Không để quyền hạn được trao chỉ nằm trên giấy
Sáng 21/9, HĐND Tp.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 khai mạc Kỳ họp thứ Năm - kỳ họp chuyên đề với nhiều nội dung quan trọng, trong đó tập trung xem xét, quyết định các cơ chế, chính sách nhằm cụ thể hóa những thẩm quyền được giao theo Luật Phát triển đô thị.
Phát biểu tại kỳ họp, Bí thư Thành ủy Tp.HCM Trần Lưu Quang cho rằng đây là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi Luật Phát triển đô thị tạo ra một khuôn khổ pháp lý mới, trao cho Thành phố nhiều thẩm quyền lớn hơn, chủ động hơn trong giải quyết các vấn đề đặt ra từ thực tiễn phát triển.
Bí thư Thành ủy Tp.HCM Trần Lưu Quang phát biểu chỉ đạo đầu giờ tại kỳ họp.
Theo chương trình, HĐND Thành phố sẽ xem xét, quyết nghị 38 nội dung, gồm 29 dự thảo nghị quyết quy phạm pháp luật và 9 dự thảo nghị quyết cá biệt. Trong đó, 24 dự thảo nghị quyết nhằm cụ thể hóa, tổ chức thực hiện Luật Phát triển đô thị, liên quan đến nhiều lĩnh vực như quy hoạch, đất đai, không gian ngầm, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư...
Bí thư Trần Lưu Quang nhấn mạnh, việc ban hành các nghị quyết lần này không nên chỉ được nhìn nhận như yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý.
"Ý nghĩa lớn hơn là phải biến những quyền hạn mà Quốc hội đã trao thành cơ chế cụ thể; từ cơ chế khơi thông được nguồn lực và từ nguồn lực phải tạo ra những kết quả phát triển thực sự cho Thành phố", ông nói.
Theo Bí thư Thành ủy, nếu Luật đã trao quyền nhưng Thành phố chậm cụ thể hóa; nghị quyết được ban hành nhưng khó thực hiện; chính sách có nhưng người dân, doanh nghiệp không tiếp cận được thì những quyền hạn đó chưa thực sự tạo ra giá trị.
Vì vậy, ông đề nghị khi xem xét từng nghị quyết, đại biểu HĐND Thành phố phải làm rõ ba vấn đề: Nghị quyết này tháo gỡ điểm nghẽn nào? Nghị quyết khơi thông được nguồn lực hoặc tạo ra động lực phát triển gì? Và cơ quan nào chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện?
"Quyền hạn lớn hơn nhất thiết phải đi liền với trách nhiệm lớn hơn", Bí thư Trần Lưu Quang nhấn mạnh.
Nghị quyết phải đo được hiệu quả, rõ người chịu trách nhiệm
Theo Bí thư Thành ủy, Tp.HCM cần sử dụng đúng và hiệu quả "không gian chính sách" được trao, không tự thu hẹp quyền của mình nhưng cũng không vượt ra ngoài giới hạn pháp luật.
Ông cho rằng Thành phố cần thay đổi cách tiếp cận, không chỉ đặt câu hỏi "quy định cho phép chúng ta làm gì", mà phải đặt câu hỏi cao hơn: "Trong phạm vi pháp luật cho phép, chúng ta có thể làm gì tốt hơn cho sự phát triển của Thành phố?"
Điều này đặc biệt quan trọng với các nguồn lực lớn như tài chính, đất đai, quy hoạch, khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực.
Bí thư Thành ủy yêu cầu các chính sách phải hướng tới việc biến tiềm năng thành nguồn lực, biến nguồn lực thành động lực và cuối cùng tạo ra kết quả phát triển cụ thể.
Toàn cảnh kỳ họp. (Ảnh: Quang Định)
"Thành phố Hồ Chí Minh không thiếu tiềm năng. Vấn đề là phải biến tiềm năng thành nguồn lực; biến nguồn lực thành động lực và cuối cùng phải biến động lực thành kết quả phát triển cụ thể", ông Trần Lưu Quang nói.
Một yêu cầu khác được Bí thư Thành ủy đặc biệt nhấn mạnh là nghị quyết phải gắn ngay với trách nhiệm tổ chức thực hiện, sản phẩm đầu ra và khả năng đo lường kết quả.
Theo đó, sau khi HĐND thông qua nghị quyết, UBND Thành phố phải tổ chức thực hiện; các sở, ngành chuyển cơ chế thành công việc và sản phẩm cụ thể; xã, phường, đặc khu là nơi chính sách trực tiếp đến với người dân và doanh nghiệp.
Do đó, từng nghị quyết cần xác định rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm phối hợp, công việc phải hoàn thành, sản phẩm phải đạt và kết quả cuối cùng.
Đối với chính sách hỗ trợ, cần xác định số người thực sự được thụ hưởng. Với cơ chế mới, phải đo được số vướng mắc được tháo gỡ, số dự án được triển khai. Với thủ tục mới, phải xác định thời gian, chi phí được cắt giảm. Còn với nguồn lực mới, phải đánh giá được lượng nguồn lực xã hội được huy động thêm.
"Không để nghị quyết đã ban hành nhưng vẫn không rõ ai chịu trách nhiệm", Bí thư Thành ủy yêu cầu.
Bên cạnh đó, ông đề nghị HĐND Thành phố tăng cường giám sát việc thực hiện các nghị quyết, gắn phân cấp, phân quyền với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.
Theo Bí thư Trần Lưu Quang, cán bộ quyết định đúng thẩm quyền, đúng quy định, công khai, minh bạch, không vụ lợi, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung thì phải được bảo vệ và tạo điều kiện thực hiện nhiệm vụ.
Ngược lại, trường hợp lợi dụng cơ chế, chính sách để vụ lợi, phục vụ lợi ích nhóm, gây thất thoát, lãng phí nguồn lực thì phải xử lý nghiêm.
Kết thúc phát biểu, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh Luật Phát triển đô thị đã trao cho Tp.HCM thêm thẩm quyền, thêm công cụ và mở ra không gian phát triển mới. Tuy nhiên, cơ hội tự nó không tạo ra kết quả; yếu tố quyết định vẫn là năng lực thực thi và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cán bộ được giao nhiệm vụ.
"Quyền hạn đã có; cơ chế đang được cụ thể hóa; nguồn lực và tiềm năng của Thành phố còn rất lớn", ông Trần Lưu Quang nói, đồng thời yêu cầu các đại biểu HĐND phát huy trách nhiệm, nghiên cứu kỹ từng nội dung, thảo luận dân chủ, thẳng thắn và quyết định kịp thời.
