“Cấp cứu” cho cơn khát vốn của doanh nghiệp

“Cấp cứu” cho cơn khát vốn của doanh nghiệp

Chủ nhật, 15/10/2023 | 10:10
0

Vốn vẫn là bài toán khó nhất

Năm 2023 là một năm đầy khó khăn không chỉ với điều hành kinh tế của Chính phủ mà còn với hoạt động sản xuất kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp.

Mặc dù, các chỉ số vĩ mô trong tháng 8 và tháng 9 vừa qua đã bắt đầu xuất hiện tín hiệu phục hồi, tuy vậy, đây mới chỉ là tia sáng vừa thắp lên trong bức tranh chung nhiều gam màu tối từ đầu năm.

Còn rất nhiều thách thức đến từ bối cảnh quốc tế cũng như các vấn đề nội tại trong nước đang chưa thực sự có lời giải. Khó khăn của doanh nghiệp vẫn hiện hữu ở nhiều ngành, nhiều khía cạnh. 

Kết quả sơ bộ từ nghiên cứu báo cáo tài chính của gần 1.600 doanh nghiệp trong 10 ngành cụ thể mà Ban IV đang tiến hành, cho thấy, doanh thu của các ngành đều giảm từ giữa năm 2022 đến nay, nghiêm trọng nhất là hai ngành Bất động sản và xây dựng.

Đến hết quý II/2023, tình hình vẫn chưa được cải thiện mặc dù có một số dấu hiệu sáng hơn từ thị trường. Doanh thu 6 tháng đầu năm 2023 của 8/10 ngành đều thấp hơn cùng kỳ năm 2022, chỉ có ngành Công nghệ thông tin là tăng quy mô và ngành Hàng và dịch vụ tiêu dùng giữ nguyên quy mô doanh thu so với cùng kỳ.

Đặc biệt, phần lớn doanh nghiệp Việt có đặc trưng là vốn chủ sở hữu mỏng, các hoạt động dựa nhiều trên vốn vay. Do đó, khi huy động vốn gặp khó khăn, doanh nghiệp sẽ ngay lập tức gặp khó khăn và ảnh hưởng đến hoạt động. Trong bối cảnh suy giảm đơn hàng, khó huy động vốn qua trái phiếu, cổ phiếu, khó tiếp cận vốn vay ngân hàng, dòng tiền trở thành vấn đề cấp thiết nhất của doanh nghiệp.

Một số ngành có tỉ lệ nợ/vốn chủ sở hữu lớn thì càng gặp khó khăn đơn cử như Xây dựng; Hàng và dịch vụ tiêu dùng; Bất động sản và Vật liệu xây dựng.

Kinh tế vĩ mô - “Cấp cứu” cho cơn khát vốn của doanh nghiệp

Để đạt mục tiêu tăng trưởng, Tổng cục Thống kê cho rằng quý IV/2023 sẽ rất thách thức, nhất là trong bối cảnh còn nhiều khó khăn như hiện nay.

Điều đáng nói là khi so sánh chi phí lãi vay so với lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp thì thấy tỉ lệ rất đáng kể. Cụ thể, trong năm 2022, ngành xây dựng có tỉ lệ chi phí lãi vay so với lợi nhuận cao nhất, lên đến 375%, tiếp đó là Hàng và dịch vụ tiêu dùng 44,8% và bất động sản 40,2%.

Điều này hàm ý, khi kinh doanh, doanh nghiệp chịu rủi ro chính nhưng thành quả được hưởng không nhiều, bị xói mòn do chi phí tài chính nên không có tích lũy để tái đầu tư.

Trong số các ngành, thì xây dựng và bất động sản là hai lĩnh vực mà các doanh nghiệp gặp vấn đề lớn nhất về dòng tiền khi số ngày phải thu và số ngày tồn kho tăng lên nhiều lần.

