Theo chỉ đạo của Cục Đường bộ Việt Nam, các ban quản lý dự án liên quan sẽ thực hiện chạy thử nghiệm và đánh giá hiệu năng vận hành hệ thống thu phí tự động không dừng (ETC) tại các dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía đông do nhà nước đầu tư. Thời gian thử nghiệm 37 ngày kể từ ngày 13/1/2026.
Trong thời gian thử nghiệm hệ thống thu phí, các ban quản lý dự án báo cáo kết quả kiểm tra, đánh giá hằng ngày và đề xuất thời điểm triển khai thu phí chính thức các dự án thành phần của đường cao tốc Bắc - Nam, gửi Cục Đường bộ Việt Nam.
Theo ông Nguyễn Viết Huy, Phó cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam - có 5 dự án thành phần đường cao tốc Bắc - Nam phía đông do Nhà nước đầu tư dự kiến thu phí sau khi hoàn tất thử nghiệm gồm: Mai Sơn - Quốc lộ 45; Quốc lộ 45 - Nghi Sơn; Nghi Sơn - Diễn Châu; Vĩnh Hảo - Phan Thiết; Phan Thiết - Dầu Giây.
Sau khi hoàn thành thử nghiệm hệ thống thu phí tự động, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ tiếp nhận hệ thống này để triển khai thu phí trên các tuyến cao tốc do Nhà nước đầu tư, dự kiến vào cuối tháng 2/2026.

Trạm thu phí trên cao tốc Diễn Châu - Bãi Vọt thuộc đường cao tốc Bắc - Nam - Ảnh: DOÃN HÒA
Trước đó, năm 2025, Bộ Xây dựng đã phê duyệt đề án khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường cao tốc Bắc - Nam phía đông giai đoạn 2021 - 2025 thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.
Theo đó, Bộ Xây dựng giao Cục Đường bộ Việt Nam chậm nhất trong quý 1-2026 tổ chức thu phí 13 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía đông với tổng chiều dài 732,62km, gồm:
Bãi Vọt - Hàm Nghi dài 35,3km; Hàm Nghi - Vũng Áng dài 54,2km; Vũng Áng - Bùng dài 55,34km; Bùng - Vạn Ninh dài 48,5km; Vạn Ninh - Cam Lộ dài 65,5km; Hòa Liên - Túy Loan dài 11,5km; Quảng Ngãi - Hoài Nhơn dài 88km; Hoài Nhơn - Quy Nhơn dài 70,01km; Quy Nhơn - Chí Thạnh dài 61,7km; Chí Thạnh - Vân Phong dài 48,052km; Vân Phong - Nha Trang dài 83,35km; Cần Thơ - Hậu Giang dài 37,65km; Hậu Giang - Cà Mau dài 73,22km.
Trong 13 đoạn tuyến cao tốc trên có đoạn Hòa Liên - Túy Loan quy mô 4 làn xe đầy đủ, 12 đoạn còn lại đều có quy mô 4 làn xe hạn chế, không có làn dừng khẩn cấp liên tục.
Hiện nay, các tuyến đường cao tốc đầu tư theo hợp đồng BOT đang triển khai thu phí với mức thu bình quân 1.721 đồng/PCU/km (PCU là đơn vị quy đổi theo xe con). Nguồn thu được sử dụng cho công tác quản lý, vận hành thu phí và hoàn vốn đầu tư các dự án.

Hệ thống ITS trên cao tốc Mai Sơn - Quốc lộ 45 đã cơ bản hoàn thành lắp đặt thiết bị và đang vận hành thử nghiệm. Nguồn: VGP.
Trong 5 dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông do Nhà nước đầu tư dự kiến thu phí sau khi hoàn tất thử nghiệm, có 4 dự án: Mai Sơn - quốc lộ 45, quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu quy định tại Luật Đường bộ nên có mức phí thấp nhất là 900 đồng/km.
Riêng cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây đáp ứng đầy đủ quy định về điều kiện thu phí sẽ có mức phí thấp nhất là 1.300 đồng/km.
Ngoài hệ thống thu phí tự động không dừng, đến nay các hạng mục của hệ thống giao thông thông minh (ITS) trên các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam đã cơ bản hoàn thành.
Hệ thống giao thông thông minh do Nhà nước đầu tư để phục vụ quản lý, vận hành tuyến cao tốc Bắc - Nam phía đông có yêu cầu độ chính xác rất cao, đạt 99,8%.
Khánh Linh (theo Dân trí, Tuổi trẻ)