"Canh bạc tất tay" của Thổ Nhĩ Kỳ ở Libya: "Bắt chước" chiến lược Iran, "trả đũa" Nga ở Syria?

Trương Mạnh Kiên
Thứ 3, 14/07/2020 | 15:31
Thời gian qua, Ankara đã muối mặt bởi một số thất bại ở Syria. Chính vì vậy, Libya dường như là chiến trường để Thổ Nhĩ Kỳ lấy lại thể diện.
Tiêu điểm - 'Canh bạc tất tay' của Thổ Nhĩ Kỳ ở Libya: 'Bắt chước' chiến lược Iran, 'trả đũa' Nga ở Syria?

Thổ Nhĩ Kỳ đang áp dụng chiến lược của Iran ở Libya.

Sự can thiệp của Thổ Nhĩ Kỳ vào Libya đã khiến cuộc xung đột càng trở nên phức tạp hơn. Động thái của Ankara bị cáo buộc chống lại các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và những nỗ lực của Liên Hợp Quốc để hóa giải cuộc khủng hoảng.

Các nhà phê bình nhận định, Thổ Nhĩ Kỳ bước chân vào Libya là để tận dụng nguồn tài nguyên dồi dào của quốc gia này, nhằm giải quyết sự phụ thuộc năng lượng và khủng hoảng kinh tế đang xấu đi một cách nguy hiểm.

Học chiến lược Iran

Theo Arab News, ở Libya, Thổ Nhĩ Kỳ đang “học tập” cách can thiệp ở Trung Đông của Iran,. Ankara huấn luyện và vũ trang cho các nhóm dân quân địa phương, như cách Iran đã làm ở Iraq, Syria, Lebanon và Yemen để củng cố sự hiện diện của mình.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng đưa các chiến binh hậu thuẫn ở Syria đến chiến đấu ở Libya, tương tự như cách Iran đưa lính đánh thuê Afghanistan và Pakistan vào Syria. Đối với dư luận trong nước, Thổ Nhĩ Kỳ miêu tả sự can thiệp ở Libya như một chiến thắng để khôi phục lại vinh quang trong quá khứ của đế chế Ottoman.

Cho đến gần đây, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn ủng hộ các nỗ lực của Liên Hợp Quốc nhằm khôi phục hòa bình, an ninh và ổn định ở Libya. Nước này đã tham gia vào một số cuộc họp quan trọng về Libya và đưa ra những tuyên bố đúng đắn về sự cần thiết của một giải pháp chính trị qua trung gian Liên Hợp Quốc.

Tháng 9 năm ngoái, Thổ Nhĩ Kỳ đã tham gia một cuộc họp về vấn đề Libya ở New York, được tổ chức bởi Đức và Pháp. Cuộc họp đã khởi động Tiến trình Berlin, trong đó Thổ Nhĩ Kỳ là bên tham gia hòa giải cuộc xung đột ở Libya và ủng hộ vai trò của Liên Hợp Quốc. Đây vẫn là nỗ lực quốc tế hứa hẹn nhất để chấm dứt khủng hoảng.

Nỗ lực này lên đến đỉnh điểm vào tháng 1 với Hội nghị Berlin, do Thủ tướng Angela Merkel triệu tập để tạo ra động lực chính trị mới và tăng cường sự hỗ trợ của quốc tế để tìm giải pháp cho cuộc xung đột.

Trong số những người tham dự có nguyên thủ quốc gia và đại diện cấp cao từ 12 quốc gia, bao gồm cả năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, cùng với một số tổ chức quốc tế và khu vực.

Đáng tiếc những nỗ lực đó đã suy thoái vào tháng 3, khi ông Ghassan Salame từ chức đặc phái viên hòa giải của Liên Hợp Quốc tại Libya, do đó tạo ra khoảng trống ngoại giao và mở cửa cho Thổ Nhĩ Kỳ can thiệp công khai vào cuộc xung đột Libya.

Canh bạc mạo hiểm

Tiêu điểm - 'Canh bạc tất tay' của Thổ Nhĩ Kỳ ở Libya: 'Bắt chước' chiến lược Iran, 'trả đũa' Nga ở Syria? (Hình 2).

Giải pháp quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Libya có thể gây hại.

Các cuộc ganh đua quyền lực chính trị toàn cầu và khu vực được coi là một yếu tố quan trọng trong canh bạc Libya của Thổ Nhĩ Kỳ - bao gồm cả sự cạnh tranh với Nga, Hy Lạp, Síp, Ai Cập và châu Âu.

