Theo thông tin từ Cục Hàng không Việt Nam (Bộ Xây dựng), từ cuối tháng 2/2026, xung đột quân sự giữa Mỹ - Israel và Iran leo thang nghiêm trọng, dẫn đến việc Iran đe dọa và trên thực tế gần như đóng hoàn toàn eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển hơn 20% sản lượng dầu toàn cầu, trong đó phần lớn cung cấp cho Châu Á.
Theo Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp – JMIC, ngày 3/3, đã không có tàu chở dầu nào đi qua eo biển Hormuz. Giá dầu thô Brient tăng nhanh từ mức 65-70USD/thùng lên mức 92,6 USD/thùng vào ngày 6/3. Điều này tác động trực tiếp đến thị trường nhiên liệu bay khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Cụ thể, do gián đoạn nguồn cung dầu thô qua eo biển Hormuz ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung khu vực châu Á. Giá MOPS Jet A-1 Singapore tăng từ 83,32 và 89,04 USD/thùng trong tháng 1 và tháng 2 lên 116,46 USD/thùng (02/03) và lên đỉnh 231,42 USD/thùng (04/03), tức tăng 160% chỉ trong 4 ngày đầu giao dịch tháng 3.
Hiện tại giá MOPS đang giao dịch quanh mức 160,57 USD/thùng, dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức cao, xấp xỉ 170 USD/thùng trong tháng 3 do lo ngại căng thẳng leo thang, nguồn cung vẫn hạn chế.
Bên cạnh đó, phụ phí Premium vật lý Jet A-1 (physical cargo premium) tăng từ mức bình thường 1-2 USD/thùng lên 18,11 - 21,16 USD/thùng và điều này khiến tổng chi phí cho nhiên liệu hàng không tăng mạnh.
Theo Hiệp hội vận tải hàng không quốc tế IATA, giá Jet A-1 sẽ khiến chi phí khai thác của các hãng hàng không sẽ đội thêm 50-60% và nếu giá Jet A-1 tăng đến mức 200USD/thùng trở lên thì chi phí của hãng hàng hàng không sẽ tăng trên 70%.
Giá dầu thế giới tăng mạnh trong bối cảnh cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông tiếp tục leo thang.
Một vấn đề khác là tình hình nguồn cung dầu thô căng thẳng khiến các nhà máy lọc dầu châu Á (đối tác cung cấp chính của Việt Nam) phải cắt giảm công suất và các nươc cấm xuất khẩu sản phẩm để đảm bảo nguồn cung trong nước.
Nhà máy lọc dầu Singapore cắt từ 85% xuống 60% công suất. Ngày 6/3, Thủ tướng Thái Lan đã ra lệnh cấm xuất khẩu hoàn toàn các sản phẩm lọc hoá dầu, theo đó các nhà máy Thái Lan công bố Bất khả kháng (Force Majuere). Hiện Trung Quốc cũng đã công bố việc hạn chế và ngừng hoàn toàn xuất khẩu các sản phẩm nhiên liệu hàng không.
Trong khi đó Việt Nam là nước phụ thuộc nhập khẩu nhiên liệu hàng không với 70% nhu cầu là nhập khẩu và trên 60% là đến từ Thái Lan và Trung Quốc. Hiện tại, hầu hết nhà cung cấp, nhà máy trong khu vực không có hàng sẵn, các kho cạn hàng. Các nước có năng lực sản xuất xuất khẩu lớn và các nhà máy lớn đều đã và có nguy cơ phải giảm, ngừng xuất khẩu bán hàng (bao gồm cả Hàn Quốc, Nhật Bản) dẫn đến tình trạng tranh mua, đẩy giá lên cao.
Bên cạnh đó các chi phí vận tải - bảo hiểm được dự báo sẽ tăng vọt. Các chi phí tài chính tăng cao do trị giá các lô hàng hiện đã tăng gấp 3 lần so với tháng 2, hạn mức tín dụng tại các ngân hàng bị tụt nhanh chóng gây nên khó khăn cho công tác mua hàng.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, hiện tại Việt Nam đang có 5 đơn vị cung cấp nhiên liệu hàng không là Công ty TNHH MTV Nhiên liệu Hàng không Việt Nam (Skypec), Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex (Petrolimex Aviation), Công ty cổ phần Thương mại Xăng dầu Tân Sơn Nhất (TAPETCO), Công ty cổ phần dịch vụ nhiên liệu hàng không Nội Bài (NAFSC) và Công ty cổ phần tập đoàn Nhiên liệu hàng không Đông Dương trong đó Skypec và Petrolimex Aviation là hai đơn vị chủ lực, cung cấp phần lớn nhiên liệu hàng không cho các hãng hàng không Việt Nam và nước ngoài khai thác tại Việt Nam.
