Bảng điểm hoàn hảo và giá trị đích thực của giáo dục

Bảng điểm hoàn hảo và giá trị đích thực của giáo dục

Vũ Thu Hương
Thứ 4, 13/01/2021 | 14:44
Điểm số đôi khi là nguồn cội cho những bất ổn trong trường học. Vì lẽ đó mà ở nhiều nước, thay vì dùng bảng điểm, nhà trường đánh giá học sinh qua nhiều yếu tố.

Như đã thành lệ, cứ mỗi khi có điểm tổng kết học kỳ của học sinh, mạng xã hội lại ngập tràn các dòng trạng thái khoe giấy khen, thành tích của con từ các phụ huynh. Những bảng điểm đẹp đến hoàn hảo với 9, với 10, với những mỹ từ như “xuất sắc”, “học giỏi”, “vượt trội”... không còn xa lạ với phần đông người dùng mạng xã hội. Tuy nhiên, những kết quả đẹp như mơ này lại đặt ra câu hỏi lớn cho nhiều người: Chương trình học của chúng ta luôn bị phàn nàn là rất nặng, rất áp lực học sinh không theo kịp nhưng sao khi kiểm tra thì hầu hết, toàn thấy thành tích cao ngất, nhìn đâu cũng thấy học sinh giỏi? 

Nhìn những bảng điểm của học sinh THCS, số đầu môn học lên tới cả chục môn. Vậy mà từ môn tự nhiên cho tới môn xã hội, công nghệ, có những học sinh gần như giành điểm tuyệt đối không chỉ trong bài thi cuối kỳ mà cả điểm kiểm tra trong kỳ. Điều đáng nói, những bảng điểm như thế này không phải là hiện tượng hiếm mà chiếm đại đa số. Có câu nói vui nhưng phản ánh rất đúng thực tế được nhiều phụ huynh nhắc đến là: Giờ tìm điểm khá và trung bình mới khó, chứ điểm giỏi thì phổ thông rồi!

Quan điểm - Bảng điểm hoàn hảo và giá trị đích thực của giáo dục

Một trong những bảng điểm hoàn hảo 

Ở bậc tiểu học, các môn học ít và nhẹ, điểm cao còn là điều dễ hiểu. Ở cấp THCS và THPT, kiến thức nặng và nhiều môn vậy mà bảng điểm của học sinh vẫn rất cao. Học trò giờ quá giỏi hay cách chấm điểm, ra đề thi có vấn đề?  

Những bảng điểm quá cao như vậy vô tình thành rào cản tâm lý và áp lực cho những học sinh có điểm khá và trung bình. Và điều này cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý cha mẹ, đến chiến lược hay tài chính giành cho con trong nhiều gia đình. Cuộc chạy đua về điểm số hay chuyện học thêm, dạy thêm có lẽ một phần cũng vì điểm số, vì sự khoa trương, ưa thành tích này chăng?

Điểm số là một phần thước đo nỗ lực của học sinh nhưng điểm số cũng chính là nguồn cội cho những bất ổn trong trường học. Vì lẽ đó mà ở nhiều nước, thay vì dùng bảng điểm, nhà trường đã đánh giá học sinh qua nhiều yếu tố. Canada là một ví dụ.

Khi theo học trường công lập, học sinh cấp 1 sẽ có “hồ sơ” riêng và được áp dụng hệ thống đánh giá liên tục theo suốt quá trình học từ lớp một. Cách đánh giá học sinh của Canada khác nhau ở từng bang. Chẳng hạn, Saskatchewan sử dụng A+, A, B, C và Fail (điểm trượt), trong khi Ontario áp dụng A, B, C, D, R, F.

Điểm phụ thuộc vào một loạt tiêu chí như kết quả bài kiểm tra trong suốt năm, sự tham gia vào các cuộc thảo luận trên lớp, hoàn thành bài tập về nhà… Học sinh nhận báo cáo học tập với điểm số mỗi môn học ít nhất hai lần mỗi năm (có một số nơi lên đến sáu lần một năm).

Điều đặc biệt, tại Canada, những thông tin cá nhân của học sinh chỉ có học sinh đó và nhà trường được biết. Không có gọi điểm cả lớp sau giờ kiểm tra; không có bảng xếp thứ hàng tháng photo thành nhiều bản gửi cho phụ huynh cả lớp; không có bàn tán. Ở Canada, không có sự so sánh giữa các học sinh.

Người Phần Lan có câu nói: “Nếu phải chọn lựa giữa chuẩn bị hành trang cho cuộc sống hay cho những kỳ thi, tôi chọn điều thứ nhất”. Đó là lý do không có kỳ thi nào trong những trường học tiểu học ở Phần Lan. Giáo viên sẽ tự quyết định thời điểm tiến hành các bài kiểm tra. Chỉ có một kỳ thi duy nhất là bài thi viết để xét tiêu chuẩn tốt nghiệp trung học. Không có một lớp ôn luyện nào trước kỳ thi.

