Bộ Công Thương: Sản xuất xe điện nên hướng vào thị trường xuất khẩu

Nguyễn Thu Huyền
Thứ 6, 03/09/2021 | 15:15
Theo đại diện bộ Công Thương, GDP bình quân đầu người ở Việt Nam còn quá thấp để người dân sở hữu xe cá nhân 4 bánh thông thường, chưa nói đến việc sở hữu xe điện.

Số liệu của bộ Công Thương cho thấy, trong quý I/2021, doanh số bán ô tô điện toàn cầu tăng khoảng 140% so với cùng kỳ năm 2020, được thúc đẩy bởi doanh số bán xe ở Trung Quốc với khoảng 500.000 xe và ở Châu Âu với khoảng 450.000 xe.

Doanh số bán ô tô điện tại Hoa Kỳ tăng hơn gấp đôi so với quý đầu tiên của năm 2020. Điều này cho thấy, triển vọng ngắn hạn cho doanh số bán xe điện là khá sáng sủa.

Chia sẻ tại hội thảo "Hạ tầng cho xe điện tại Việt Nam" do báo Giao thông tổ chức, ông Phạm Tuấn Anh - Phó Cục trưởng cục Công nghiệp (bộ Công Thương) cho biết, hiện nay tại Việt Nam, chưa có doanh nghiệp nào ngoài VinFast đang tiến hành hoạt động sản xuất, lắp ráp xe điện. Nhìn chung, hiện nay các dòng xe điện hóa chưa phổ biến tại Việt Nam.

6 yếu tố ảnh hưởng phát triển công nghiệp xe điện

Ông Tuấn Anh cho biết, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển ngành công nghiệp xe điện tại Việt Nam. Trong đó, phải kể đến mức thu nhập của người dân Việt Nam hiện nay.  

“GDP bình quân đầu người ở Việt Nam năm 2020 ước khoảng 2.750 USD, vẫn quá thấp để người tiêu dùng có thể sở hữu phương tiện cá nhân bốn bánh thông thường chứ chưa nói đến việc sở hữu xe điện do giá bán của xe điện cao hơn so với xe tương tự sử dụng động cơ đốt trong. Do đó, việc tiêu thụ rộng rãi xe điện tại Việt Nam trong thời gian tới là chưa khả thi”, ông Tuấn Anh nói.

Kinh tế vĩ mô - Bộ Công Thương: Sản xuất xe điện nên hướng vào thị trường xuất khẩu

Ô tô điện VinFast VF e34 xuất hiện trên đường trong khuôn viên nhà máy tại Hải Phòng (ảnh: VinFast).

Yếu tố thứ 2 là việc thiếu cơ sở hạ tầng trạm sạc. Hiện nay ở các nước phát triển có nhu cầu sử dụng xe điện cao, các trạm và nhà để xe ngoài trời tại các cơ quan, công sở hay trung tâm thương mại đều có xu hướng tích hợp hệ thống các tấm pin năng lượng mặt trời, tận dụng nguồn năng lượng sạch, đồng thời giảm sự tiêu thụ điện từ hệ thống điện.

“Tuy nhiên ở Việt Nam hiện tại hầu như chưa có trạm sạc cho ô tô điện và thiếu hạ tầng giao thông đường bộ, điểm đỗ xe tĩnh, quỹ đất để bố trí trạm sạc cho xe điện”, ông chỉ ra và cho rằng, việc phát triển hệ thống trạm sạc có thể đáp ứng nhu cầu sạc điện cho tất cả các loại xe điện có chuẩn sạc khác nhau cũng là một thách thức không nhỏ.

Phạm vi hoạt động của xe điện bị hạn chế cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển công nghiệp xe điện hiện nay tại thị trường trong nước.

Tiếp đến là chính sách ưu đãi đối với ô tô điện tại Việt Nam hầu như chưa có. Xe điện đến nay mới chỉ nhận được ưu đãi về thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt, thấp hơn so với xe chạy xăng/dầu thông thường.

Thứ năm là cơ cấu nguồn điện - tác động đối với môi trường từ quá trình sử dụng xe điện. Đối với việc sử dụng, một thực tế là phần lớn điện trong lưới điện các quốc gia được sản xuất bằng các nguồn chưa thân thiện với môi trường.

Với những nước đang phát triển, thủy điện và nhiệt điện chiếm tỷ trọng lớn trong hạ tầng sản xuất điện. Tuy nhiên, đây lại là hai loại hình kém sạch nhất.Trong bối cảnh đó, giới chuyên môn cho rằng bước đầu tiên phải làm là triển khai sản xuất năng lượng sạch và chuẩn bị hạ tầng cần thiết khi xem xét việc triển khai xe điện ở quy mô lớn.

Kinh tế vĩ mô - Bộ Công Thương: Sản xuất xe điện nên hướng vào thị trường xuất khẩu (Hình 2).

Ông Phạm Tuấn Anh - Phó Cục trưởng cục Công nghiệp (bộ Công Thương) cho rằng, cần có các chính sách khuyến khích phát triển xe điện.

