình cờ.

Năm 2019, trong lúc vẫn điều hành Sơn Thái Dương, ông Thành được một người anh trong nghề tặng lại dây chuyền sản xuất giày dép đã qua sử dụng. Không có nhiều kinh nghiệm trong ngành giày dép, ông đưa toàn bộ thiết bị về nhà máy, tự mày mò lắp đặt, thử nghiệm.

Dần dần, các đơn hàng xuất khẩu từ đối tác nước ngoài liên tục tìm đến. Nhà máy luôn trong tình trạng full công suất, buộc ông phải mở rộng sản xuất, nâng tiêu chuẩn, đầu tư bài bản để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Chính trong quá trình đó, ông Thành nhìn rõ một nghịch lý khiến ông day dứt: “Hàng mình làm ra, họ nhập của mình 1 đồng, về bán lại cho dân mình 5 đồng. Trong khi người Việt lại không được dùng hàng tốt với giá phải chăng”.

Và cũng từ đó, thương hiệu Nesty ra đời. Tên gọi bắt nguồn từ chữ “Nest” – tổ ấm. “Mỗi đôi dép là lời nhắc về gia đình, nơi người ta muốn quay về sau những bước chân mệt mỏi”, ông Thành lý giải.

Xuất phát điểm là một kỹ sư từng nhiều năm làm trong ngành sơn, ông hiểu rất rõ mặt trái của những sản phẩm giá rẻ trôi nổi trên thị trường: nguyên liệu kém chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe. Điều đó khiến ông đặt ra cho Nesty một yêu cầu xuyên suốt: đẹp – an toàn – giá vừa túi tiền.

Với phương châm “đạt chuẩn quốc tế nhưng giá Việt Nam”, Nesty kiểm soát toàn bộ chuỗi sản xuất, từ nguyên liệu, khuôn mẫu đến quy trình vận hành.

Ban đầu, Nesty đi lên khá chậm. Nhưng khi các bộ sưu tập mang hơi thở Gen Z ra mắt, thương hiệu này dần tạo hiệu ứng trên thị trường. Điều đáng chú ý là Nesty không đi theo hướng “đánh bóng” bằng các chiến dịch quảng cáo rầm rộ, mà lan tỏa tự nhiên qua mạng xã hội.

Trong hành trình ấy, ông Thành không đứng sau. Ông trực tiếp xuất hiện trong các buổi livestream bán hang, ngay tại xưởng sản xuất, giữa tiếng máy chạy và công nhân làm việc bên cạnh. Với bộ quần áo giản dị, không kịch bản cầu kỳ, ông nhiệt tình giới thiệu từng đôi dép, vừa trả lời câu hỏi của khách hàng, vừa giải thích cặn kẽ về chất liệu, độ an toàn, cảm giác mang.

Trên livestream, ông sẵn sàng bán những đôi dép giá 50.000 đồng, trong khi giá thông thường là 150.000 đồng.

“Tôi lấy tiền người có điều kiện để bù cho người khó khăn. Chung quy chỉ cần đủ chi phí và có một phần để làm từ thiện”, ông chia sẻ.

Cũng từ đó, những đôi dép xuất hiện ngày càng nhiều trong đời sống thường nhật, rồi dần được các nghệ sĩ, người nổi tiếng lựa chọn. Không ít sản phẩm nhanh chóng trở thành xu hướng, được giới trẻ săn đón.

Dù vậy, khác với nhiều thương hiệu thời trang khác, khi đã chinh phục được người nổi tiếng, Nesty vẫn kiên định giữ mức giá bình dân. Theo ông, giá trị của một thương hiệu Việt không nằm ở việc bán cho ai, mà ở chỗ bao nhiêu người Việt có thể sử dụng sản phẩm đó một cách an tâm. “Người nổi tiếng mang được thì người lao động cũng phải mua được”, ông Thành nói.

Đến nay, Nesty sở hữu nhà máy rộng hơn 40.000 m², với khoảng 2.000 công nhân, công suất xấp xỉ 900.000 đôi giày dép mỗi tháng; trong đó khoảng 80.000 đôi được xuất khẩu.

Tuy nhiên, điều khiến nhiều người nhớ đến ông Tạ Văn Thành không phải là những con số, mà là hình ảnh một người chủ thường xuyên xuống xưởng, ăn trưa cùng công nhân, thậm chí ngồi làm việc ngay trên dây chuyền sản xuất. Trước khi xuất hiện trên các buổi livestream, không ít công nhân còn không biết người đàn ông mặc áo sơ mi giản dị ấy là Chủ tịch doanh nghiệp.

“Ngày xưa tôi đứng đúng vị trí các bạn đang đứng, nên không có lý do gì để phân biệt hay coi thường nhau”, ông luôn trân trọng và nhắc nhở những người công nhân của mình.

Vì vậy, ông Thành cũng không trừ lương công nhân khi phạm lỗi, bởi theo ông, đồng lương của họ vốn đã chật vật. Sự tôn trọng con người là nguyên tắc bất di bất dịch trong quản trị của ông.

Ngoài việc điều hành doanh nghiệp, nhiều năm qua ông âm thầm xây hàng chục căn nhà cho người nghèo ở miền Trung, Tây Bắc, Tây Nguyên; hỗ trợ trẻ em khó khăn tiếp tục đi học; chu cấp thường xuyên cho các trung tâm bảo trợ. Ông yêu cầu bộ phận tài chính mỗi tháng dành một khoản cố định cho hoạt động thiện nguyện, coi đó là trách nhiệm song hành cùng sản xuất, kinh doanh.

Từ trải nghiệm cuộc đời, ông tự nhủ: giúp người là phải giúp cho tới nơi. Một căn nhà không chỉ che mưa nắng tạm bợ, mà phải đủ phòng ngủ, bếp, nhà vệ sinh, trần chống nóng. Với hoàn cảnh đặc biệt, ông còn lắp thêm máy lạnh, chu cấp tiền điện hằng tháng, bởi “người ta yếu quá rồi, không còn sức lao động, không thể bắt họ tự xoay xở thêm nữa”.

Ở tuổi gần 50, khi đã có thể chọn một cuộc sống an nhàn, doanh nhân Tạ Văn Thành vẫn tiếp tục làm việc, không phải để tích lũy thêm tài sản, mà vì cảm giác mình còn có ích. Quan niệm sống của ông gói gọn trong một câu giản dị: “Đừng bao giờ làm giàu trên lưng người nghèo”.

Có lẽ vì vậy, trong những buổi livestream bán hàng, ông sẵn sàng bán lỗ, chấp nhận doanh thu lớn nhưng lợi nhuận thấp. Với ông, kiếm tiền không còn là đích đến cuối cùng, mà chỉ là phương tiện để duy trì một hành trình dài hơn: hành trình sống có trách nhiệm với cộng đồng.

“Ông trời cho sự xuất hiện của mỗi người một vai trò khác nhau trên cuộc đời. Nếu mình có điều kiện hơn mà không giúp được ai, thì cuối cùng cũng chỉ sống cho riêng mình thôi”, ông Thành chia sẻ.

Và với ông Tạ Văn Thành, làm doanh nghiệp đến một thời điểm nào đó không còn là câu chuyện làm giàu, mà trở thành một cách để trả ơn cuộc đời – cuộc đời đã từng cho ông nếm đủ gian khó, để rồi hôm nay ông có thể hiểu, có thể thương và có thể cho đi một cách trọn vẹn.