Sau gần hai năm bị "phong sát" vì livestream vì quảng cáo sai sự thật, hai anh em TikToker nổi tiếng Trung Quốc Đại Dương và Tiểu Dương đã trở lại Douyin (TikTok Trung Quốc) bằng tài khoản mới. Sự việc làm dấy lên tranh cãi về tính hợp pháp của việc tái xuất và trách nhiệm giám sát của các nền tảng thương mại điện tử.
Từ đế chế livestream tỷ đô đến bê bối quảng cáo
Tháng 3/2021, hai anh em Đại Dương và Tiểu Dương cùng các đối tác thành lập công ty "Ba Con Cừu" để kinh doanh. Chỉ sau hai năm, doanh nghiệp này nhanh chóng trở thành một trong những đơn vị livestream bán hàng có sức ảnh hưởng lớn tại Trung Quốc. Tính đến tháng 1/2024, công ty "Ba Con Cừu" sở hữu hàng trăm tài khoản mạng xã hội, với tổng lượng người theo dõi riêng trên Douyin vượt 360 triệu.
Tuy nhiên, dịp Tết Trung thu năm 2024, hai anh em vướng bê bối khi quảng bá một loại bánh trung thu là sản phẩm cao cấp của Hồng Kông nhưng bị nghi quảng cáo sai sự thật.
Hai anh em vướng bê bối quảng cáo bánh trung thu năm 2024.
Ngày 19/9/2024, chính quyền thành phố Hợp Phì, tỉnh An Huy, thành lập đoàn điều tra liên ngành. Một tuần sau, cơ quan chức năng xác định công ty "Ba Con Cừu" có hành vi quảng cáo thương mại sai sự thật.
Douyin sau đó đình chỉ hoạt động livestream các tài khoản thuộc công ty, đồng thời yêu cầu khắc phục vi phạm và giải quyết quyền lợi người tiêu dùng.
Theo báo cáo công bố tháng 3/2025, công ty "Ba Con Cừu" đã nộp đầy đủ gần 68,95 triệu nhân dân tệ (khoảng 267 tỷ đồng) tiền phạt và tiền bị tịch thu. Công ty cũng chi trả khoảng 27,78 triệu nhân dân tệ (khoảng 107 tỷ đồng) để bồi thường cho khách hàng, tiếp tục thực hiện chính sách hoàn tiền và bồi thường gấp ba lần giá trị sản phẩm đối với các trường hợp đủ điều kiện.
Doanh nghiệp phải triển khai 89 biện pháp khắc phục liên quan đến kiểm soát chất lượng sản phẩm, quảng cáo, dịch vụ hậu mãi và quản trị nội bộ. Sau quá trình thẩm định, đoàn điều tra kết luận công ty đáp ứng yêu cầu và đủ điều kiện khôi phục hoạt động kinh doanh.
Ngày 12/1/2026, tài khoản chính thức "Ba Con Cừu Network" với gần 10 triệu người theo dõi tổ chức phiên livestream đầu tiên sau hơn một năm ngừng phát sóng.
Phiên bán hàng kéo dài khoảng 4 giờ, thu hút 420.000 lượt xem, với lượng người xem đồng thời cao nhất khoảng 3.900. Doanh số ước tính chỉ đạt 100.000-250.000 nhân dân tệ (khoảng 388-970 triệu đồng) thấp hơn nhiều so với thời kỳ đỉnh cao, khi các phiên livestream từng đạt doanh số hàng trăm tỷ đồng.
Ngày 16/10/2026, Douyin thông báo cho phép công ty "Ba Con Cừu" đóng tài khoản cũ, đăng ký tài khoản mới và khôi phục hoạt động sau khi được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Tài khoản mới của hai anh em.
Cùng ngày, hai anh em Đại Dương và Tiểu Dương tuyên bố trở lại, cho biết sẽ tập trung vào sáng tạo nội dung và phát triển thương hiệu riêng. Tuy nhiên, tính đến thời điểm trang Jiemian News đăng bài, mỗi tài khoản mới của họ đều có chưa đến 100.000 người theo dõi.
Trong khi đó, tài khoản "Ba Con Cừu Network" được đổi sang tên mới với hơn 8,8 triệu người theo dõi. Đáng chú ý, ngày 27/10, tài khoản này hiển thị thông báo không cho phép người dùng theo dõi mới.
TikToker bị cấm sóng có được phép trở lại?
Luật sư Giang Tuyết, thuộc Công ty Luật Yingke Bắc Kinh, chi nhánh Quảng Châu, cho biết trách nhiệm pháp lý của người livestream phụ thuộc vào tính chất hoạt động.
Đối với TikToker bán hàng, quy định giám sát và quản lý thương mại điện tử qua livestream, có hiệu lực từ ngày 1/2/2026, là một trong những cơ sở pháp lý quan trọng. Nếu nội dung livestream mang tính quảng cáo, người phát sóng còn phải tuân thủ Luật Quảng cáo và các quy định liên quan đến thương mại điện tử.
Theo bà Giang, TikToker có sức ảnh hưởng lớn phải đáp ứng yêu cầu cao hơn về trách nhiệm kiểm tra, thẩm định thông tin sản phẩm. Quy định hiện hành cho phép nền tảng áp dụng nhiều biện pháp xử lý tùy mức độ vi phạm, từ cảnh báo, hạn chế lưu lượng truy cập đến đình chỉ livestream, đóng tài khoản hoặc đưa vào danh sách đen.
Việc trở lại sau khi bị đình chỉ cũng có hai hình thức khác nhau. Một là cố tình né tránh lệnh cấm bằng tài khoản phụ hoặc tài khoản của người khác, được xem là không phù hợp với quy định. Hai là hoàn thành việc khắc phục vi phạm và được nền tảng chính thức cho phép hoạt động trở lại.
Luật sư Giang nhận định trường hợp công ty "Ba Con Cừu" thuộc nhóm thứ hai.
Tuy nhiên, để đánh giá tính hợp pháp, cần xem xét doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ quyết định xử phạt, hoàn tất nghĩa vụ bồi thường và được cơ quan quản lý xác nhận kết quả khắc phục hay chưa.
Đáng chú ý, dù công ty "Ba Con Cừu" được xác nhận đủ điều kiện kinh doanh từ tháng 3/2025, đến tháng 10/2026 Douyin mới cho phép đăng ký tài khoản mới và khôi phục hoạt động. Theo luật sư, điều này cho thấy nền tảng vẫn có trách nhiệm tiếp tục theo dõi nguy cơ tái phạm sau khi doanh nghiệp hoàn thành việc khắc phục.
An An (theo Sina.com)