Yếu tố thứ 6 mà vị này chỉ ra là tác động đối với môi trường từ quá trình sản xuất xe điện. Xe điện cũng có tác động tới môi trường từ việc sản xuất ra chúng.

Do bộ pin nặng, các nhà sản xuất phải làm nhẹ phần còn lại của chiếc xe dẫn tới việc các linh kiện của xe điện thường sử dụng nhiều vật liệu nhẹ, đòi hỏi nhiều năng lượng để sản xuất và xử lý, chẳng hạn như nhôm và pô-ly-me được gia cố bằng sợi carbon.

Ngoài ra, các vật liệu được sử dụng trong pin là có hại cho môi trường trong khi việc tái chế pin lithium-ion hiếm khi được thực hiện kể cả tại các nước phát triển.

Sản xuất ô tô điện hướng tới xuất khẩu

Nói về những giải pháp thúc đẩy phát triển xe điện tại Việt Nam, ông Tuấn Anh nhìn nhận việc phát triển ngành công nghiệp xe điện cần phải lồng ghép và tận dụng năng lực hiện có của các doanh nghiệp sản xuất ô tô sử dụng động cơ đốt trong thông thường.

Cùng với đó, phải phù hợp với tình hình phát triển hạ tầng giao thông, cơ sở hạ tầng phục vụ cho xe điện (hệ thống trạm sạc điện).

Nêu ra những giải pháp để cụ thể, ông Tuấn Anh nhấn mạnh yếu tố đầu tiên là giải pháp về thuế. Cần áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô điện trên cơ sở mức phát thải CO2 ra môi trường theo 2 hướng.

Cụ thể, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện chạy pin (BEV) và xe điện nhiên liệu hydro (FCEV) ở mức thấp nhất. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe hybrid (HEV) và xe hybrid sạc ngoài (PHEV) sẽ ở mức cao hơn so với xe BEV và FCEV và áp dụng theo lộ trình như giữ nguyên như hiện tại và tăng dần để khuyến khích sử dụng xe BEV, FCEV, giảm dần ưu đãi cho xe HEV và PHEV.

Kinh tế vĩ mô - Bộ Công Thương: Sản xuất xe điện nên hướng vào thị trường xuất khẩu (Hình 3).

Phát triển công nghiệp ô tô điện tại Việt Nam nên hướng tới thị trường xuất khẩu. 

Ngoài ra còn các giải pháp khác như xây dựng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vượt trội nhằm thu hút đầu tư các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong lĩnh vực sản xuất, lắp ráp ô tô điện.

Tập trung vào các dòng xe chưa sản xuất tại các quốc gia trong khu vực, hướng vào thị trường xuất khẩu, trong đó ưu tiên thu hút các dự án từ các tập đoàn đa quốc gia đầu tư, đặt trụ sở và thành lập các trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D), trung tâm đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực sản xuất ô tô điện và linh kiện cho ô tô điện – đặc biệt là nghiên cứu sản xuất pin, mô tơ, hệ thống ECU điều khiển cho xe điện tại Việt Nam.

“Cần có chính sách hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước để giảm chi phí đầu tư – đặc biệt là các chi phí về nghiên cứu và phát triển; mua bán, chuyển giao công nghệ - cho các dự án sản xuất, lắp ráp ô tô điện có quy mô lớn”, ông Tuấn Anh nêu rõ.

Ngoài ra, cần phát triển cơ sở hạ tầng cho xe điện (trạm sạc điện, hạ tầng giao thông, quỹ đất để bố trí trạm sạc…), phát triển các nguồn năng lượng tái tạo để cung cấp điện sạch cho các trạm sạc điện.

Cùng với đó, phát triển công nghiệp hỗ trợ để cung cấp linh kiện, phụ tùng cho sản xuất, lắp ráp xe điện; Ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về xe điện, trạm sạc xe điện; Đào tạo nguồn nhân lực cho nghiên cứu phát triển và sản xuất xe điện…

Hãng xe điện Trung Quốc dự báo cắt giảm lượng xe bàn giao vì thiếu chip

Thứ 5, 02/09/2021 | 12:29
Tình trạng thiếu chip toàn cầu kéo dài đã khiến các nhà sản xuất ô tô lớn rơi vào tình thế bị động. Nhà sản xuất xe điện Nio của Trung Quốc cũng không phải ngoại lệ.

Cận cảnh xe điện tự lái của Vingroup chạy thử nghiệm

Chủ nhật, 08/08/2021 | 13:50
Mẫu xe điện tự hành của VinBigdata đang được chạy thử nghiệm trước khi đưa vào sử dụng rộng rãi trên toàn quốc.

[E] Nhập cuộc chơi xe điện, các hãng công nghệ có lợi như thế nào?

Thứ 2, 21/06/2021 | 09:00
Theo TS. Lê Anh Sơn, các hãng công nghệ với những lợi thế sẵn có luôn muốn chinh phục thị trường xe công nghệ như ô tô điện vì đây là cuộc chơi đầy tiềm năng.

