Trong thế giới của những nhà thám hiểm, đỉnh Mount Everest luôn được xem là thử thách khắc nghiệt bậc nhất. Với độ cao khoảng 8.848m so với mực nước biển, nơi đây được gọi là “vùng tử thần”, bởi lượng oxy trong không khí giảm mạnh, chỉ còn khoảng một phần ba so với dưới đồng bằng. Trong điều kiện như vậy, việc di chuyển vài bước chân cũng khiến nhiều người kiệt sức, buộc các nhà leo núi phải mang theo bình dưỡng khí để hỗ trợ hô hấp.
Tuy nhiên, lịch sử chinh phục Everest đã ghi nhận một trường hợp đặc biệt. Đó là Ang Rita Sherpa – người được cộng đồng leo núi quốc tế xem như một huyền thoại. Sinh năm 1948 tại Nepal, ông lớn lên trong cộng đồng Sherpa – nhóm người nổi tiếng với khả năng thích nghi tuyệt vời với môi trường núi cao của dãy Himalaya.
Ngay từ khi còn trẻ, Ang Rita đã tham gia hỗ trợ các đoàn thám hiểm quốc tế với vai trò khuân vác và dẫn đường. Công việc này đòi hỏi sức bền, kinh nghiệm và sự dũng cảm bởi họ phải nhiều lần di chuyển qua các sườn núi phủ đầy băng tuyết, mang theo thiết bị nặng trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Chính trong quá trình làm việc cùng các đoàn thám hiểm, Ang Rita dần tích lũy kinh nghiệm và trở thành một trong những người Sherpa dày dạn nhất trên tuyến đường lên Everest. Từ năm 1983 đến năm 1996, ông đã thực hiện tổng cộng 10 lần chinh phục đỉnh Everest trong vai trò dẫn đường cho các nhà leo núi đến từ nhiều quốc gia.
Điều khiến cộng đồng quốc tế kinh ngạc là trong cả 10 lần leo núi ấy, Ang Rita không sử dụng bình dưỡng khí – thiết bị vốn được xem là “vật bất ly thân” của phần lớn các nhà leo núi khi tiến vào khu vực trên 8.000m. Ở độ cao này, tình trạng thiếu oxy có thể khiến con người nhanh chóng rơi vào trạng thái chóng mặt, kiệt sức, thậm chí mất ý thức.
Thế nhưng, Ang Rita vẫn có thể hoàn thành hành trình chinh phục đỉnh Everest chỉ bằng sức bền và khả năng thích nghi tự nhiên của cơ thể. Thành tích hiếm có ấy khiến ông được đồng nghiệp Sherpa và giới leo núi đặt cho biệt danh “Snow Leopard” – nghĩa là “Báo tuyết”, loài động vật nổi tiếng với khả năng sinh tồn ở những vùng núi cao khắc nghiệt.
Một trong những dấu mốc đặc biệt nhất trong sự nghiệp leo núi của Ang Rita diễn ra vào mùa đông năm 1987. Thời điểm đó, ông tham gia một đoàn thám hiểm tìm cách chinh phục Everest trong điều kiện mùa đông – giai đoạn được xem là nguy hiểm nhất trên dãy Himalaya.
Vào mùa đông, nhiệt độ trên Everest có thể xuống dưới âm 40 độ C, gió mạnh và bão tuyết thường xuyên xuất hiện. Những yếu tố này khiến việc leo núi trở nên cực kỳ rủi ro, thậm chí nhiều đoàn thám hiểm phải từ bỏ giữa chừng.
Bất chấp điều kiện khắc nghiệt, Ang Rita vẫn cùng đoàn thám hiểm thành công đặt chân lên đỉnh Everest. Kỳ tích này sau đó được ghi nhận trong Guinness World Records với danh hiệu người đầu tiên trên thế giới chinh phục Everest vào mùa đông.
Everest từ lâu đã trở thành biểu tượng cho khát vọng chinh phục thiên nhiên của con người, nhưng đồng thời cũng là một trong những ngọn núi nguy hiểm nhất hành tinh. Mỗi năm, hàng trăm nhà leo núi từ khắp nơi trên thế giới tìm đến Nepal để thử sức với hành trình lên “nóc nhà thế giới”.
Tuy nhiên, điều kiện thời tiết khắc nghiệt, địa hình băng tuyết và tình trạng thiếu oxy khiến hành trình này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Không ít trường hợp đã gặp tai nạn khi đang trên đường lên đỉnh, thậm chí có những người thiệt mạng do kiệt sức hoặc mắc kẹt trong vùng “tử thần”.
Trong những năm gần đây, tình trạng tắc nghẽn trên tuyến đường lên đỉnh Everest cũng gây nhiều lo ngại. Vào những ngày thời tiết thuận lợi hiếm hoi, hàng chục nhà leo núi có thể phải xếp hàng trên các đoạn đường hẹp gần đỉnh núi để chờ đến lượt tiến lên. Việc chờ đợi quá lâu ở độ cao hơn 8.000m – nơi lượng oxy cực thấp – có thể khiến cơ thể nhanh chóng suy kiệt.
Dù vậy, Everest vẫn tiếp tục thu hút những người đam mê khám phá và chinh phục giới hạn của bản thân. Trong lịch sử leo núi, nhiều kỷ lục đáng kinh ngạc đã được thiết lập trên ngọn núi này.
Kỷ lục người chinh phục Everest nhiều lần nhất hiện nay thuộc về Kami Rita Sherpa – một công dân Nepal khác. Theo Sách kỷ lục Guinness, ông đã 24 lần đặt chân lên đỉnh Everest, với lần gần nhất được ghi nhận vào ngày 21/5/2019 khi ông 49 tuổi. Tuy nhiên, các lần leo núi của Kami Rita đều sử dụng bình dưỡng khí để hỗ trợ hô hấp.
Dù kỷ lục về số lần chinh phục Everest đã nhiều lần bị phá vỡ, thành tích của Ang Rita Sherpa vẫn được xem là một trong những kỳ tích đặc biệt nhất trong lịch sử leo núi. Việc 10 lần lên đỉnh Everest mà không cần bình dưỡng khí được nhiều chuyên gia đánh giá là minh chứng cho khả năng thích nghi phi thường của con người trước môi trường khắc nghiệt.
Sau khi qua đời vào năm 2020, Ang Rita Sherpa vẫn được cộng đồng Sherpa và giới leo núi quốc tế nhắc đến với sự kính trọng. Câu chuyện của ông không chỉ là một kỷ lục được ghi nhận trong sách Guinness, mà còn là biểu tượng cho ý chí và sức bền của con người khi đối mặt với những thử thách khắc nghiệt nhất của tự nhiên.
Khánh Linh (t/h)