Do đó, từ khó khăn và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, có thể khẳng định nhóm chính sách quan trọng nhất hiện tại chính là giảm áp lực dòng tiền cho doanh nghiệp và giúp doanh nghiệp tối ưu dòng tiền.

Những điều cần làm ngay

Từ kết quả nghiên cứu của Ban IV, chúng tôi cho rằng trong giai đoạn cuối năm 2023 và nửa đầu năm 2024 cần phải tập trung vào một số giải pháp mang tính cấp bách sau:

Thứ nhất, tập trung thực thi các chính sách hỗ trợ dòng tiền, giảm áp lực dòng tiền như hỗ trợ tiếp cận vốn và giãn, giảm chi phí cho doanh nghiệp. Trong cơ cấu chi phí của doanh nghiệp, chi phí vận hành là trách nhiệm của doanh nghiệp và để cứu mình, nhiều doanh nghiệp đã phải chủ động cắt giảm chi phí, giảm quy mô hoạt động và quy mô lao động.

Các phần chi phí khác như chi phí lãi vay, chi phí thuế - phí, chi phí bảo hiểm xã hội, kinh phí công đoàn 2% quỹ lương... nằm trong không gian chính sách của Nhà nước.

Do đó, Chính phủ có thể trọng tâm thực hiện các chính sách giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn hiệu quả; giãn, giảm chi phí, tạo dòng tiền ngắn hạn ít nhất trong nửa cuối năm 2023 (hoặc nửa đầu năm 2024 tùy độ trễ của chính sách). Để thực hiện hiệu quả các biện pháp này, cần có cách tiếp cận vừa tổng thể về hỗ trợ doanh nghiệp vừa phải phân tích bài toán theo từng ngành, lĩnh vực cụ thể.

Thứ hai, cần giảm lãi suất thực vay để hỗ trợ doanh nghiệp. Lãi suất cho vay hiện tại dù đã giảm, nhưng vẫn còn ở mức cao so với các nước khác; đồng thời, trong bối cảnh phục hồi, các ngân hàng thương mại cần nhìn vào khả năng trả nợ tương lai của doanh nghiệp để tăng cơ hội tiếp cận tín dụng chứ không chỉ nhìn vào tài sản thế chấp.

Khi đơn hàng có xu hướng trở lại, cần tăng cường “bơm vốn” cho doanh nghiệp để tạo động lực cho tăng trưởng. Riêng đối với lĩnh vực bất động sản, hệ thống ngân hàng có thể cân nhắc cho phép các doanh nghiệp cung cấp sản phẩm thuộc phân khúc phục vụ nhu cầu thiết yếu/ưu tiên được giãn nợ/ giữ nhóm nợ theo tinh thần Thông tư 02/2023/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước.

Kinh tế vĩ mô - “Cấp cứu” cho cơn khát vốn của doanh nghiệp (Hình 2).

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, lũy kế trong 9 tháng năm 2023, tổng trị giá hàng hóa xuất nhập khẩu của cả nước ước tính là 497,66 tỷ USD, giảm 11%.

Thứ ba, áp dụng các chính sách tài khóa nghịch chu kỳ để thúc đẩy tổng cầu, bao gồm các khía cạnh: (i) Đẩy mạnh đầu tư công, tập trung vào các cơ sở hạ tầng lớn, vừa để hỗ trợ các doanh nghiệp ngành Xây dựng và Vật liệu xây dựng, vừa nâng cao năng lực của quốc gia; chú trọng phát triển nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu thực của người lao động và hỗ trợ các DN Bất động sản; (ii) Xem xét các giải pháp giãn/giảm áp lực thuế và chi phí khác, tạo dòng tiền ngắn hạn cho doanh nghiệp vì đây là thời điểm phải “khoan thư sức dân”.

