Nghé Ná, nằm ngay dưới chân rừng Cấm, bên cạnh đường đi xuống bến đò ngang sông Gianh. Tương truyền, trước đây Nghé Ná nằm ở bên bờ Bắc của sông Gianh, tuy nhiên, sau khi chia lại địa giới hành chính xã Mỹ Trạch, Nghè Ná được chuyển về rừng Cấm (nằm bên bờ Nam sông Gianh).
Theo ông Nguyễn Trọng Chiến (SN 1941), một cao niên – người lưu giữ rất nhiều tư liệu lịch sử, văn hóa về làng, cho biết: “Nghè Ná được xây dựng lại vào năm 1930. Từ đó về sau, Nghè Ná được xem là chốn linh thiêng, nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh của người dân địa phương”.
Nghè Ná nằm dưới chân khu rừng Cấm, ngay trước đường tới bến đò ngang qua Bắc sông Gianh
Theo ông Chiến kể lại, khi chọn địa điểm xây mới Nghè Ná, các vị cao niên trong làng chuẩn bị một mâm cổ cúng bái. Khi thầy cúng đang làm lễ xin vị trí xây Nghè và có nói quạ đen đậu ở đâu thì xây ở đó.
Thầy vừa nói dứt lời, bỗng có một con Quạ đen ở đâu bay tới, lượn hai vòng nơi các vị cao niên đang làm lễ, sau đó, nó đậu trên cành cây cao ngất ngưỡng. Thấy vậy, những người có mặt trong buổi lễ đều tỏ ngạc nhiên vì sự trùng hợp tới lạ lùng.
Người dân trong làng đồng lòng góp sức xây dựng Nghè dưới chân rừng Cấm (vị trí con quạ đậu trên cành cây) được người dân đặt tên là Nghè Ná.
“Trong làng có rất nhiều Nghè, Miếu. Có Nghè nằm ở giữa làng thờ thần nước, có Nghè lại thờ Thành hoàng làng. Riêng Nghè Ná nằm trong khu rừng cấm ở cuối làng, thờ đức vua Cao Các và các vị thần núi. Dân làng thờ các vị thần với mong muốn được họ che chở, phù hộ cho người dân có cuộc sống sung túc, no đủ”, một người dân cho biết.
Ông Nguyễn Trọng Chiến kể lại những câu chuyện ly kỳ về Nghè Ná.
Từ khi Nghè được xây dựng đến nay, vào các dịp lễ, tết hay ngày
