Trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine vẫn tiếp diễn dai dẳng với máy bay không người lái (UAV/drone) nổi lên như một mối đe dọa mới, Phần Lan và Thụy Điển – 2 thành viên mới nhất của NATO – đã nhanh chóng tăng cường hợp tác quốc phòng để đối phó với các vụ xâm phạm không phận gần đây.
Các sự cố liên quan đến drone bay lạc, với một số được cho là có vũ trang và vốn được Ukraine sử dụng để nhắm vào các mục tiêu Nga, đã buộc Phần Lan phải đóng cửa tạm thời một số sân bay và khiến cả khu vực biên giới phía Đông phải nâng cao cảnh giác.
Theo thông tin từ đài truyền hình công cộng SVT của Thụy Điển, chính phủ nước này đã phê duyệt việc cử máy bay chiến đấu và tàu chiến sang nước láng giềng Phần Lan để tuần tra khu vực biên giới với Nga, sau khi nhận được yêu cầu từ Helsinki.
Cụ thể, Thụy Điển sẽ triển khai tiêm kích Gripen cùng các tàu chiến để giám sát các khu vực nguy cơ cao dọc biên giới Phần Lan - Nga trong thời gian tới. Nếu tình hình đòi hỏi, Stockholm cũng sẵn sàng gửi các đơn vị chống drone tới trong mùa thu này.
Một chiếc drone Anduril Bolt được nhìn thấy trong cuộc tập trận Northern Star ở một khu vực của Phần Lan gần biên giới với Nga, ngày 25/5/2026. Ảnh: Getty
Lực lượng Phòng vệ Phần Lan cho biết, sự tham gia của Thụy Điển sẽ kéo dài ít nhất đến hết năm 2026.
"Trang thiết bị của Thụy Điển, đặc biệt là khả năng giám sát không phận, giúp giải phóng nguồn lực của Lực lượng Phòng vệ Phần Lan để tập trung đẩy lùi các vụ xâm phạm và sự cố nếu cần thiết", phía Phần Lan nhấn mạnh.
Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển Pal Jonson xác nhận rằng Thụy Điển đã đáp ứng yêu cầu của Phần Lan nhằm tăng cường phòng không trong bối cảnh an ninh đầy thách thức.
Theo thỏa thuận, lực lượng Thụy Điển có thể hỗ trợ Phần Lan đẩy lùi các hành vi xâm phạm lãnh thổ nếu cần. Ngoài máy bay và tàu chiến được trang bị khả năng chống drone, Thụy Điển còn có thể cung cấp hệ thống chống drone mặt đất.
Hai nước cũng công bố mở rộng quan hệ đối tác quốc phòng, tập trung vào giám sát lãnh thổ và bảo vệ tính toàn vẹn lãnh thổ. Hai bên sẽ phối hợp tăng cường năng lực phát hiện và đối phó với UAV cho Phần Lan.
Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Antti Hakkanen nhấn mạnh rằng đây là bước phát triển tự nhiên trong quan hệ đối tác giữa hai quốc gia láng giềng thân thiết ở Bắc Âu.
"Hợp tác trên không và trên biển vốn đã là một phần không thể thiếu trong quan hệ song phương cũng như hợp tác khu vực Bắc Âu. Vì vậy việc tiến tới hợp tác trong lĩnh vực giám sát và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ là bước đi hoàn toàn tự nhiên và phù hợp với các hoạt động trong khuôn khổ NATO", ông Hakkanen cho biết trong một thông cáo báo chí gần đây.
"Thông qua sự hợp tác này, chúng tôi đang củng cố năng lực răn đe và phòng thủ của NATO", vị quan chức Phần Lan nói thêm.
Ông Jonson cũng khẳng định quan điểm chung của hai đồng minh về việc đảm bảo răn đe và phòng thủ mạnh mẽ ở khu vực và sườn Đông NATO.
Phần Lan có đường biên giới phía Đông dài khoảng 1.340 km với Nga. Các vụ drone bay lạc vào không phận các quốc gia trong khu vực – bao gồm Phần Lan, Estonia, Latvia và Litva – đã làm dấy lên lo ngại rằng xung đột Ukraine có thể lan rộng về biên giới phía Bắc của NATO với Nga.
Việc triển khai nhanh chóng lực lượng của Thụy Điển không chỉ hỗ trợ trực tiếp Phần Lan đối phó với mối đe dọa từ drone, mà còn thể hiện sự gắn kết của 2 thành viên mới nhất trong việc củng cố an ninh chung ở khu vực Bắc Âu và sườn Đông của liên minh.
Chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine, bắt đầu vào tháng 2/2022, đã chứng kiến bước ngoặt quan trọng trong chính sách không liên kết quân sự của Phần Lan và Thụy Điển.
Cả hai nước cùng nộp đơn xin gia nhập NATO vào ngày 18/5/2022. Phần Lan trở thành thành viên thứ 31 vào ngày 4/4/2023, trong khi Thụy Điển phải chờ lâu hơn do quá trình phê chuẩn của Thổ Nhĩ Kỳ và Hungary, chính thức gia nhập ngày 7/3/2024 với tư cách thành viên thứ 32.
Minh Đức (Theo YLE, United24 Media)