Một số vấn đề quan trọng khác có ảnh hưởng tới chi phí của diện rộng doanh nghiệp cũng cần Chính phủ quan tâm chỉ đạo hoặc thúc đẩy như: (i) Trong ngắn hạn, chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương, cơ quan không ban hành hoặc phải đánh giá rất thấu đáo các quy định làm phát sinh các loại phí, chi phí mới cho doanh nghiệp; (ii) Chính phủ đề nghị Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam sửa Quy chế tài chính nội bộ cho phép doanh nghiệp giữ lại toàn bộ kinh phí công đoàn (bằng 2% quỹ lương) trong ít nhất 2 năm tới để tập trung chi trực tiếp cho người lao động, các năm tiếp theo giảm dần mức đóng góp cho công đoàn cấp trên thay vì tỉ lệ đóng như hiện nay; (iii) Trong trung hạn, xem xét chưa tăng căn cứ tính đóng bảo hiểm xã hội trong quá trình dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi.

Bên cạnh các giải pháp mang tính cấp bách, Chính phủ cũng cần xem xét, tính toán các giải pháp cho trung và dài hạn. Trong đó, cần quan tâm đặc biệt các giải pháp thúc đẩy và hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh vì doanh nghiệp phải đối diện với các quy định, yêu cầu mới từ thị trường ngay trong 2023 và các năm tiếp theo.

Phạm Thị Ngọc Thủy, Giám đốc điều hành Văn phòng Ban nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV).

[E] TS. Vũ Tiến Lộc: Doanh nghiệp Việt đang rất kiên cường

Thứ 4, 11/10/2023 | 15:31
TS. Vũ Tiến Lộc nhìn nhận, dù đang đối diện với loạt thách thức, khủng hoảng toàn cầu nhưng doanh nghiệp Việt Nam đang rất kiên cường để vượt qua khó khăn.

Những nét mới trong Nghị quyết của Bộ Chính trị về doanh nhân

Thứ 4, 11/10/2023 | 14:14
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Nghị quyết số 41-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân trong thời kỳ mới.

[E] “Mọi chính sách phải hướng đến người dân, doanh nghiệp”

Thứ 4, 11/10/2023 | 10:11
Theo Phó Chủ tịch Trần Công Phàn, để doanh nghiệp phát triển cần phải tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh.

Khái niệm VUCA mới cho doanh nghiệp biến "nguy" thành "cơ"

Thứ 2, 09/10/2023 | 16:15
Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, thay vì than vãn, buồn bã, các doanh nghiệp cần có cách nhìn tích cực hơn để vượt qua giai đoạn khó khăn của nền kinh tế.
Cùng tác giả

Rà soát, điều chỉnh tổ chức giao thông trên cao tốc Cam Lộ - La Sơn

Thứ 4, 21/02/2024 | 07:55
Bộ trưởng Bộ GTVT yêu cầu khẩn trương rà soát, điều chỉnh phương án tổ chức giao thông trên cao tốc Cam Lộ - La Sơn đảm bảo phù hợp với thực tiễn, nâng cao an toàn.

Tai nạn ở cao tốc Cam Lộ-La Sơn: Nhìn thấy gì ở thiết kế đường?

Thứ 3, 20/02/2024 | 19:11
Trong vụ tai nạn liên hoàn trên cao tốc Cam Lộ - La Sơn, ngoài nguyên nhân chủ quan do tài xế xe ôtô vượt ẩu, nhiều ý kiến cho rằng một phần do thiết kế đường.

Đường sắt tốc độ cao sẽ tập trung chính vào vận tải hành khách

Thứ 3, 20/02/2024 | 09:44
Việc Thường trực Chính phủ khẳng định quan điểm về đối tượng chuyển chở của đường sắt tốc độ cao sẽ thúc đẩy nhanh tiến độ hoàn thành Đề án của "siêu dự án" này.

Thị trường khó, nhiều doanh nghiệp cảng biển vẫn vui vì có lãi

Thứ 2, 19/02/2024 | 17:34
Dù trong quý IV/2023 tình hình kinh doanh của nhiều doanh nghiệp cảng biển có phần giảm sút, nhưng kết quả kinh doanh cả năm vẫn có thể vui vì lãi.

