Ung thư thực quản khiến ngày càng nhiều người tử vong, theo thông tin trên trang tin Sohu (Trung Quốc). Nguyên nhân có thực sự chỉ vì “căn bệnh quá nguy hiểm”? Trên thực tế, những thói quen lâu đời trên bàn ăn như ăn đồ quá nóng, ăn nhanh, ăn thực phẩm cứng là những điều đáng được nhìn nhận và phân tích kỹ lưỡng.
Những thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại hằng ngày đôi khi lại làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Ảnh minh họa
Thực quản là một đường dẫn không có “chuông báo động” bằng cảm giác đau. Ngay cả khi bị tổn thương ở giai đoạn đầu, cơ quan này cũng không lên tiếng. Đến khi người bệnh cảm thấy nuốt vướng, tức nghẹn ở ngực mới đi kiểm tra thì nhiều khi đã bỏ lỡ thời điểm điều trị tốt nhất. Khác với dạ dày, vốn có thể phát tín hiệu qua tình trạng trào ngược axit hay đầy bụng, thực quản giống như một đường ống âm thầm, chỉ khi bị tắc nghẽn nghiêm trọng mới khiến người bệnh cảm thấy đau.
Bên ngoài phòng khám, không khó để nghe thấy câu nói: “Bình thường tôi vẫn khỏe mạnh, tại sao đi kiểm tra lại phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn?”. Vấn đề nằm chính ở hai chữ “khỏe mạnh”. Cảm giác khó chịu khi nuốt bị cho là nóng trong, cảm giác vướng ở cổ họng bị nhầm với viêm họng, cân nặng giảm sút lại được xem như dấu hiệu giảm cân thành công. Sự tự trấn an như vậy đôi khi khiến người bệnh phát hiện bệnh chậm trễ.
Triệu chứng ung thư thực quản
Ở giai đoạn đầu, ung thư thực quản chưa có biểu hiện rõ ràng. Lúc này, thường sẽ xuất hiện các tổn thương hoặc biến đổi nhỏ trên bề mặt thực quản đồng thời chưa gây ra ảnh hưởng rối loạn chức năng cơ thể hoặc bất thường về máu. Tuy nhiên người bệnh có thể phát hiện sớm ung thư thực quản thông qua nội soi đường tiêu hóa. Ung thư thực quản ở mỗi giai đoạn sẽ có những biểu hiện khác nhau.
Dưới đây là một số dấu hiệu có thể gặp khi mắc ung thư thực quản:
Nuốt nghẹn, nuốt vướng: Đây là triệu chứng thường gặp ở người mắc ung thư thực quản. Ban đầu người bệnh có thể cảm thấy khó nuốt nhưng không cảm thấy đau. Ban đầu người bệnh có thể cảm thấy nuốt nghẹn, nuốt vướng với đồ ăn rắn, sau đó với những đồ ăn dạng lỏng, mềm cũng sẽ thấy khó khăn. Tiết nước bọt nhiều hơn, hơi thở có thể có mùi khó chịu Ợ chua Dễ sặc khi ăn uống Nôn hoặc buồn nôn Có thể xuất hiện đau rát họng, ho kéo dài hoặc ho ra máu Khi xuất hiện khối u, người bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng như cảm giác vướng ở vùng họng, khó thở, khạc ra đờm, khàn giọng… Một số trường hợp bị đau lưng, đau phía sau xương ức, xương bả vai Ở giai đoạn muộn, người bệnh có thể xuất hiện hạch ở cổ, gặp tình trạng sụt cân không rõ lý do, thậm chí có thể bị suy kiệt do hạn chế về ăn uống.
Tuy nhiên những biểu hiện trên có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác ở đường tiêu hóa như trào ngược dạ dày.
Việc chẩn đoán ung thư thực quản cần dựa vào chẩn đoán hình ảnh cùng các xét nghiệm lâm sàng khác. Người bệnh sẽ được nội soi, siêu âm, sinh thiết để phát hiện ra những bất thường hay tổn thương ở thực quản.
4 thứ cần tránh để bảo vệ thực quản
Nước và canh quá nóng
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới xếp đồ uống nóng trên 65 độ C vào nhóm có khả năng gây ung thư. Việc thường xuyên uống nước, trà hoặc ăn canh khi còn quá nóng có thể gây tổn thương lặp đi lặp lại ở niêm mạc thực quản, làm tăng nguy cơ biến đổi tế bào. Vì vậy, hãy để đồ ăn, thức uống nguội bớt trước khi sử dụng.
Rượu mạnh khi bụng đói
Cồn có thể kích thích và gây tổn thương niêm mạc thực quản. Khi bụng đói, rượu không có thức ăn làm lớp đệm nên càng dễ tiếp xúc trực tiếp với thành thực quản. Uống rượu kéo dài có liên quan đến nguy cơ ung thư thực quản, do đó cần hạn chế, đặc biệt tránh uống nhiều rượu mạnh khi chưa ăn gì.
Thực phẩm bị mốc
Đậu phộng, ngô và các loại hạt bị ẩm mốc có thể sản sinh aflatoxin, độc tố có liên quan đến nguy cơ ung thư gan và một số bệnh lý đường tiêu hoá khác. Không nên chỉ loại bỏ phần nhìn thấy bị mốc rồi tiếp tục ăn, bởi độc tố có thể đã lan rộng trong thực phẩm. Tốt nhất, hãy bỏ toàn bộ thực phẩm đã bị mốc.
Thức ăn quá cứng, thô ráp
Những món quá khô cứng, cá còn nhiều xương dăm hoặc thức ăn chưa được nhai kỹ có thể gây trầy xước niêm mạc thực quản. Ăn quá nhanh, nuốt vội cũng làm tăng nguy cơ thức ăn mắc lại hoặc gây tổn thương. Vì vậy, hãy tránh cố nuốt những miếng thức ăn quá cứng và dành thời gian nhai kỹ trước khi nuốt.
Ảnh minh họa
3 việc nên duy trì
Ăn chậm, nhai kỹ: Nhai thức ăn kỹ trước khi nuốt giúp hạn chế gánh nặng cho thực quản, đồng thời giúp cơ thể có thời gian nhận biết cảm giác no.
Để thức ăn nguội đến nhiệt độ phù hợp: Không ăn hoặc uống khi đồ ăn, thức uống còn quá nóng. Đây là thay đổi đơn giản nhưng có ý nghĩa trong việc hạn chế tổn thương niêm mạc thực quản.
Chú ý yếu tố nguy cơ và khám sức khỏe: Người hút thuốc, uống rượu lâu năm, có tiền sử gia đình mắc ung thư thực quản hoặc sống tại khu vực có tỷ lệ mắc bệnh cao nên chủ động trao đổi với bác sĩ về việc sàng lọc phù hợp. Bên cạnh đó, cần duy trì vệ sinh răng miệng và theo dõi những thay đổi bất thường của cơ thể.
Ung thư thực quản không phải lúc nào cũng có thể phòng ngừa, nhưng mỗi người có thể chủ động hạn chế một số yếu tố nguy cơ bằng cách điều chỉnh thói quen ăn uống, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và khám sức khỏe khi cần thiết. Đừng chủ quan trước những dấu hiệu bất thường, nhưng cũng không nên hoang mang hay tự kết luận bệnh.
Quỳnh Chi (t/h)
