Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai, xác thực khuôn mặt (sinh trắc học) được triển khai nhằm tăng cường bảo mật trong các giao dịch ngân hàng điện tử. Tuy nhiên, các đối tượng tội phạm công nghệ cao đang tìm cách lợi dụng chính công nghệ này để thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm quyền truy cập tài khoản ngân hàng.
Theo cảnh báo ngày 2/11/2026 của Chương trình Thanh tra và Hòa giải tài chính quốc gia Nam Phi (National Financial Ombud Scheme - NFO), các đối tượng lừa đảo đang sử dụng một thủ đoạn mới nhằm chiếm quyền truy cập tài khoản ngân hàng điện tử thông qua việc thao túng quy trình xác thực khuôn mặt của người dùng.
Ảnh minh họa. Công an tỉnh Gia Lai.
Cụ thể, các đối tượng tiếp cận người dân tại trung tâm thương mại hoặc những địa điểm công cộng, tự giới thiệu là nhân viên của các doanh nghiệp, đơn vị cung cấp dịch vụ và mời tham gia chương trình khuyến mại, đăng ký thành viên, nhận phiếu mua hàng, thẻ cào điện thoại hoặc các phần quà miễn phí. Để hoàn tất thủ tục đăng ký, nạn nhân được yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, quét khuôn mặt hoặc chụp ảnh chân dung, thậm chí thực hiện trực tiếp trên thiết bị do các đối tượng cung cấp.
Tuy nhiên, phía sau những lời mời gọi tưởng chừng vô hại này là thủ đoạn chiếm đoạt tài khoản ngân hàng. Thay vì sử dụng dữ liệu khuôn mặt cho mục đích nhận thưởng như nạn nhân nghĩ, các đối tượng có thể lợi dụng quá trình xác thực sinh trắc học để thực hiện thao tác đăng ký, liên kết thiết bị mới với hồ sơ ngân hàng điện tử của nạn nhân. Nếu quá trình xác thực được hoàn tất, đối tượng có thể kiểm soát tài khoản từ thiết bị do chúng quản lý, qua đó thực hiện các giao dịch trái phép và chiếm đoạt tiền trong tài khoản.
Theo số liệu được NFO công bố, số vụ việc gian lận chính thức được cơ quan này giải quyết trong 9 tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 27,5% so với cùng kỳ năm 2025, từ 2.389 vụ lên 3.045 vụ. Thực trạng này cho thấy các phương thức lừa đảo liên quan đến ngân hàng số ngày càng có xu hướng lợi dụng công nghệ xác thực và sự thiếu cảnh giác của người sử dụng.
Tại Việt Nam, xác thực sinh trắc học đã được triển khai trong hoạt động ngân hàng, đặc biệt đối với một số giao dịch thanh toán và quy trình xác thực khi đăng nhập, kích hoạt hoặc liên kết thiết bị mới. Đây là giải pháp góp phần tăng cường an toàn, bảo mật tài khoản. Tuy nhiên, nếu người dùng thiếu hiểu biết về quy trình xác thực, vô tình cung cấp thông tin cá nhân, thực hiện quét khuôn mặt hoặc phê duyệt những yêu cầu không do mình khởi tạo, các đối tượng có thể lợi dụng để chiếm quyền truy cập tài khoản.
Bên cạnh thủ đoạn trực tiếp dụ dỗ quét khuôn mặt tại nơi công cộng, người dân cũng cần cảnh giác với các đối tượng giả danh nhân viên ngân hàng, cơ quan chức năng gọi điện yêu cầu cập nhật thông tin sinh trắc học; gửi đường dẫn hoặc hướng dẫn cài đặt ứng dụng giả mạo; tổ chức gọi video để ghi hình khuôn mặt hoặc yêu cầu thực hiện các thao tác xác thực bất thường trên điện thoại.
Để chủ động phòng ngừa, Công an tỉnh Gia Lai khuyến cáo người dân:
Tuyệt đối không quét khuôn mặt, chụp ảnh chân dung hoặc cung cấp dữ liệu sinh trắc học theo yêu cầu của người lạ để nhận quà tặng, phiếu mua hàng, thẻ cào hoặc tham gia các chương trình khuyến mại không rõ nguồn gốc.
Không giao điện thoại đã mở khóa cho người khác sử dụng; không để người lạ trực tiếp thao tác trên ứng dụng ngân hàng hoặc hướng dẫn thực hiện các bước xác thực khi chưa hiểu rõ mục đích.
Chỉ thực hiện xác thực khuôn mặt trên ứng dụng ngân hàng chính thức, trong những giao dịch hoặc quy trình cập nhật thông tin do chính chủ tài khoản chủ động thực hiện.
Không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP; không phê duyệt thông báo đăng nhập, yêu cầu liên kết thiết bị mới hoặc xác thực giao dịch nếu không phải do bản thân thực hiện.
Chủ động kiểm tra thông tin thiết bị đăng nhập, lịch sử giao dịch và bật thông báo biến động số dư để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường.
Khi nhận được lời mời khuyến mại, nhận thưởng hoặc yêu cầu cập nhật thông tin ngân hàng, cần kiểm tra, xác minh qua website, ứng dụng và đường dây liên hệ chính thức của đơn vị cung cấp dịch vụ.
Trường hợp nghi ngờ dữ liệu sinh trắc học hoặc tài khoản ngân hàng bị lợi dụng, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức để yêu cầu khóa hoặc tạm ngừng dịch vụ ngân hàng điện tử, ngăn chặn các giao dịch bất thường; đồng thời lưu giữ tin nhắn, hình ảnh, số điện thoại, đường dẫn và các tài liệu liên quan để cung cấp cho cơ quan công an khi cần thiết.
Hải Vân
