Đó là câu chuyện của ông Chu, 58 tuổi ở Trung Quốc. Ông Chu thường xuyên ăn tỏi vì tin rằng đây là cách "diệt khuẩn, giảm mỡ máu và dưỡng dạ dày". Tuy nhiên, khoảng 3 tháng gần đây, ông xuất hiện tình trạng đầy bụng, trào ngược axit và nóng rát vùng ngực.
Sau khi nghe nam bệnh nhân chia sẻ thói quen ăn uống, bác sĩ cho rằng vấn đề không nằm ở việc ăn tỏi mà ở cách ăn. Theo bác sĩ, tỏi có nhiều chất dinh dưỡng nhưng nếu ăn sai cách, đặc biệt là ăn sống khi bụng đói trong thời gian dài, niêm mạc dạ dày có thể bị kích thích.
Ảnh minh hoạ.
Khi tép tỏi bị cắt hoặc giã nát sẽ sinh ra allicin có khả năng giảm viêm. Các hợp chất chứa lưu huỳnh trong tỏi có đặc tính kháng khuẩn, chống oxy hóa, có thể hỗ trợ hệ vi sinh đường tiêu hóa. Với người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh, dùng lượng nhỏ tỏi trong bữa ăn có thể giảm cảm giác đầy bụng sau ăn và hỗ trợ tiêu hóa ở mức độ nhất định.
Theo Bảng thành phần thực phẩm Trung Quốc, 100g tỏi tươi chứa khoảng 126 calo, 1,1g chất xơ và khoảng 7mg vitamin C. Điều này cho thấy tỏi chủ yếu là gia vị hoặc thực phẩm hỗ trợ chức năng, không phải nguồn dinh dưỡng đủ để "nuôi" hay phục hồi dạ dày.
Theo Webmd, các bác sĩ tiêu hóa cho biết allicin có tính kích thích tương đối mạnh. Nếu ăn tỏi sống khi bụng đói, ăn quá nhanh hoặc quá nhiều, lớp niêm mạc dạ dày dễ bị kích ứng, gây nóng rát, đau vùng thượng vị hoặc trào ngược axit.
Nguy cơ này cao hơn ở những người đang mắc viêm dạ dày, loét dạ dày hoặc trào ngược dạ dày - thực quản. Trong thực tế lâm sàng, nhiều trường hợp đau dạ dày kéo dài có liên quan đến việc lạm dụng thực phẩm kích thích nhưng lại nghĩ rằng đó là thực phẩm "dưỡng dạ dày".
Ngoài ra, ăn tỏi cùng rượu bia hoặc thực phẩm cay nóng có thể khiến tình trạng kích ứng nghiêm trọng hơn do nhiều yếu tố tác động đồng thời lên hệ tiêu hóa.
Theo các chuyên gia, nếu bạn muốn ăn tỏi thường xuyên, nên dùng cùng các thực phẩm khác. Thức ăn trong dạ dày có thể tạo lớp đệm giảm kích thích lên niêm mạc. Lượng sử dụng cũng nên được kiểm soát ở mức khoảng 1 tép nhỏ mỗi ngày, tương đương 3-5g. Nếu trong món ăn đã có nhiều tỏi, không cần bổ sung thêm tỏi sống.
Một lưu ý khác là nên băm hoặc cắt nhỏ tỏi rồi để khoảng 10 phút trước khi ăn hoặc chế biến để hoạt chất allicin hình thành ổn định hơn.
Ảnh minh hoạ.
Bên cạnh đó, mặc dù tỏi thường được coi là an toàn và lành mạnh đối với hầu hết mọi người, thì vẫn có một số người nên tránh ăn tỏi, cụ thể:
Người mắc chứng rối loạn chảy máu
Một trong những lý do chính khiến những người bị rối loạn chảy máu nên tránh tỏi là vì nó có đặc tính làm loãng máu. Tỏi chứa một hợp chất gọi là allicin có thể ngăn ngừa máu đông. Mặc dù điều này có lợi cho hầu hết mọi người vì nó làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và các vấn đề tim mạch khác nhưng có thể nguy hiểm đối với những người bị rối loạn chảy máu.