Thời gian qua, Ankara đã muối mặt bởi một số thất bại ở Syria và không có khả năng khuất phục người Kurd ở quốc gia này. Chính vì vậy, Libya là chiến trường để Thổ Nhĩ Kỳ lấy lại thể diện.

Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng kinh tế mà Thổ Nhĩ Kỳ đang trải qua cũng là một động lực nổi bật ở Libya. Thổ Nhĩ Kỳ đã phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kinh tế từ trước cả khi dịch COVID-19 hoành hành.

Tính đến năm 2018, Thổ Nhĩ Kỳ đã rơi xuống vị trí mong manh nhất trên bảng xếp hạng các thị trường lớn mới nổi. Mùa hè năm đó, tiền tệ Thổ Nhĩ Kỳ suy giảm, thâm hụt ngân sách và thương mại của nước này nằm trong vùng nguy hiểm.  

Khoản nợ của nước này được xếp hạng rủi ro thứ tư trên thế giới sau Venezuela, Argentina và Ukraine. Kéo theo đó, COVID-19 đã dẫn đến những đòn đánh bổ sung làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng đương đầu với cuộc khủng hoảng năng lượng. Năm 2019, Thổ Nhĩ Kỳ nhập khẩu 99% nhu cầu khí đốt tự nhiên và 93% xăng dầu. Khoảng 40% nhiên liệu hóa thạch của nước này đến từ Nga.

Nhập khẩu năng lượng được đánh giá là điểm yếu kinh tế lớn nhất của đất nước. Với giá trị hơn 40 tỷ USD vào năm 2019, chiếm khoảng 20% ​​giá trị tổng kim ngạch nhập khẩu, đây được coi là tác nhân chính gây ra thâm hụt ngân sách và các vấn đề nợ hiện tại.

Libya xuất hiện như một mục tiêu lý tưởng. Quốc gia Bắc Phi rất giàu nguồn năng lượng và có thể bù đắp chi phí cho sự can thiệp của Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, dựa trên những thất bại trước đó của NATO khi áp dụng giải pháp quân sự, Thổ Nhĩ Kỳ cũng sẽ phải nhận ra rằng chỉ có một giải pháp chính trị mới có thể giải quyết cuộc xung đột này.

Một sự đồng thuận ở tầm quốc gia, khu vực và quốc tế là cần thiết để thúc đẩy mục tiêu hòa bình. Bản thân người Libya sẽ quyết định tương lai của đất nước họ.

Các động thái đơn phương như của Thổ Nhĩ Kỳ được đánh giá là sẽ thất bại. Không những vậy, Ankara thể gây ra thiệt hại không thể khắc phục đối với vị thế của mình trong thế giới Ả Rập và toàn bộ phần còn lại của thế giới.

Thổ Nhĩ Kỳ có thể một mình chống lại cả phương Tây, nhưng "vuốt râu hùm" Nga ở Libya sẽ chuốc đau thương?

Chủ nhật, 12/07/2020 | 19:45
Nếu như cuộc tấn công Sirte thất bại - Nga và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thiết lập một liên minh ảnh hưởng ở Libya, tương ứng với mối quan hệ vừa hợp tác vừa cạnh tranh đã được chứng minh của cả hai. Một lần nữa, kịch bản Syria có thể được nhân rộng.
Cùng tác giả

Các nước trên thế giới áp dụng EPR ra sao?

Chủ nhật, 26/09/2021 | 06:00
Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được áp dụng thành công từ cuối những năm 1980 tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức...

Vì sao các thương hiệu lớn đổ xô đi sản xuất... tiếng cười?

Thứ 3, 29/06/2021 | 16:22
Hài độc thoại trở thành phương thức quảng cáo mới để các công ty như JD.com, Meituan, Alibaba thu hút người tiêu dùng thế hệ Z.

Vụ chặn tàu khu trục: "Gậy nhỏ" của Anh khó đấu "chiến ý lớn" của Nga?

Chủ nhật, 27/06/2021 | 10:00
Hành động mạo hiểm của tàu HMS Defender với Nga được cho là đã có tính toán từ trước, nhưng cách tiếp cận của Anh bị coi là “miệng to nhưng gậy nhỏ”.

