Không làm giảm hiệu quả và trách nhiệm trong công tác PCCC
Sáng 26/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.
Làm rõ thêm một số ý kiến ĐBQH góp ý tại phiên thảo luận tổ, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, việc đề xuất sửa các điều trong Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đều xuất phát từ thực tiễn.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an (Ảnh: Hữu Thắng).
Về phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo luật, theo Bộ trưởng Bộ Công an, ngoài thể chế hoá các quy định, kết luận của cấp có thẩm quyền, cơ quan chủ trì soạn thảo chủ yếu cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Liên quan đến việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy và thực hiện công tác hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy đã được bãi bỏ từ ngày 1/7/2026 theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP. "Chúng tôi đánh giá việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra này là cần thiết", Bộ trưởng nói.
Đồng thời cho biết, bản chất của thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy là xem xét, đánh giá việc chấp hành các quy định của pháp luật và việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong xây dựng công trình, thiết kế phương tiện giao thông, bảo đảm phù hợp với hồ sơ thiết kế đã được thẩm định trước khi đưa công trình, phương tiện giao thông vào khai thác, sử dụng.
Bộ trưởng chia sẻ lực lượng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ không thể đủ trình độ chuyên môn để thẩm định lại toàn bộ thiết kế của các nhà chuyên môn đối với công trình.
Theo Bộ trưởng, việc bỏ thủ tục này sẽ không làm giảm hiệu quả và trách nhiệm trong công tác phòng cháy, chữa cháy, mà chỉ giảm về thủ tục hành chính. Do vậy, việc hậu kiểm, kiểm tra vẫn đảm bảo quy định.
Công tác hậu kiểm sẽ không buông lỏng
Dự thảo luật đã bổ sung vào khoản 2 Điều 11 về kết hợp giữa công tác kiểm tra định kỳ, kết hợp kiểm tra việc chấp hành quy định về thẩm định thiết kế, nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy mà chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện đã phải có trách nhiệm thực hiện trước đó.
"Do vậy, công tác hậu kiểm sẽ không buông lỏng, việc gắn tất cả trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ công trình thì hiệu quả về công tác phòng cháy, chữa cháy sẽ tốt hơn", Bộ trưởng thông tin và nhấn mạnh "không để hiệu quả của một công trình do mình làm chủ mà để một người khác chịu trách nhiệm" mà "chính mình phải chịu trách nhiệm".

Quang cảnh phiên thảo luận tổ sáng 26/10 (Ảnh: Hữu Thắng).
Dự luật cũng đã bổ sung trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông khi bỏ thủ tục nghiệm thu phòng cháy chữa cháy. Theo đó, bổ sung vào khoản 4 Điều 18 của luật quy định: chủ đầu tư, chủ sở hữu, chủ phương tiện giao thông chỉ được đưa vào khai thác, sử dụng sau khi đã nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy theo thiết kế và đã được thẩm định.
Quy định chủ đầu tư, chủ sở hữu, chủ phương tiện phải có trách nhiệm thực hiện các yêu cầu trong việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thẩm định, thi công, giám sát thi công, nghiệm thu. Tức là chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trong quá trình, theo thiết kế đã thực hiện.
Cũng có ý kiến đề nghị làm rõ biện pháp quản lý khi bỏ thủ tục cấp giấy phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với các phương tiện, vật liệu phòng cháy, chữa cháy… Bộ trưởng cho biết những điều này đang được quy định tại Điều 44 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Để tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, Bộ trưởng cho biết cần thiết phải cắt bỏ những quy định về cấp giấy phép này.
"Việc bỏ thủ tục cấp giấy phép sẽ không làm giảm trách nhiệm, hiệu quả trong công tác quản lý về phòng cháy, chữa cháy mà chỉ giảm thủ tục hành chính", Bộ trưởng Lương Tam Quang cho hay.
Đồng thời cho biết, trong dự thảo luật đã quy định: Tổ chức, cá nhân phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm, áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động sản xuất, nhập khẩu hàng hóa, sản phẩm hàng hóa. Cơ quan quản lý Nhà nước thực hiện công tác kiểm tra, quản lý đối với sản phẩm hàng hóa theo quy định của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật về hàng hóa. Theo Bộ trưởng, điều này cũng rất thuận lợi trong quá trình hậu kiểm.
Trước đó, sáng nay (26/10) trình bày tờ trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 12 điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, cụ thể:
Một là, bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy và thực hiện công tác hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông.
Hai là, bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy và quản lý phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Ba là, sửa đổi, bổ sung một số điểm về mặt kỹ thuật để bảo đảm tính thống nhất với các luật có liên quan.
Hoàng Bích - Hữu Thắng