Những người đang dùng thuốc làm loãng máu
Tương tự như vậy, những người đang dùng thuốc làm loãng máu như warfarin, aspirin hoặc heparin nên tránh ăn tỏi. Những loại thuốc này thường được dùng để điều trị và ngăn ngừa cục máu đông ở những người mắc bệnh tim mạch hoặc một số tình trạng bệnh lý khác. Tỏi có thể tương tác với những loại thuốc này và làm tăng tác dụng làm loãng máu.
Người đang dùng thuốc làm loãng máu cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thêm tỏi vào chế độ ăn hoặc dùng thực phẩm bổ sung tỏi.
Người có vấn đề về tiêu hóa
Tỏi được biết đến là có mùi và vị mạnh có thể gây ra các vấn đề về đường tiêu hóa như đầy hơi, chướng bụng và tiêu chảy ở một số người. Đối với những người đã có vấn đề về đường tiêu hóa, việc tiêu thụ tỏi có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng và gây khó chịu.
Những người mắc các vấn đề về đường tiêu hóa như hội chứng ruột kích thích (IBS), bệnh Crohn, viêm loét đại tràng và các rối loạn tiêu hóa khác nên tránh ăn tỏi. Thay vào đó, có thể thử các loại thảo mộc và gia vị khác ít có khả năng gây khó chịu cho đường tiêu hóa hơn như gừng, nghệ và thìa là.
Ngoài ra, nếu bị bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD), có thể cân nhắc việc hạn chế ăn tỏi. GERD là tình trạng phổ biến xảy ra khi acid dạ dày trào ngược lên thực quản, gây ra các triệu chứng như ợ nóng và buồn nôn.
Người bị dị ứng với tỏi
Ảnh minh hoạ.
Dị ứng tỏi rất hiếm gặp nhưng có thể xảy ra ở một số người nhạy cảm với cây tỏi. Các triệu chứng dị ứng tỏi có thể từ nhẹ đến nặng và bao gồm phát ban da, ngứa, nổi mề đay, sưng mặt, môi, lưỡi hoặc cổ họng và khó thở.
Nếu biết mình bị dị ứng với tỏi phải tránh tất cả các dạng thảo mộc, bao gồm tỏi sống, tỏi nấu chín, thực phẩm bổ sung tỏi và dầu tỏi.
Người đang dùng một số loại thuốc nhất định
Có một số loại thuốc có thể tương tác với tỏi và gây ra tác dụng phụ như thuốc làm giảm lượng đường trong máu như insulin và thuốc hạ đường huyết dạng uống. Tỏi có thể làm tăng tác dụng của những loại thuốc này, dẫn đến các tác dụng phụ nguy hiểm như hạ đường huyết.
Nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thuốc nào trong số này, điều cần thiết là phải trao đổi với bác sĩ trước khi dùng tỏi hoặc thực phẩm bổ sung tỏi.
Người chuẩn bị phẫu thuật
Một trong những tác dụng phụ nghiêm trọng nhất của việc ăn quá nhiều tỏi là tăng nguy cơ chảy máu, đặc biệt người đang dùng thuốc làm loãng máu hoặc sắp phẫu thuật. Điều này là do tỏi có đặc tính chống huyết khối, nghĩa là nó có thể ngăn ngừa sự hình thành cục máu đông. Tuy chảy máu do tỏi gây ra không phổ biến, một báo cáo đã nêu chi tiết một trường hợp trong đó một người bị chảy máu nhiều hơn sau khi họ thường xuyên ăn 12 g tỏi mỗi ngày trước khi phẫu thuật.
Minh Hoa (t/h theo Vietnamnet, Sức khoẻ & Đời sống)
