Cát xây dựng thiếu hụt nghiêm trọng
Năm 2026, tổng nguồn vốn đầu tư công của tỉnh Thanh Hóa (gồm cả vốn năm 2026 và vốn năm 2025 được kéo dài) được phân bổ khoảng 19.348 tỷ đồng. Đến ngày 24/9, tỉnh đã giải ngân 9.861 tỷ đồng, tương đương 50,97%.
Như vậy, gần 9.500 tỷ đồng vẫn cần được giải ngân trong những tháng cuối năm. Số vốn còn lại, phần đáng kể nằm ở các dự án do xã, phường; các chủ đầu tư đang phải tăng tốc để hoàn thành khối lượng được giao.
Ngày 6/10, trao đổi với PV Người Đưa Tin, ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Tuấn cho biết, công ty là một trong những nhà thầu thực hiện nhiều dự án từ nguồn vốn đầu tư công trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa: Dự án mở rộng Đại lộ Lê Lợi, Dự án kè và đường bờ biển Hải Tiến… Để hoàn thành dự án theo tiến độ đề ra thì ngoài yếu tố năng lực tài chính, nhân sự thì nguồn cung và giá vật liệu xây dựng có vai trò rất quan trọng.
Khan hiếm về vật liệu xây dựng, giá vật liệu tăng cao gây áp lực tới mục tiêu giải ngân nguồn vốn đầu tư công 19.348 tỷ đồng năm 2026 của tỉnh Thanh Hóa.
Theo ông Tuấn, thời gian gần đây, nguồn cung vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa khá khan hiếm và cao hơn giá nhà nước công bố và giá đã được nhà thầu ký với chủ đầu tư trong hợp đồng. Việc này khiến nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh gặp khó khăn.
"Công ty tôi có mỏ đá và gần đây có mỏ đất cấp chỉ định phục vụ các dự án trọng điểm nên đỡ hơn, các doanh nghiệp khác không được cấp thì gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, cát chúng tôi phải đi mua và giá thị trường cao hơn giá nhà nước công bố khoảng 150.000/m3", ông Tuấn chia sẻ.
Ông K. - Lãnh đạo một công ty chuyên về xây dựng các công trình giao thông từ nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh chia sẻ, thời gian gần đây khi xây dựng công trình họ gặp nhiều khó khăn về nguồn cung vật liệu và giá. Với sự vào cuộc của tỉnh Thanh Hóa, nguồn cung về đá và đất san lấp đã phong phú hơn, còn cát thì rất khan hiếm và phải mua từ Nghệ An.
Theo ông K., ngoài nguồn cung khan hiếm thì giá nhà thầu phải mua cát, đá, đất từ nhà cung cấp cao hơn nhiều so với giá được nhà nước công bố. Việc này khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng khá lớn đến tiến độ các dự án.
Chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn
Trao đổi với PV Người Đưa Tin, ông Lê Văn Tiến, Giám đốc Sở Nông nghiệp & Môi trường (NN&MT) Thanh Hóa cho biết, trước đó, ngày 4/10, Sở NN&MT cùng Sở Xây dựng Thanh Hóa vừa tổ chức hội nghị với các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu thi công và đơn vị sản xuất, cung ứng vật liệu xây dựng (VLXD) nhằm tháo gỡ khó khăn về giá vật liệu, hợp đồng xây dựng, qua đó tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ các công trình và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
Ông Lê Văn Tiến, Giám đốc Sở NN&MT và ông Hoàng Văn Đồng, Giám đốc Sở Xây dựng Thanh Hóa đồng chủ trì Hội nghị tháo gỡ khan hiếm về vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh.
Ông Lê Văn Tiến, Giám đốc Sở NN&MT và ông Hoàng Văn Đồng, Giám đốc Sở Xây dựng Thanh Hóa đồng chủ trì Hội nghị.