[E] Thúc đẩy thị trường xe điện – các lựa chọn chính sách

Thứ 6, 18/06/2021 | 14:57
Xe điện là xu thế của tương lai. Các quốc gia trên thế giới đã áp dụng hàng loạt chính sách để khuyến khích sản xuất và sử dụng xe điện.
Cùng tác giả

“2 ít, 3 cao, 4 sẵn sàng” - bài học thu hút FDI của tỉnh Bắc Ninh

Thứ 2, 27/09/2021 | 20:59
Với các cơ chế tạo thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp, tỉnh Bắc Ninh được đánh giá là thực hiện chính sách rất tốt với các tập đoàn đa quốc gia.

Tập đoàn Hoa Sen lãi 320 tỷ đồng trong tháng 8

Thứ 2, 27/09/2021 | 13:27
Nhờ mặt bằng giá sản phẩm cao, Tập đoàn Hoa Sen báo lãi tháng 8/2021 tăng 47% so với cùng kỳ năm ngoái.

Viện trưởng CIEM: Phục hồi kinh tế cần khung thời gian đến năm 2023

Thứ 2, 27/09/2021 | 11:35
Theo TS.Trần Thị Hồng Minh, phục hồi kinh tế không chỉ tháo gỡ khó khăn trong ngắn hạn, mà còn phải bảo đảm thể chế mạnh mẽ hơn trong 3 - 5 năm tới.

Tránh tình trạng như nhiều nước là cứ “mở cửa” rồi lại “đóng cửa” ngay

Chủ nhật, 26/09/2021 | 19:25
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, mọi chính sách và việc thực hiện chính sách phải hướng đến người dân và doanh nghiệp.

Loạt kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp với Thủ tướng

Chủ nhật, 26/09/2021 | 15:48
Gửi kiến nghị tới Thủ tướng Chính phủ, các doanh nghiệp, hiệp hội đều mong muốn các cơ quan nhanh chóng hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn.
Cùng chuyên mục

“2 ít, 3 cao, 4 sẵn sàng” - bài học thu hút FDI của tỉnh Bắc Ninh

Thứ 2, 27/09/2021 | 20:59
Với các cơ chế tạo thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp, tỉnh Bắc Ninh được đánh giá là thực hiện chính sách rất tốt với các tập đoàn đa quốc gia.

Tận dụng cơ hội thu hút FDI để tăng trưởng kinh tế

Thứ 2, 27/09/2021 | 15:28
Hầu hết các chuyên gia kinh tế cho rằng, Việt Nam là điểm đến hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Bài toán nguồn nhân lực và những biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi

Thứ 2, 27/09/2021 | 07:00
Chính phủ cũng như các Bộ, ngành, địa phương đang nỗ lực thực hiện nhiều biện pháp nhằm giúp đỡ, hỗ trợ doanh nghiệp đón đà phục hồi kinh tế.

Loạt kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp với Thủ tướng

Chủ nhật, 26/09/2021 | 15:48
Gửi kiến nghị tới Thủ tướng Chính phủ, các doanh nghiệp, hiệp hội đều mong muốn các cơ quan nhanh chóng hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn.

"Gói hỗ trợ không nên phân biệt các ngành, đối tượng ưu tiên được hưởng"

Chủ nhật, 26/09/2021 | 14:37
TS. Phạm Đình Thúy cho biết gói hỗ trợ lãi suất sẽ giúp quy mô nền kinh tế sẽ được đẩy lên, từ đó tăng thu nhập, việc làm.
     
Nổi bật trong ngày

Chủ tịch VCCI nêu "chìa khoá" để mở cửa nền kinh tế

Chủ nhật, 26/09/2021 | 11:27
Chủ tịch VCCI Phạm Tấn Công kiến nghị, việc mở cửa kinh tế phải đồng bộ với độ phủ về vắc-xin trong cộng đồng doanh nghiệp.

Loạt kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp với Thủ tướng

Chủ nhật, 26/09/2021 | 15:48
Gửi kiến nghị tới Thủ tướng Chính phủ, các doanh nghiệp, hiệp hội đều mong muốn các cơ quan nhanh chóng hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn.

"Gói hỗ trợ không nên phân biệt các ngành, đối tượng ưu tiên được hưởng"

Chủ nhật, 26/09/2021 | 14:37
TS. Phạm Đình Thúy cho biết gói hỗ trợ lãi suất sẽ giúp quy mô nền kinh tế sẽ được đẩy lên, từ đó tăng thu nhập, việc làm.

Bộ trưởng KH&ĐT: Triển khai chính sách hỗ trợ doanh nghiệp còn cứng nhắc

Chủ nhật, 26/09/2021 | 10:28
Các kiến nghị phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp cho thấy, vẫn còn một số hạn chế, tồn tại trong khâu thực thi các chính sách, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp.

4 nhóm nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh dịch Covid-19

Chủ nhật, 26/09/2021 | 09:57
Gần 2 năm chống dịch, nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp được Chính phủ đưa ra nhằm vừa đảm bảo chống dịch, vừa phát triển kinh tế.