Thả bom chặn tàu khu trục: Nga "rắn" là có ý đồ, Anh hành động kỳ lạ?

Thứ 7, 26/06/2021 | 10:00
Nga đã hành động "rắn" hơn mức cần thiết khi tuyên bố thả bom chặn tàu khu trục Anh nhưng hành trình "nhạy cảm" của tàu HMS Defender cũng được cho là mạo hiểm.

Xe ô tô điện Mitsubishi giá chỉ 400 triệu đồng sắp đổ bộ thị trường Đông Nam Á

Thứ 6, 25/06/2021 | 16:39
Dựa vào những chính sách trợ giá và tối ưu chi phí sản xuất, Mitsubishi sẽ ra mắt mẫu xe điện cỡ nhỏ có giá khoảng 18.000 USD ở Đông Nam Á vào năm 2023.
Cùng chuyên mục

Khu vực Mỹ Latinh ghi nhận ca mắc đậu mùa khỉ đầu tiên

Thứ 7, 28/05/2022 | 13:20
Hôm 28/5 (giờ Việt Nam), Argentina xác nhận xuất hiện hai ca mắc bệnh đậu mùa khỉ. Đậy là những ca bệnh đầu tiên ở khu vực Mỹ Latinh.

Súng đạn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu đối với trẻ em và thanh thiếu niên tại Mỹ

Thứ 7, 28/05/2022 | 07:00
Hôm 24/5, nước Mỹ chấn động với vụ xả súng tại Trường tiểu học Robb ở Uvalde, Texas khiến 21 người thiệt mạng, trong đó có 2 giáo viên và 19 học sinh.

Chuyên gia Australia cảnh báo nguy cơ bệnh đậu mùa khỉ bùng phát mạnh

Thứ 2, 23/05/2022 | 19:20
Trước tình hình bệnh đậu mùa khỉ lây lan ở nhiều nước, giới chức và chuyên gia Australia kêu gọi chính phủ sẵn sàng ứng phó với tình huống dịch bùng phát.

Tổng thống Putin lên tiếng sau những ngày chiến sự căng thẳng ở Ukraine

Chủ nhật, 27/02/2022 | 19:12
Tổng thống Putin cảm ơn các lực lượng đặc biệt của Nga, những người đang "hoàn thành nghĩa vụ quân sự một cách anh dũng" ở Ukraine.

Các nhà ngoại giao Nga bắt đầu rời Ukraine

Thứ 7, 12/02/2022 | 19:10
Một số nhà ngoại giao Nga bắt đầu rời Ukraine trong bối cảnh căng thẳng leo thang.
     
Nổi bật trong ngày

Tỷ phú Nga ứng phó với lệnh trừng phạt của châu Âu ra sao?

Thứ 7, 28/05/2022 | 12:57
Một số doanh nhân Nga đã chuyển tài sản cho người thân, điều này làm dấy lên quan ngại về tính hiệu quả thực sự của những lệnh trừng phạt nhằm vào Moscow.

Cuộc sống người dân Thượng Hải khi các hạn chế Covid dần nới lỏng

Thứ 7, 28/05/2022 | 19:30
Chiến lược Zero-Covid nghiêm ngặt đã gây thiệt hại cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, xáo trộn chuỗi cung ứng toàn cầu và dấy lên mối quan ngại trong giới đầu tư.

Súng đạn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu đối với trẻ em và thanh thiếu niên tại Mỹ

Thứ 7, 28/05/2022 | 07:00
Hôm 24/5, nước Mỹ chấn động với vụ xả súng tại Trường tiểu học Robb ở Uvalde, Texas khiến 21 người thiệt mạng, trong đó có 2 giáo viên và 19 học sinh.

Khu vực Mỹ Latinh ghi nhận ca mắc đậu mùa khỉ đầu tiên

Thứ 7, 28/05/2022 | 13:20
Hôm 28/5 (giờ Việt Nam), Argentina xác nhận xuất hiện hai ca mắc bệnh đậu mùa khỉ. Đậy là những ca bệnh đầu tiên ở khu vực Mỹ Latinh.

Trung Quốc gia tăng nhập khẩu ngô Brazil sau 9 năm

Thứ 7, 28/05/2022 | 16:46
Phần lớn doanh nghiệp Trung Quốc từng không mặn mà với ngô từ Brazil do thời gian vận chuyển kéo dài, chi phí cao, quy định khắt khe... nhưng tình hình nay đã khác.