Quy mô gần 46km, hơn 1.600 hộ dân bị ảnh hưởng
Chiều 9/1, ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM cùng đoàn công tác Sở ban ngành làm việc với Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông Bình Dương, UBND các xã/phường về dự án thành phần 1 – đường cao tốc Tp.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành (cao tốc) đoạn qua tỉnh Bình Dương cũ.
Ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM làm việc với cơ quan ban ngành về cao tốc Tp.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành.
Đại diện Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông Bình Dương (Ban quản lý) báo cáo, dự án Cao tốc đi qua địa bàn 4 huyện cũ của Bình Dương gồm (Tân Uyên; Bắc Tân Uyên; Phú Giáo; Bàu Bàng).
Đến đầu tháng 1/2026, tổng vốn đã giải ngân cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đạt hơn 4.390 tỷ đồng, tương đương 54% kế hoạch vốn; diện tích mặt bằng đã bàn giao đạt trên 53%.
Tuyến cao tốc qua địa bàn tỉnh Bình Dương có chiều dài khoảng 45,7km, diện tích đất dự kiến thu hồi 327,23ha, ảnh hưởng đến 1.613 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức.
Trong số các trường hợp bị ảnh hưởng, có 252 trường hợp dự kiến bố trí tái định cư, đến nay đã xác định 145 trường hợp đủ điều kiện.
Tổng mức đầu tư công tác giải phóng mặt bằng của dự án là 8.283,2 tỷ đồng. Riêng kế hoạch vốn năm 2025 được bố trí 8.000 tỷ đồng, gồm 4.000 tỷ đồng vốn địa phương và 4.000 tỷ đồng vốn Trung ương.
Đến ngày 6/1/2026, tổng vốn đã giải ngân đạt 4.390,39 tỷ đồng (đạt 54%).
Về tiến độ triển khai, công tác ban hành thông báo thu hồi đất đã hoàn thành 100%. Công tác đo đạc đạt 1.609/1.613 trường hợp (99,8%), kiểm đếm đạt 1.592/1.613 trường hợp (98,7%).
Đại diện Ban quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông Bình Dương báo cáo về tiến độ dự án cao tốc.
Hiện, còn 21 trường hợp chưa kiểm đếm do vướng xác định ranh đất, cần lồng ghép giữa bản đồ thiết kế và ranh thửa đất liền kề.
Đến nay, 4/4 địa phương có dự án đi qua đã ban hành đơn giá bồi thường đất. Tổng số phương án bồi thường đã được phê duyệt là 4.654,915 tỷ đồng cho 1.196 trường hợp.
Tuy nhiên, vẫn còn 417 trường hợp chưa được phê duyệt phương án, với tổng kinh phí dự kiến khoảng 2.724,6 tỷ đồng, chiếm 37% tổng kinh phí bồi thường.
Các cơ quan chức năng đã chi trả cho 907 trường hợp với tổng số tiền hơn 3.738 tỷ đồng, đạt 80,3% so với số tiền đã phê duyệt. Hiện còn 289 trường hợp với số tiền khoảng 916,6 tỷ đồng đang tiếp tục thực hiện chi trả.
Về bàn giao mặt bằng, đến đầu tháng 1/2026, toàn dự án đã bàn giao được 513 trường hợp với diện tích khoảng 172,41ha, đạt 53% tổng diện tích dự kiến thu hồi.
Một số địa phương có tiến độ tương đối khả quan, trong đó khu vực phường Chánh Phú Hòa và xã Bàu Bàng đã hoàn thành phê duyệt phương án và bàn giao 100% mặt bằng.
Tại xã An Long, địa phương có diện tích thu hồi lớn, đã bàn giao 100,98ha trên tổng diện tích 128,37ha. Phường Tân Hiệp cũng đã bàn giao hơn 100ha mặt bằng phục vụ dự án.
Trong khi đó, nhiều địa bàn có số hộ bị ảnh hưởng lớn như phường Vĩnh Tân và xã Phước Hòa vẫn gặp không ít khó khăn trong công tác bàn giao đất.
Cụ thể, phường Vĩnh Tân có 429 hộ và 30 hồ sơ mộ bị ảnh hưởng, diện tích thu hồi hơn 61ha nhưng mới bàn giao được gần 19ha. Xã Phước Hòa đã phê duyệt phương án cho 342/348 trường hợp nhưng mới bàn giao được 21,75ha trong tổng số hơn 47ha cần thu hồi.
Đo đạc, kiểm đếm gần hoàn tất, còn vướng hơn 400 hồ sơ
Theo Ban Quản lý dự án, một trong những nguyên nhân chính khiến tiến độ giải phóng mặt bằng chưa đạt như kỳ vọng là do công tác bàn giao ranh giải phóng mặt bằng ngoài thực địa bị chậm khoảng 4 tháng so với kế hoạch ban đầu.
