Mới đây, Ban quản lý danh thắng - Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã ra thông báo sẽ di dời tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" tại khuôn viên Di tích Quốc gia đền Bà Kiệu (phường Hoàn Kiếm).
Việc di chuyển nhằm thực hiện chủ trương quy hoạch, chỉnh trang và phát huy giá trị không gian khu vực phía đông Hồ Hoàn Kiếm, góp phần bảo đảm sự hài hòa về cảnh quan, không gian văn hóa - lịch sử của hồ Gươm.
Với nhiều thế hệ người Hà Nội, tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" là hình ảnh quen thuộc, đây cũng là địa điểm thu hút nhiều du khách khi đến với thủ đô. Sau hơn 40 năm hiện diện tại khu vực trung tâm Hà Nội, công trình sắp được di chuyển tới địa điểm mới tại không gian thuộc Trung đoàn 692, Sư đoàn Bộ binh 301, Bộ Tư lệnh thủ đô.
Tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" tại khuôn viên Di tích Quốc gia đền Bà Kiệu (phường Hoàn Kiếm, Tp.Hà Nội) với vị trí đặc biệt khiến công trình không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm mà nhiều năm qua đã trở thành một thành phần quen thuộc trong không gian văn hóa, lịch sử và cảnh quan phía Đông hồ Gươm.
Tượng đài hướng về đường Đinh Tiên Hoàng, nằm cạnh đền Bà Kiệu, đối diện không gian hồ Hoàn Kiếm và gần đền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc.
Cụm tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" được nghệ sĩ Kim Giao sáng tác năm 1984 nhằm tưởng nhớ những người con Hà Nội đã chiến đấu, hy sinh trong những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến. Công trình gồm ba nhân vật trong tư thế chiến đấu, biểu trưng cho các lực lượng cùng đứng lên bảo vệ Thủ đô Hà Nội cuối năm 1946.
"Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" là câu nói được trích trong thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi các chiến sĩ Trung đoàn thủ đô. Hình ảnh các chiến sĩ được khắc họa cùng câu nói bất hủ ấy góp phần tôn vinh tinh thần chiến đấu anh dũng, quả cảm của quân dân Hà Nội trong cuộc chiến 60 ngày đêm khói lửa, mở đầu cho cuộc Toàn quốc kháng chiến.
Nổi bật ở trung tâm cụm tượng là hình ảnh người chiến sĩ Vệ quốc đoàn ôm bom ba càng, vũ khí gắn liền với những trận đánh xe tăng trên đường phố Hà Nội.
Một nhân vật khác là người công nhân trong tư thế một tay cầm súng, tay còn lại nắm lựu đạn.
Bên cạnh người chiến sĩ Vệ quốc đoàn là hình tượng cô gái Hà Nội mặc áo dài, tay cầm gươm, hướng về phía trước. Đây là hình ảnh biểu trưng cho những tầng lớp nhân dân thủ đô cùng hưởng ứng lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến, đứng lên bảo vệ thành phố.
Ba hình tượng tạo thành một khối thống nhất, thể hiện sức mạnh đoàn kết của quân và dân thủ đô.
Sau hơn 40 năm hiện diện tại khu vực trung tâm Hà Nội, công trình sắp được di chuyển tới địa điểm mới về không gian thuộc Trung đoàn 692, Sư đoàn Bộ binh 301, Bộ Tư lệnh thủ đô trước ngày 30/9.
Bà Phạm Thị Lan Anh - Trưởng phòng Quản lý Di sản văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, trong quá trình nghiên cứu, đã có những phương án khác nhau được đặt ra, trong đó phương án gắn tượng đài với lực lượng vũ trang thủ đô nhận được nhiều ý kiến đồng thuận hơn từ các chuyên gia và cơ quan quản lý. Việc lựa chọn này xuất phát từ chính ý nghĩa lịch sử của công trình.
Nhà sử học Lê Văn Lan cho rằng việc lựa chọn một địa điểm thích hợp hơn cho tượng đài "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" là cần thiết để giá trị của công trình được phát huy tốt hơn. Việc đặt tượng trong không gian của lực lượng vũ trang thủ đô cũng tạo nên sự gắn kết trực tiếp hơn với truyền thống lịch sử của công trình.
Theo Giáo sư Lê Văn Lan, việc lựa chọn một địa điểm thích hợp hơn cho Tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” là kết quả của một quá trình dài quan sát, suy nghĩ, cân nhắc, lắng nghe và bàn bạc.
Từ những trải nghiệm và quan sát trong thời gian dài, Giáo sư Lê Văn Lan cho rằng việc đưa cụm tượng đài đến một nơi thích hợp hơn là cần thiết để giá trị của công trình được phát huy tốt hơn. Việc đặt tượng trong không gian của lực lượng vũ trang Thủ đô cũng tạo nên sự gắn kết trực tiếp hơn với truyền thống lịch sử mà công trình biểu đạt.
Theo kế hoạch, tượng đài sẽ được di chuyển, lắp dựng tại vị trí mới trước ngày 30/9.