Theo báo cáo của Sở Xây tỉnh Thanh Hóa, đến ngày 3/10/2026, có 170 đơn vị thực hiện thi công các dự án trên địa bàn tỉnh. Hiện có 110 đơn vị báo cáo tình hình triển khai các dự án. Trong đó, có 8 đơn vị cho biết dự án bị ảnh hưởng bởi giá đá xây dựng tăng, dẫn đến chậm tiến độ.
Mức tăng chi phí do biến động giá đá khoảng từ (4,4% - 50%) giá trị hợp đồng, tùy vào từng thời điểm ký hợp đồng xây lắp, chủ yếu đối với các công trình hạ tầng kỹ thuật và giao thông; trong đó, phần lớn là hợp đồng trọn gói.
Đối với đất san lấp, Thanh Hóa có 60 mỏ được cấp phép khai thác trong năm 2026. Trong đó, 20 mỏ đang tạm dừng hoạt động; 40 mỏ đủ điều kiện hoạt động có tổng trữ lượng khai thác khoảng 56,11 triệu m³, tổng công suất khoảng 15,58 triệu m³/năm. Nhu cầu đất san lấp năm 2026 ước khoảng 58,59 triệu m³. Tổng công suất khai thác, bao gồm cả nguồn thu hồi khoáng sản, khoảng 37,3 triệu m³, đáp ứng khoảng 63,67% nhu cầu toàn tỉnh Thanh Hóa.
Với đá xây dựng, toàn tỉnh Thanh Hóa có 219 mỏ được cấp phép, trong đó 183 mỏ đủ điều kiện hoạt động năm 2026. Tổng công suất khai thác đá ở trạng thái tự nhiên trong năm được đánh giá khoảng 17,19 triệu m³, cao hơn nhu cầu khoảng 10,05 triệu m³. Thực tế, Sở Xây dựng Thanh Hóa mới công bố thông tin của 63/183 mỏ đang hoạt động, với sản lượng còn lại từ nay đến hết năm khoảng 1,182 triệu m³ ở trạng thái tự nhiên.
Thanh Hóa hiện có 23 mỏ cát được cấp phép, nhưng chỉ 8 mỏ đủ điều kiện hoạt động trong năm 2026, với tổng công suất khoảng 0,295 triệu m³/năm. Dự kiến trong quý IV/2026, tỉnh sẽ cấp phép, đưa vào hoạt động 6 mỏ cát theo cơ chế, chính sách đặc thù, với công suất khoảng 2,13 triệu m³/năm. Tổng công suất khai thác cát tự nhiên năm 2026 mới đạt khoảng 2,425 triệu m³, trong khi nhu cầu khoảng 8,135 triệu m³, chỉ đáp ứng khoảng 30,2%.
Đại diện doanh nghiệp phát biểu tại Hội nghị.
Cũng tại Hội nghị, các nhà thầu phản ánh tình trạng khan hiếm đất, đá, cát và giá vật liệu cao hơn giá công bố, gây khó khăn, thua lỗ và ảnh hưởng tiến độ dự án; đồng thời đề nghị tỉnh sớm có giải pháp tháo gỡ.
Sở NN&MT cho biết sẽ tập trung tháo gỡ nguồn cát, kết nối chủ mỏ với nhà thầu, chủ đầu tư để bảo đảm nguồn cung. Các mỏ đủ điều kiện nâng công suất sẽ được hoàn thiện hồ sơ, trình UBND tỉnh xem xét cấp phép trong thời gian ngắn.
Sở cũng đề nghị nhà thầu phản ánh trực tiếp khi thiếu vật liệu để được cung cấp thông tin về các mỏ phù hợp. Với những mỏ còn trữ lượng nhưng không khai thác, có dấu hiệu bất thường về giá, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra, xử lý theo quy định, trường hợp cần thiết chuyển cơ quan công an xem xét.
Sở NN&MT đề nghị các chủ mỏ đồng hành với nhà thầu, góp phần bảo đảm tiến độ các dự án và giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn tỉnh.