Việc này đã ảnh hưởng dây chuyền đến các khâu đo đạc, kiểm đếm và lập hồ sơ bồi thường. Bên cạnh đó, nhiều trường hợp còn vướng mắc về pháp lý đất đai, phải xác định lại ranh đất lồng ghép giữa bản đồ thiết kế và hiện trạng sử dụng đất, khiến việc hoàn thiện hồ sơ và phê duyệt phương án kéo dài.
Mặt bằng dự án luôn là một trong những “điểm nghẽn” khiến dự án chậm tiến độ.
Hiện nay, toàn dự án vẫn còn 4 trường hợp chưa đo đạc và 21 trường hợp chưa kiểm đếm. Đặc biệt, 417 trường hợp chưa được phê duyệt phương án bồi thường (số tiền dự kiến hơn 2.700 tỷ đồng) tiếp tục là “điểm nghẽn” lớn đối với tiến độ bàn giao mặt bằng sạch.
Ban, Quản lý dự án kiến nghị các địa phương tiếp tục tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh phê duyệt phương án bồi thường, chi trả tiền và vận động người dân sớm bàn giao mặt bằng, nhằm bảo đảm tiến độ triển khai dự án cao tốc Tp.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành theo chỉ đạo của Chính phủ và UBND các địa phương liên quan.
Một trong những nguyên nhân khiến dự án chậm tiến độ là do người dân vẫn chậm trong việc thanh lý tài sản trên đất, phương án chính sách hỗ trợ...
Đồng thời, đề nghị UBND các phường/xã Tân Khánh, Tân Hiệp, Vĩnh Tân, Bình Cơ, Phước Hoà, An Long, khẩn trương bàn giao mặt bằng ngay các khu đất công ích trên địa bàn.
Kiến nghị Trung tâm quỹ đất Tp.HCM chỉ đạo Chi Nhánh Trung tâm phát triển quỹ đất khu vực, Hội đồng bồi thường tăng cường công tác lập hồ sơ thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, kết hợp với giải ngân.
Ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM.
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM cho rằng, những công tác liên quan đến Trung tâm quỹ đất sự lãnh đạo chỉ đạo từ trên xuống chưa cao. Đề nghị các đơn vị ý thức trách nhiệm, nâng cao hơn.
Cố gắng xong tất cả các phương án, trước ngày (20/1) gửi về các địa phương và các địa phương phải có phương án rõ (30/1). Đến đúng ngày phải báo cáo về cho UBND Tp.HCM (sau ngày 31/1) đây là cơ sở để đánh giá cán bộ.
Phó Chủ tịch UBND kiến nghị đối với những khó khăn vướng mắc cần phải xử lý dứt điểm, thậm chí có thể gọi điện trực tiếp tôi để báo cáo. Xem xét xử lý vì đây là một trong những dự án trọng điểm.
Sắp Tết Nguyên đán, cần phải nhanh chóng đẩy nhanh giải ngân, phê duyệt phương án bồi thường cho người dân thuận lợi hơn trong đời sống, ổn định.
Ông Dinh cũng giao Sở Nông nghiệp Môi trường, Sở Xây dựng phải theo sát, đôn đốc về công tác giải phóng mặt bằng.
Đối với địa phường, một số trường hợp người dân không bàn giao mặt bằng cần phải mạnh dạn cưỡng chế để sớm có mặt bằng, theo đúng quy định quy chuẩn đề ra. Về quyết định ban hành thu hồi đất, đã có phương án phê duyệt thì cán bộ phải đẩy nhanh xử lý.
“Tôi mong muốn lãnh đạo, các đơn vị đây là dự án trọng điểm Quốc gia và cần sự quan tâm của cả hệ thống chính trị. Phải làm việc có thời hạn, kiểm soát và các vấn đề liên quan xử lý dứt điểm theo quy định”, Phó Chủ tịch UBND Tp.HCM yêu cầu các địa phương
Cũng trong buổi làm việc, Ban quản lý dự án cũng thông tin về dự án Nâng cấp mở rộng đường từ ngã 4 Bình Chuẩn đến ngã 3 giao với tuyến đường đài liệt sĩ Tân Phước Khánh.
Dự án tổng mức đầu tư hơn 1.966,510 tỷ đồng. Khoảng 527 trường hợp bị ảnh hưởng, thu hồi 6,58ha. Hiện còn 8 trường hợp (519/527 trường hợp) chưa kiểm đếm, chưa phê duyệt phương án bồi thường cho 27 trường hợp.
Chi trả bồi thường 1.196,27/1.325,2 tỷ đồng (đạt 90%). Về bàn giao mặt bằng có 407/527 trường hợp, hiện còn 120 trường hợp chưa bàn giao.
Nguyên nhân chậm tiến độ được Ban quản lý nhận định rằng do vướng mặt bằng nên dự án trên không thể đẩy nhanh tiến độ thi công dự án.
Tỉ lệ bàn giao chỉ tới đạt khoảng 70%, diện tích bàn giao không đồng bộ liền mạch, xen kẽ dẫn tới khó khăn trong việc triển khai thi công và di dời hạ tầng kỹ thuật…
Phùng Sơn