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu "kêu cứu" vì hãng tàu tự ý tăng phí THC

Thứ 2, 19/02/2024 | 16:58
Khi quyết định tăng giá dịch vụ bốc dỡ container của Bộ GTVT còn chưa có hiệu lực thì các hãng tàu đã công bố tăng 10-20% phí THC đối với mỗi loại dịch vụ container.
Cùng chuyên mục

Xuất khẩu rau quả: Tín hiệu tích cực ngay từ đầu năm 2024

Thứ 3, 20/02/2024 | 19:00
Rau quả của Việt Nam đang dần khẳng định vị thế trên thị trường khi có rất nhiều sản phẩm được xuất khẩu tại các nước có tiêu chuẩn cao.

Thanh Hóa thu nội địa gần 6.000 tỷ trong 2 tháng đầu năm

Thứ 3, 20/02/2024 | 10:01
Trong tháng 2, thu nội địa trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa ước đạt 2.075 tỷ đồng, bằng 116,9% so với cùng kỳ năm 2023.

Thị trường khó, nhiều doanh nghiệp cảng biển vẫn vui vì có lãi

Thứ 2, 19/02/2024 | 17:34
Dù trong quý IV/2023 tình hình kinh doanh của nhiều doanh nghiệp cảng biển có phần giảm sút, nhưng kết quả kinh doanh cả năm vẫn có thể vui vì lãi.

Để GDP đạt 6 - 6,5% năm 2024, ĐBQH nói cần bắt tay làm ngay

Thứ 2, 19/02/2024 | 14:43
ĐBQH Nguyễn Quang Huân cho rằng, chỉ tiêu tăng trưởng GDP 6 - 6,5% trong năm 2024 hoàn toàn có cơ sở đạt được, nếu tất cả chúng ta đồng lòng.

Xuất khẩu thủy sản tháng 1 tăng mạnh hơn 60%: Kỳ vọng năm 2024 thắng lớn

Thứ 2, 19/02/2024 | 07:00
Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam từ cuối năm 2023 đã có tín hiệu phục hồi và nhiều khả năng sẽ tăng trở lại trong năm 2024.
     
Nổi bật trong ngày

Loại hoa nghìn tỷ nhiều nước trên thế giới “săn lùng”, Việt Nam trồng bạt ngàn

Thứ 3, 20/02/2024 | 10:36
Tại Việt Nam, có một loại hoa được mệnh danh là cánh hoa nghìn tỷ bởi những giá trị kinh tế mang lại là hoa hồi.

Xuất khẩu rau quả: Tín hiệu tích cực ngay từ đầu năm 2024

Thứ 3, 20/02/2024 | 19:00
Rau quả của Việt Nam đang dần khẳng định vị thế trên thị trường khi có rất nhiều sản phẩm được xuất khẩu tại các nước có tiêu chuẩn cao.

Sóc Trăng: Nông dân phấn khởi vì mía được mùa, được giá

Thứ 4, 21/02/2024 | 08:00
Thời điểm này, người trồng mía ở huyện Cù Lao Dung (tỉnh Sóc Trăng) đang bước vào vụ thu hoạch với tâm trạng phấn khởi vì mía trúng mùa, được giá.

Du lịch Bắc Ninh thu hơn 2 triệu USD trong 7 ngày Tết Nguyên đán

Thứ 4, 21/02/2024 | 14:00
Trong 7 ngày nghỉ Tết Nguyên đán, Bắc Ninh đón khoảng 73.000 lượt khách, doanh thu từ du lịch đạt 50 tỷ đồng (tương đương hơn 2 triệu USD).

Giá vàng 20/2: Kim loại quý giảm nhẹ

Thứ 3, 20/02/2024 | 09:40
Giá vàng thế giới giảm nhẹ 4 USD/ounce, xuống còn 2.016 USD/ounce.