Năm 2025 ghi dấu nhiều kết quả quan trọng, toàn diện của ngành GD&ĐT. Quy mô giáo dục tiếp tục được mở rộng, chất lượng đội ngũ nhà giáo từng bước được nâng cao. Chương trình giáo dục phổ thông mới được triển khai đồng bộ, chuyển đổi số trong quản lý và dạy học được đẩy mạnh, thể chế, chính sách từng bước được hoàn thiện. Những kết quả ấy cho thấy ngành Giáo dục đã và đang tích lũy đủ nền tảng để bước vào một giai đoạn đổi mới sâu rộng hơn.

Trong bối cảnh đó, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo được xem là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra một "cửa sổ chính sách" cho toàn ngành bứt phá.

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực, năng suất lao động, năng lực đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Giáo dục vì thế không còn chỉ là lĩnh vực xã hội thuần túy mà đã thực sự được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển quốc gia.

Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Trần Thành Nam - Phó Hiệu trưởng trường Đại học Giáo dục, ĐHQGHN, Nghị quyết 71 không chỉ là một định hướng lớn cho phát triển giáo dục trong giai đoạn mới mà còn là dấu mốc quan trọng về mặt chính sách, thể hiện rõ sự quyết tâm của Nhà nước trong việc thể chế hóa vai trò của công nghệ số đối với quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Ông Nam nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, việc ban hành Nghị quyết 71 cho thấy tầm nhìn dài hạn của Việt Nam trong xây dựng một nền giáo dục mở, linh hoạt, hiện đại và lấy người học làm trung tâm.

"Nghị quyết 71 đã mở ra cơ hội "vàng" để xây dựng hạ tầng tri thức số quốc gia, hình thành hệ sinh thái học tập suốt đời và thúc đẩy đổi mới chương trình đào tạo theo chuẩn năng lực", ông Nam nhận định.

Theo ông, khi hạ tầng số, tài nguyên số và các nền tảng học tập được đầu tư đồng bộ, người học ở mọi lứa tuổi, mọi vùng miền đều có thể tiếp cận cơ hội học tập bình đẳng hơn, chất lượng hơn. Điều này không chỉ phục vụ nhu cầu đào tạo nhân lực cho nền kinh tế số mà còn góp phần nâng cao dân trí, xây dựng xã hội học tập.

Phó Hiệu trưởng trường Đại học Giáo dục cũng cho rằng Nghị quyết 71 tạo động lực mạnh mẽ để các cơ sở giáo dục đổi mới chương trình và phương thức đào tạo. Việc chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực, kỹ năng số, tư duy phản biện và khả năng thích ứng của người học sẽ trở thành yêu cầu tất yếu. Đồng thời, môi trường số cũng đặt ra yêu cầu mới trong quản trị giáo dục, đánh giá chất lượng và đảm bảo an toàn, đạo đức học đường trên không gian mạng.

Theo ông Nam, nếu các giải pháp được triển khai đồng bộ, Nghị quyết 71 sẽ góp phần tạo ra bước đột phá, đưa giáo dục Việt Nam tiến gần hơn với xu thế chung của thế giới, đồng thời phát huy tối đa tiềm năng của từng người học trong thời đại số.

Từ góc độ khoa học chính sách, ông Hồ Thanh Bình - Phó Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho rằng, Nghị quyết 71 đã nâng các định hướng về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyển đổi số trong giáo dục lên tầm đột phá chiến lược.

"Điểm mới rất quan trọng của Nghị quyết 71 là nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình theo hướng ươm tạo nhân tài quốc gia, gắn chặt với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nhu cầu phát triển dài hạn của đất nước.

Nói cách khác, nếu trước đây chúng ta chủ yếu tập trung vào tuyển chọn và đào tạo học sinh giỏi thì nay Nghị quyết 71 đặt vấn đề xây dựng cả một hệ sinh thái phát hiện, bồi dưỡng và phát triển nhân tài", ông Bình nhận định.

Từ tầm nhìn chiến lược, Nghị quyết 71 đang dần được hiện thực hóa trong thực tiễn giảng dạy tại các cơ sở giáo dục. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra không ít thách thức, đặc biệt là việc thay đổi tư duy tiếp cận cái mới của đội ngũ giáo viên.

Tại trường THCS Chương Dương (phường Hồng Hà, Hà Nội), những khó khăn ban đầu xuất phát từ quan niệm dạy học truyền thống - giáo viên gắn với "bảng đen, phấn trắng", e ngại trước công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Theo Thạc sĩ Nguyễn Thị Vân Hồng - Hiệu trưởng nhà trường, bài toán lớn nhất không nằm ở thiết bị hay công nghệ, mà ở việc thay đổi nhận thức.

"Con người vẫn luôn là trung tâm, nhưng nếu không đổi mới để bắt kịp thời đại thì giáo dục sẽ tụt hậu. Đổi mới không phải để thay thế vai trò của người thầy, mà để nâng cao chất lượng dạy và học", cô Hồng chia sẻ.

Để tạo chuyển biến, Ban Giám hiệu nhà trường đã chủ động đi đầu trong việc học tập, nâng cao năng lực công nghệ, sau đó tổ chức tập huấn, chia sẻ cho đội ngũ giáo viên. Mô hình "người trẻ hướng dẫn người chưa trẻ", cùng học - cùng làm đã giúp giáo viên dần tự tin hơn khi tiếp cận công nghệ thông tin, AI và các kỹ thuật số.

Song song với đó, nhà trường chú trọng giáo dục học sinh về đạo đức trong sử dụng AI, hướng dẫn các em coi công nghệ là công cụ hỗ trợ học tập, không lệ thuộc hay lạm dụng. Nhiều bài học được thiết kế gắn với trải nghiệm STEM, công nghệ thông tin, giúp học sinh tăng hứng thú, chủ động và sáng tạo hơn trong quá trình học tập.

"Khi giáo viên đổi mới, học sinh là những người thụ hưởng trực tiếp. Mỗi ngày đến trường thực sự trở nên vui hơn", cô Hồng bày tỏ.

Hiện nay, trường THCS Chương Dương đã số hóa toàn bộ hồ sơ, giáo án, xây dựng kho học liệu số; đầu tư lớp học thông minh, trang thiết bị hỗ trợ giảng dạy; mở các lớp đào tạo về AI cho giáo viên và tăng cường giảng dạy STEM/STEAM cho học sinh. Đối với nhà trường, Nghị quyết 71 không chỉ là hành lang pháp lý mà còn là nguồn động lực quan trọng để đổi mới toàn diện môi trường dạy và học.

Nghị quyết 71 không chỉ là một văn kiện chính sách mang tầm chiến lược, mà đang dần hiện hữu trong từng lớp học, từng tiết dạy, từng đổi thay về tư duy của người thầy và cách học của học sinh. Khi chính sách gặp thực tiễn, khi đổi mới bắt đầu từ con người, giáo dục Việt Nam có cơ sở để tin tưởng vào một giai đoạn phát triển mới - hiện đại hơn, nhân văn hơn và bền vững hơn, đáp ứng khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

THỰC HIỆN: HOÀNG NHUNG

NGUOIDUATIN.VN | Chủ Nhật, 4/1/2026 | 08:00