Trong bối cảnh xung đột kéo dài ở Ukraine, Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev vừa lên tiếng kiêu gọi châu Âu mở lại các kênh đối thoại với Nga nhằm cuối cùng ngăn chặn một cuộc tấn công hạt nhân tiềm tàng.
Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh về Quốc phòng và Không gian do Euronews tổ chức ngày 29/9, Thủ tướng Radev cho rằng Liên minh châu Âu (EU) cần thực hiện các biện pháp ngoại giao với Nga nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine và ngăn nguy cơ xảy ra một cuộc tấn công hạt nhân thảm khốc.
Nga hiện sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, với ước tính khoảng 4.400 đầu đạn trong kho dự trữ, trong đó có 1.796 đầu đạn đã được triển khai cho mục đích chiến lược.
Ông Radev cũng chỉ trích việc châu Âu tiếp tục cung cấp vũ khí và đạn dược cho Ukraine, coi đây là một chiến lược "hòa bình bằng vũ lực", và chiến lược đó đã thất bại.
Ông tái khẳng định quan điểm lâu nay của mình rằng cuộc xung đột không thể giải quyết bằng biện pháp quân sự, và việc gia tăng viện trợ chỉ làm kéo dài cuộc chiến cũng như gia tăng nguy cơ xung đột hạt nhân.
Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev. Ảnh: BNR
"Việc chỉ cung cấp vũ khí và hỗ trợ đều có giới hạn, bởi lẽ nền hòa bình cuối cùng sẽ đạt được thông qua ngoại giao chứ không phải bằng cách chuyển giao vũ khí. Vì vậy, chúng tôi kêu gọi các bên hãy lắng nghe nhau nhiều hơn và mở lại các kênh đối thoại", ông Radev nói tại sự kiện của Euronews.
"Vấn đề là không ai đặt ra câu hỏi về nguy cơ hạt nhân. Liệu nguy cơ đó có tồn tại không? Có thể là không, tôi cũng không rõ, nhưng đó thực sự là một rủi ro", ông nói thêm.
"Chúng ta luôn cần tính đến kịch bản tồi tệ nhất. Liệu chúng ta đã chuẩn bị cho điều đó chưa? Có ai bàn về việc đánh giá rủi ro không? Liệu việc đánh giá đó có thực sự tồn tại không? Bởi lẽ chúng ta đang cố gắng đạt được chiến thắng bằng vũ khí thông thường trước cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới", Thủ tướng Bulgaria lập luận.
Ông Radev đề cập đến tuyên bố gần đây của Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov, người cho rằng một cuộc chiến giữa Nga và châu Âu sẽ "hoàn toàn khác biệt" và "rất ngắn", một nhận định được xem là lời đe dọa hạt nhân ngầm.
Ông Radev bác bỏ cảnh báo này từ Điện Kremlin, nhưng kêu gọi các nhà lãnh đạo châu Âu khác cân nhắc kỹ lưỡng về hậu quả nếu tình hình leo thang.
"Vẫn còn đó lá bài hạt nhân", Thủ tướng Radev nhận định, đồng thời lưu ý rằng Nga có thể sẽ sử dụng "lá bài" này vì đây là "một phần trong các tính toán chiến lược".
Kể từ khi trở thành Thủ tướng Bulgaria vào đầu năm nay, ông Radev thuộc nhóm ít các nhà lãnh đạo châu Âu ủng hộ việc tăng cường quan hệ ngoại giao với Nga nhằm chấm dứt cuộc giao tranh ở Ukraine. Slovakia, Cộng hòa Séc và Áo cũng là những quốc gia thúc đẩy đối thoại.
"Cuộc chiến ở Ukraine đã đặt ra thách thức đối với tư duy phản biện và cách tiếp cận thực tế của chúng ta", ông Radev nói.
"Nó thách thức khả năng đánh giá trọng tâm chiến lược của đối phương. Quan trọng hơn cả, nó thách thức khả năng hoạch định các mục tiêu chính trị khả thi, chuyển hóa chúng thành một chiến lược quân sự đúng đắn và xác định trạng thái kết thúc mong muốn". ông nói thêm.
"Chúng ta vẫn chưa tận dụng hết sức mạnh của ngoại giao, và chúng ta cần hành động cũng như lên tiếng nhiều hơn nữa".
Những người chỉ trích cho rằng lập trường của ông Radev thực chất đang lặp lại luận điệu của Điện Kremlin khi coi sự ủng hộ từ phương Tây là nguyên nhân chính dẫn đến leo thang căng thẳng, thay vì hành động của Nga.
Tuy nhiên, những người ủng hộ quan điểm của ông Radev lại coi đó là sự thực tế và tỉnh táo – một lời kêu gọi giảm leo thang và giải quyết bằng con đường ngoại giao trong bối cảnh cuộc xung đột có nguy cơ kéo châu Âu vào cuộc đối đầu trực diện với một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân.
Những phát biểu của Thủ tướng được đưa ra trong bối cảnh cộng đồng quốc tế vẫn đang tranh luận về quy mô và tính chất của các khoản viện trợ quân sự dành cho Kiev, khi một số ý kiến tại phương Tây cũng bắt đầu bộc lộ sự mệt mỏi và lo ngại ngày càng tăng về nguy cơ leo thang xung đột.
Minh Đức (Theo Euronews, EU Alive)
