Ngày 10/6, lãnh đạo Bệnh viện Quân y 120 (tỉnh Đồng Tháp) cho biết bệnh viện vừa kịp thời cứu sống một bệnh nhân bị sét đánh trong lúc lao động trên bãi nghêu.
Theo thông tin từ người nhà bệnh nhân cung cấp, tối 3/6, anh Nguyễn Quốc Thanh (36 tuổi, xã Thới Thuận, tỉnh Vĩnh Long) bị sét đánh trực tiếp khi đang làm việc trên bãi nghêu, bất tỉnh tại chỗ. Sau khi sơ cứu ban đầu tại Bệnh viện Bình Đại, anh được chuyển đến Bệnh viện Quân y 120.
Trong lúc làm việc trên bãi nghêu, anh Thanh bị sét đánh trúng và may mắn được cứu sống. Ảnh: Báo Tuổi Trẻ
Tại viện kết quả chụp CT cho thấy anh Thanh bị xuất huyết não, một biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời. Trước tình trạng đó, các y, bác sĩ Bệnh viện Quân y 120 đã khẩn trương triển khai các biện pháp điều trị tích cực.
Sau gần 1 tuần điều trị, sức khỏe bệnh nhân phục hồi tốt, tỉnh táo hoàn toàn và sinh hoạt bình thường.
Phía bệnh viện cũng đưa ra cảnh báo đây là thời điểm các tỉnh miền Tây đang bước vào cao điểm mùa mưa dông nên người dân, nhất là lao động ngoài trời ở vùng trống trải, cần theo dõi thời tiết và tìm nơi trú ẩn an toàn khi có dấu hiệu dông lốc, sấm chớp để phòng tránh tai nạn đáng tiếc.
Sét là gì?
Sét hay tia sét là hiện tượng phóng điện trong khí quyển giữa các đám mây và mặt đất hay giữa các đám mây mang các điện tích khác dấu, đôi khi còn xuất hiện trong các trận phun trào núi lửa hay bão bụi (cát). Khi phóng điện trong khí quyển tia sét có thể di chuyển với tốc độ 36.000km/h.
Sét là sự di chuyển của các ion nhưng hình ảnh của sét là do dòng plasma phát sáng tạo ra, nên có thể thấy nó trước khi nghe tiếng động vì tiếng động chỉ di chuyển với tốc độ 1.230km/h trong điều kiện bình thường của không khí còn ánh sáng đi được 299.792.458 m/s.
Sét có thể đạt tới nhiệt độ 30.000°C, gấp 20 lần nhiệt độ cần thiết để biến cát silica thành thủy tinh.
Ảnh minh họa
Điều gì xảy ra với cơ thể khi bị sét đánh trúng?
Một tia sét có thể mang điện áp lên tới hàng triệu volt và nhiệt độ nóng hơn bề mặt Mặt Trời. Chỉ trong tích tắc, nó đủ sức khiến tim ngừng đập, làm tổn thương não bộ và để lại những di chứng kéo dài suốt đời. Tuy nhiên, điều đáng ngạc nhiên là phần lớn nạn nhân bị sét đánh vẫn sống sót.
Trong những ngày đầu làm việc với vai trò nhà nghiên cứu bệnh học pháp y, Ryan Blumenthal từng được gọi đến hiện trường khám nghiệm một thi thể được phát hiện giữa cánh đồng. Nạn nhân là một cô gái trẻ với quần áo rách nát, nhiều vết bỏng trên cơ thể và màng nhĩ bị thủng. Thủ phạm không phải một vụ án mạng, mà là một tia sét.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân phổ biến nhất khiến nạn nhân tử vong sau khi bị sét đánh là tim ngừng đập. Dòng điện cực mạnh từ tia sét có thể làm gián đoạn hoàn toàn hệ thống dẫn truyền điện tự nhiên của tim, khiến cơ quan này mất khả năng duy trì nhịp đập.