Sau khi tốt nghiệp, trẻ em Phần Lan sẽ biết cách trả tiền thuế, lập trang web quảng cáo, tính phần trăm chiết khấu hoặc vẽ bản đồ. Giáo dục tiểu học ở Phần Lan rất ít áp lực học tập cho học sinh, không thúc đẩy để các em trở thành người giỏi nhất, mà chỉ muốn trẻ tiếp cận giáo dục theo cách riêng của từng em.

Trẻ em ở Phần Lan đi học muộn hơn hầu hết các nước khác và có rất nhiều hoạt động chân tay trong lớp học như vẽ, chơi nhạc, nặn đất sét. Sự hợp tác, làm việc nhóm cũng được đề cao khi học tập chứ không phải là sự cạnh tranh. Cách giáo dục này dường như giúp trẻ em yêu thích học tập hơn, thay vì áp lực thi cử và điểm số.

Dùng trí thông minh di chuyển 4 que diêm để tạo thành 2 hình bằng nhau

Thứ 6, 30/10/2020 | 15:00
Hãy thử khả năng tư duy của bạn với câu đố vui toán học để di chuyển 4 que diêm trở thành 2 hình giống nhau và có kích thước bằng nhau dưới đây.

Hàng không quá tải vì sửa chữa đường băng: Sao phải khởi công đúng đợt cao điểm hè?

Thứ 2, 27/07/2020 | 12:31
Mặc dù được áp dụng nhiều biện pháp để đáp ứng nhu cầu đi lại, thế nhưng tình trạng máy bay ùn ứ, hành khách vạ vật chờ bay vẫn đang diễn ra tại sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất. Trước thực trạng trên, nhiều ý kiến đặt ra câu hỏi rằng, tại sao bộ GTVT lại thực hiện dự án trong đợt cao điểm du lịch hè?
Cùng tác giả

Nhật Bản coi trọng vai trò, vị thế quốc tế của Việt Nam

Thứ 7, 28/05/2022 | 10:20
Lãnh đạo Nhật Bản khẳng định coi trọng quan hệ với Việt Nam, đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội và phòng, chống đại dịch Covid-19, vị thế, vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam ở khu vực và trên thế giới.

Việt Nam nêu một số đề xuất quan trọng phát huy vai trò của châu Á

Thứ 6, 27/05/2022 | 15:00
Ngày 26/5, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đã tham dự và có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị quốc tế về tương lai châu Á lần thứ 27 được tổ chức tại Tokyo (Nhật Bản).

Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, thương nhân Trung Quốc thu mua vải thiều tại Bắc Giang

Thứ 6, 27/05/2022 | 08:17
Các cơ quan chức năng và địa phương của Việt Nam luôn tạo điều kiện cho doanh nghiệp, thương nhân Trung Quốc nhập cảnh vào Việt Nam thu mua vải thiều.

Việt Nam coi trọng vai trò trung tâm của WTO

Thứ 5, 26/05/2022 | 17:28
Chiều ngày 25/5/2022, theo giờ địa phương, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái đã tới thăm trụ sở Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và làm việc với Phó Tổng Giám đốc WTO Trương Hướng Thần.

Thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác giữa các địa phương của Nhật Bản với Việt Nam

Thứ 5, 26/05/2022 | 11:37
Chiều 25/5, nhân dịp tham dự Hội nghị tương lai châu Á lần thứ 27; đồng thời thăm làm việc tại Nhật Bản, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh đã tiếp ông Kuroiwa Yuji, Thống đốc tỉnh Kanagawa và ông Yamamoto Ichita, Thống đốc tỉnh Gunma.
Cùng chuyên mục

Nhức nhối phê bình phim điện ảnh Việt

Thứ 3, 24/05/2022 | 13:45
Khi một bộ phim ra đời, ngoài những ý kiến khách quan của khán giảm, còn có lực lượng “phê bình tự do” mọc như nấm sau mưa, viết tán loạn, không cần chuyên môn nào.

Doanh nghiệp Đông Nam Á có thể cưỡi sóng lao ra biển lớn

Thứ 2, 09/05/2022 | 12:34
Hợp tác kinh tế là chìa khóa thoát khỏi đại dịch, giảm thiểu chi phí lâu dài do những hệ quả của Covid và tối đa lợi ích từ những nỗ lực tái thiết của các nước.

Ô nhiễm không khí có thể tăng rủi ro về sức khỏe do COVID-19 gây ra

Thứ 7, 12/03/2022 | 08:00
Ngày càng nhiều bằng chứng khoa học chỉ ra mối liên hệ giữa hệ thống miễn dịch bị suy yếu do ô nhiễm không khí với mối đe doạ ngày càng lớn từ COVID-19.

Cần làm gì với trẻ em - nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất do Covid?

Chủ nhật, 20/02/2022 | 18:32
Trẻ em đang phải gánh chịu những ảnh hưởng nặng nề, lâu dài từ Covid-19. Do vậy bảo đảm quyền trẻ em trở thành nhiệm vụ cấp bách của tất cả các quốc gia.

Vai trò của hệ thống y tế và vắc-xin trong quá trình phòng chống Covid-19

Thứ 6, 11/02/2022 | 15:39
Việc có hệ thống y tế đảm bảo và lượng bao phủ tiêm vắc-xin cao là chìa khóa để khống chế đại dịch Covid-19