Theo báo cáo của Skypec và Petrolimex Aviation, các đơn vị này đảm bảo được việc cung cấp xăng dầu cho các hãng hàng không đến hết 31/3 theo kế hoạch và hợp đồng.
Mặc dù các đơn vị đã triển khai việc mua hàng để phục vụ cho tháng 4/2026 tuy nhiên các đối tác cung cấp ở Singpore, Thái Lan, Trung Quốc10 đang trì hoãn việc giao hàng vì nhiều lý do và có thể áp dụng ngay điều khoản Bất khả kháng (Force Majuere) để chấm dứt hợp đồng.
Do vậy, Cục Hàng không Việt Nam đánh giá nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu hàng không cung cấp cho hãng hàng không Việt Nam ngay từ đầu tháng 4/2026 và các tháng tiếp theo là hiện hữu.
Hiện tại, Skypec, Petrolimex Aviation, Tapetco đang tìm kiếm các nguồn cung cấp khác, chấp nhận mức giá cao để phục vụ cho kế hoạch sản xuất kinh doanh trong tháng 4/2026 và các tháng sau đó, tuy nhiên trong bối cảnh hiện tại, việc tìm được nhà cung cấp mới là khó khả thi.
Bên cạnh đó, nguồn cung cấp nội địa từ hai nhà máy lọc dầu là Nghi Sơn và Dung Quất cũng khó có thể ngay lập tức nâng công suất sản xuất JetA1 do còn phải cân đối với các sản phẩm xăng dầu khác để đảm bảo hoạt động của nền kinh tế. Thêm nữa, theo Petrolimex Aviation, các nhà máy này cũng có kế hoạch bảo trì trong các tháng 3 và 4/2026 và dự kiến tạm dừng hoạt động trong 10 ngày/tháng.
Chi phí nhiên liệu bay đang chiếm khoảng 35–40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không.
Đối với các hãng hàng không Việt Nam, giá nhiên liệu chiếm tỉ trọng rất lớn trong chi phí vận hành. Thông thường chi phí nhiên liệu bay đang chiếm khoảng 35–40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không, tùy thuộc vào độ tuổi đội bay, hiệu suất khai thác và loại đường bay.
Việc phải điều chỉnh lộ trình bay tránh không phận đóng (bay xa thêm, bay vòng) cũng làm tăng thời gian bay, tiêu hao nhiên liệu, chi phí làm thêm giờ của tổ bay và bảo dưỡng, sẽ càng làm giảm lợi nhuận của hoạt động kinh doanh hàng không.
Ngoài ra, chi phí gián tiếp cũng gia tăng: phí bay qua hành lang thay thế và phụ phí rủi ro bảo hiểm bay đều tăng vọt do đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng.
Theo báo cáo của Vietnam Airlines, với mức giá dầu Jet A-1 khoảng 200-230 USD/thùng như những ngày vừa qua, chi phí khai thác của Vietnam Airlines sẽ tăng thêm khoảng 50-60%/tháng so với trước xung đột. Con số này của Sun PhuQuocAirways là 30%.
Còn đối với VietJet Air, với quy mô khai thác như hiện tại, với mức giá Jet A-1 như trên, chi phí khai thác của hãng sẽ tăng thêm 2.000 tỷ đồng mỗi tháng.
Giá nhiên liệu tăng cao khiến các đường bay không còn hiệu quả, nhiều đường bay sẽ rơi vào tình trạng càng bay càng lỗ do không bù đắp được chi phí nhiên liệu phát sinh, do vậy các hãng hàng không Việt Nam đang phải rà soát lại hoạt động khai thác, bố trí xắp xếp lại lịch bay từ tháng 4/2026 để giảm tiêu hao nhiên liệu cũng như tránh việc hủy chuyến do bị gián đoạn cung ứng nhiên liệu hàng không.
Bên cạnh đó, các cảng hàng không, các đơn vị cung cấp dịch vụ phục vụ mặt đất cũng chịu tác động lớn đến hoạt động khai thác trước nguy cơ sụt giảm số chuyến bay, chi phí dầu Diesel tăng đột biến dẫn đến chi phí vận hành phương tiện, thiết bị tại cảng hàng không tăng cao.