Không chỉ vậy, sóng áp suất sinh ra từ cú đánh còn có thể làm thủng màng nhĩ, gây tổn thương phổi, tê liệt hệ hô hấp hoặc khiến tóc và quần áo bốc cháy, dẫn đến bỏng nghiêm trọng.
Dù nguy hiểm, sét không phải lúc nào cũng gây chết người. Theo thống kê, gần 90% nạn nhân bị sét đánh có thể sống sót. Lý do là bởi tia sét thường chỉ đi qua cơ thể trong một khoảng thời gian cực ngắn, đôi khi chỉ đủ để gây choáng váng mà không để lại tổn thương chí mạng.
Tuy nhiên, sống sót không đồng nghĩa với việc hoàn toàn bình phục. Nhiều nạn nhân sau khi thoát chết phải đối mặt với hàng loạt di chứng kéo dài như mất trí nhớ, đau thần kinh mãn tính, rối loạn giấc ngủ, trầm cảm hoặc rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD).
TS Mary Ann Cooper, chuyên gia thuộc Hội đồng An toàn Sét Quốc gia Mỹ, cho biết các triệu chứng thần kinh ở người bị sét đánh thường tương tự những chấn thương não mà các vận động viên va chạm mạnh gặp phải. Nguyên nhân được cho là do sự thay đổi áp suất đột ngột và tác động dữ dội của dòng điện lên hệ thần kinh.
Một số trường hợp còn ghi nhận những biểu hiện bất thường như suy giảm khả năng tập trung, thay đổi tính cách hoặc cảm giác nhận thức khác lạ kéo dài nhiều năm sau tai nạn.
Trường hợp nổi tiếng nhất thế giới là Roy Sullivan, nhân viên kiểm lâm tại Công viên Quốc gia Shenandoah (Mỹ). Ông được ghi nhận bị sét đánh tới 7 lần trong giai đoạn từ năm 1942 đến 1977 nhưng đều sống sót. Dù nhiều lần bị bỏng do tóc và quần áo bắt lửa, Sullivan vẫn vượt qua mọi tai nạn hy hữu này và trở thành người giữ kỷ lục thế giới về số lần bị sét đánh nhiều nhất.
Các nhà khoa học cũng lưu ý rằng chỉ khoảng 3-5% trường hợp bị sét đánh là do tia sét đánh trực tiếp vào cơ thể. Phần lớn thương tích xảy ra gián tiếp khi con người đứng gần cây cối, cột điện, công trình hoặc chạm vào vật thể bị sét đánh.
Để phòng tránh nguy cơ này, các chuyên gia khuyến cáo mọi người cần nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn khi có giông bão. Nếu vẫn còn nghe thấy tiếng sấm hoặc nhìn thấy tia chớp, hãy ở trong nhà hoặc công trình kiên cố và chỉ ra ngoài sau ít nhất 30 phút kể từ lần sấm sét cuối cùng.
Một tia sét chỉ xuất hiện trong khoảnh khắc, nhưng những gì nó để lại có thể theo con người suốt phần đời còn lại.
Cách phòng tránh sét đánh khi đang làm ngoài trời
- Tuyệt đối không dùng cây cối làm chỗ trú mưa, tránh các khu vực cao hơn xung quanh, tránh xa các vật dụng kim loại như xe đạp, xe máy, hàng rào sắt…
- Nên tìm chỗ khô ráo, nếu xung quanh có cây cao hơn thì nên tìm chỗ thấp, tìm vị trí cây thấp. Người ở vị trí càng thấp càng tốt, tay ôm cổ, phần tiếp xúc của người với mặt đất là ít nhất; nhón chân, không được nằm xuống đất. Đặc biệt, không đứng thành nhóm người gần nhau, hãy tản ra nếu bạn đang ở trong một nhóm đông.
- Nếu như bạn cảm thấy tóc bị dựng lên (như cảm giác điện khi sờ tay trước mặt ti-vi) thì điều đó có nghĩa là có thể bị sét đánh bất cứ lúc nào, lập tức cúi ngồi xuống và lấy tay che tai, không nằm xuống đất hay đặt tay lên đất.
Trúc Chi (t/h)
