Chỉ điều chỉnh thực đơn bữa sáng, không tập gym hay nhịn ăn gián đoạn, một phụ nữ 30 tuổi đã giảm 5kg sau 3 tháng, đồng thời tình trạng gan nhiễm mỡ biến mất. Theo bác sĩ, bí quyết không nằm ở "thực phẩm thần kỳ" mà ở cách lựa chọn và kết hợp thực phẩm mỗi ngày.
Trường hợp đặc biệt này được bác sĩ Tiền Chính Hoằng, Giám đốc Trung tâm Khám sức khỏe, Bệnh viện Trường Chang Gung, Đài Loan (Trung Quốc), chia sẻ trong một chương trình sức khỏe gần đây và nhận được nhiều sự quan tâm bởi sự thay đổi tích cực của bệnh nhân chỉ sau 3 tháng.
Ảnh minh họa
Theo bác sĩ Tiền, bệnh nhân là nữ nhân viên văn phòng ngoài 30 tuổi, nhiều năm được theo dõi vì gan nhiễm mỡ mức độ nhẹ. Do tính chất công việc bận rộn, cô hầu như không có thời gian tập luyện và cũng không áp dụng các phương pháp giảm cân như nhịn ăn gián đoạn.
Tuy nhiên, trong lần tái khám sau 3 tháng, kết quả siêu âm cho thấy gan đã trở về trạng thái bình thường. Điều khiến bác sĩ bất ngờ hơn là cân nặng của bệnh nhân giảm từ 76kg xuống còn 71kg. Điều đáng nói, khi tìm hiểu nguyên nhân, bác sĩ phát hiện sự thay đổi lớn nhất nằm ở bữa sáng.
Bữa sáng chỉ với 3 món quen thuộc
Thay vì ăn cơm nắm, bánh mì hay sandwich mua sẵn, người phụ nữ chuyển sang thực đơn đơn giản gồm:
- 1-2 củ khoai lang hấp (khoảng 100-200g)
- 1 quả chuối chín vừa
- 2 quả trứng luộc (không ăn mỗi ngày)
- Một cốc cà phê không đường hoặc rất ít đường
Theo bác sĩ Tiền, điều đáng chú ý không chỉ là lựa chọn thực phẩm mà còn ở cách chế biến khoai lang.
Thay vì ăn ngay sau khi nấu, người phụ nữ thường hấp khoai lang từ tối hôm trước, bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và dùng vào sáng hôm sau.
Bác sĩ giải thích rằng khi khoai lang được nấu chín rồi làm lạnh, một phần tinh bột sẽ chuyển thành tinh bột kháng (Resistant Starch) loại tinh bột không được tiêu hóa hoàn toàn ở ruột non mà trở thành nguồn thức ăn cho lợi khuẩn đường ruột.
Tinh bột kháng được cho là có nhiều lợi ích đối với sức khỏe chuyển hóa, bao gồm:
- Giúp đường huyết tăng chậm hơn sau bữa ăn.
- Tăng cảm giác no, hạn chế ăn vặt.
- Hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin.
- Góp phần kiểm soát cân nặng khi kết hợp chế độ ăn hợp lý.
Một số nghiên cứu đăng trên The American Journal of Clinical Nutrition và Nutrition Bulletin cũng ghi nhận tinh bột kháng có khả năng cải thiện đáp ứng đường huyết sau ăn. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây không phải "thần dược" giảm cân mà chỉ phát huy hiệu quả khi tổng lượng calo nạp vào được kiểm soát.
Không chỉ khoai lang, người phụ nữ còn ưu tiên những quả chuối vừa chín tới, vỏ còn vàng và chưa xuất hiện nhiều đốm đen.
Theo bác sĩ Tiền, khi chuối chín dần, lượng tinh bột kháng giảm xuống và chuyển thành các loại đường đơn như glucose, fructose. Vì vậy, chuối chín vừa sẽ giúp tạo cảm giác no lâu hơn và làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate so với chuối quá chín.
Tuy nhiên, chuối vẫn là thực phẩm chứa carbohydrate. Người mắc đái tháo đường hoặc cần kiểm soát đường huyết nên ăn với lượng phù hợp và kết hợp cùng thực phẩm giàu protein.
Một thành phần khác trong bữa sáng là trứng luộc. Theo bác sĩ, trứng cung cấp nguồn protein chất lượng cao, giúp kéo dài cảm giác no, đồng thời hỗ trợ duy trì khối cơ trong quá trình giảm cân. So với trứng chiên, trứng luộc cũng hạn chế lượng dầu mỡ và năng lượng dư thừa.
Nhiều nghiên cứu cho thấy bữa sáng giàu protein có thể giúp giảm cảm giác đói trong suốt cả ngày, từ đó hạn chế lượng thức ăn tiêu thụ ở những bữa sau.
Ngoài việc thay đổi bữa sáng, người phụ nữ còn giảm đáng kể bánh ngọt, bánh mì và hạn chế ăn nhiều tinh bột vào bữa tối.
Bác sĩ Tiền cho biết nhiều người vẫn nghĩ gan nhiễm mỡ chủ yếu do ăn nhiều dầu mỡ. Thực tế, tại nhiều quốc gia châu Á, nguyên nhân phổ biến hơn là tiêu thụ quá nhiều tinh bột tinh chế và đồ uống chứa đường.
Khi lượng carbohydrate nạp vào vượt quá nhu cầu của cơ thể, gan sẽ chuyển phần dư thừa thành triglyceride và tích tụ trong tế bào gan, lâu dần dẫn đến gan nhiễm mỡ không do rượu (MASLD).
Theo khuyến cáo của các hiệp hội gan mật quốc tế, nền tảng điều trị bệnh hiện nay vẫn là:
- Giảm 5-10% cân nặng nếu đang thừa cân hoặc béo phì.
- Hạn chế đồ uống có đường và tinh bột tinh chế.
- Tăng rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc.
- Duy trì hoạt động thể lực ít nhất 150 phút mỗi tuần.
Chuyên gia lưu ý: Không có thực phẩm nào chữa khỏi gan nhiễm mỡ
Các chuyên gia nhấn mạnh đây chỉ là một trường hợp lâm sàng được bác sĩ chia sẻ, không phải bằng chứng cho thấy chỉ cần ăn khoai lang, chuối hay trứng là có thể chữa khỏi gan nhiễm mỡ.
Hiệu quả đạt được nhiều khả năng đến từ việc giảm tổng năng lượng nạp vào, tăng chất xơ và protein, đồng thời cắt giảm tinh bột tinh chế, từ đó giúp giảm cân. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu đã chứng minh việc giảm khoảng 5-10% trọng lượng cơ thể có thể cải thiện đáng kể tình trạng gan nhiễm mỡ ở người thừa cân.
Theo tờ HK01 người mắc gan nhiễm mỡ nên xây dựng chế độ ăn cân đối, duy trì vận động, kiểm soát cân nặng và tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ, thay vì kỳ vọng vào một loại thực phẩm hay một thực đơn duy nhất.
Trúc Chi (t/h)
