Một lời nói cũng có thể làm tổn thương bạn bè
Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng vừa tổ chức buổi tuyên truyền pháp luật tại Trường THCS Lê Lợi, tập trung vào hai vấn đề gần gũi với học sinh là phòng, chống bạo lực học đường và bảo đảm an toàn trên không gian mạng.
Trực tiếp truyền đạt, Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài đưa ra những tình huống gắn với sinh hoạt, học tập và cách ứng xử của học sinh. Trong đó, một vấn đề được nhấn mạnh là bạo lực học đường không chỉ xuất hiện khi có hành vi đánh nhau.
Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài tuyên truyền pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường và an toàn trên không gian mạng tại Trường THCS Lê Lợi.
Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài phân tích, bạo lực là hành vi cố ý gây tổn hại hoặc đe dọa gây tổn hại đến sức khỏe, tinh thần, danh dự, nhân phẩm và quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Bên cạnh những hành vi đánh, đấm, xô đẩy, bạo lực còn có thể biểu hiện qua lời chửi bới, chế giễu ngoại hình, đe dọa hoặc xúc phạm danh dự. Việc lôi kéo nhiều người cùng tẩy chay, cố tình cô lập một học sinh cũng có thể gây tổn thương về tinh thần.
Đáng chú ý, trên không gian mạng, hành vi đăng tải hình ảnh nhằm làm nhục, tung tin sai sự thật hoặc gửi tin nhắn đe dọa có thể gây hậu quả đối với người bị nhắm đến. Một lời bình luận tưởng chừng đơn giản cũng có thể trở thành công cụ gây tổn thương nếu được sử dụng để xúc phạm, chế giễu người khác.
Tuy nhiên, không phải mọi mâu thuẫn hay lời nói thiếu suy nghĩ giữa học sinh đều mặc nhiên được xem là bạo lực. Việc đánh giá cần căn cứ vào tính chất, hoàn cảnh và mức độ của từng hành vi.
Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài giúp học sinh nhận diện các hành vi bạo lực học đường, bao gồm bạo lực thể chất, tinh thần và bạo lực trên mạng xã hội.
Từ những biểu hiện trên, Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài lưu ý học sinh không sử dụng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn, không cổ súy, tiếp tay cho hành vi xúc phạm hoặc cô lập bạn bè.
Khi bị đe dọa, xúc phạm hoặc chứng kiến bạn bè bị bạo lực, học sinh cần tìm kiếm sự giúp đỡ của cha mẹ, giáo viên, nhà trường. Các em cũng có thể liên hệ Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 để được tư vấn, hỗ trợ.
Thông điệp "Nói không với bạo lực" vì thế không chỉ là không đánh nhau, mà còn thể hiện ở cách nói chuyện, thái độ ứng xử và trách nhiệm của mỗi học sinh với những người xung quanh.
Trước khi nhấn nút chia sẻ, hãy nghĩ đến hậu quả
Bên cạnh bạo lực học đường, Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài dành thời gian trao đổi về trách nhiệm của học sinh khi sử dụng mạng xã hội. Để giúp học sinh sử dụng mạng xã hội an toàn, có trách nhiệm, Tiến sĩ Tài đưa ra năm câu hỏi cần tự đặt ra trước khi đăng tải hoặc chia sẻ nội dung.
Đó là: Thông tin đã chính xác, được kiểm chứng chưa? Lời nói, bình luận có khiến người khác tổn thương không? Việc chia sẻ hình ảnh, thông tin riêng tư đã được người liên quan đồng ý chưa? Nội dung đăng tải có vi phạm nội quy nhà trường hoặc pháp luật không? Và bản thân có sẵn sàng chịu trách nhiệm về những gì mình chia sẻ?
Học sinh Trường THCS Lê Lợi được trang bị kiến thức pháp luật và kỹ năng tự bảo vệ bản thân trước những nguy cơ trong môi trường học đường.
Năm câu hỏi hướng học sinh hình thành thói quen cân nhắc trước mỗi hành động trên mạng. Bởi một bức ảnh chỉ mất vài giây để gửi đi nhưng có thể gây tổn thương lâu dài nếu bị sử dụng nhằm xúc phạm, chế giễu người khác.
Đề cập trách nhiệm pháp lý, Tiến sĩ Phan Thị Nhật Tài lưu ý người chưa thành niên vẫn có thể phải chịu trách nhiệm hình sự đối với một số hành vi phạm tội khi đáp ứng điều kiện luật định. Riêng người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với những tội phạm thuộc phạm vi pháp luật quy định.
Nội dung này giúp học sinh nhận thức rằng tuổi chưa thành niên không đồng nghĩa với việc được miễn mọi trách nhiệm trước pháp luật.
Tiến sĩ Tài nhấn mạnh ba nguyên tắc: không dễ dàng tin vào những lời hứa hẹn, dụ dỗ; không nhấp vào đường link lạ hoặc cung cấp thông tin cá nhân cho người không quen biết; không im lặng khi phát hiện hoặc trở thành nạn nhân của hành vi vi phạm pháp luật.
Đặc biệt, khi gặp tình huống bị đe dọa, lừa đảo hoặc xâm phạm quyền lợi trên mạng, học sinh cần kịp thời chia sẻ với cha mẹ, thầy cô để được hỗ trợ, thay vì tự chịu đựng hoặc che giấu sự việc.
Buổi tuyên truyền của Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh trách nhiệm của học sinh trong việc tôn trọng danh dự, nhân phẩm và quyền riêng tư của người khác.
"Một giây nhấn nút – Trách nhiệm dài lâu" là thông điệp được nhấn mạnh tại buổi tuyên truyền, nhắc học sinh suy nghĩ trước khi đăng tải, bình luận hoặc chia sẻ thông tin.
"Tỉnh táo – Cẩn trọng – Bảo mật – Lên tiếng" là bốn từ khóa khép lại nội dung tuyên truyền về an toàn trên không gian mạng.
Đó cũng là lời nhắc học sinh biết tự bảo vệ mình, tôn trọng người khác và không im lặng trước những hành vi gây tổn thương, dù xảy ra trong trường học hay trên môi trường số.
