Nghị viện châu Âu (EP) vừa thông qua gói biện pháp tổng thể về sẵn sàng quốc phòng "Gói cải cách toàn diện về tăng cường năng lực quốc phòng".
Thông tin trên được EP công bố trên trang web chính thức vào ngày 16/9, sau các cuộc bỏ phiếu toàn thể về các văn bản pháp lý trong gói biện pháp tổng thể.
Gói biện pháp được các nhà lập pháp EU coi là "câu trả lời" của khối này đối với tình hình an ninh châu Âu trong bối cảnh cuộc xung đột Nga - Ukraine vẫn đang tiếp diễn.
Cuộc chiến này chính là lý do trung tâm thúc đẩy việc đẩy nhanh năng lực phòng thủ của châu Âu, EP cho biết.
Theo EP, gói biện pháp này nhằm đơn giản hóa và đẩy nhanh các thủ tục cấp phép cho các dự án sẵn sàng phòng thủ, chuyển giao sản phẩm quốc phòng trong nội khối EU, mua sắm công và đầu tư quốc phòng.
Mục tiêu cụ thể là mở rộng sản xuất các loại máy bay không người lái (UAV/drone), cảm biến và đạn dược – những trang thiết bị mà cuộc xung đột tại Ukraine đã chứng minh châu Âu đang thiếu hụt nghiêm trọng.
Các quy định mới hỗ trợ kế hoạch đầu tư quốc phòng lên tới 800 tỷ Euro trong 4 năm tới theo sáng kiến Tái vũ trang châu Âu/Sẵn sàng 2030, giúp các quốc gia thành viên và ngành công nghiệp quốc phòng của khối phản ứng tốt hơn trước các thách thức an ninh đang gia tăng.
Các Nghị sĩ Nghị viện châu Âu (MEP) đã thông qua một loạt thay đổi trong luật pháp EU nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư và mua sắm trong lĩnh vực quốc phòng. Ảnh: Brussels Times
Về thủ tục cấp phép, quy định mới đặt ra thời hạn mặc định toàn EU là 42 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ hoàn chỉnh được tiếp nhận. Cơ quan quốc gia chỉ được gia hạn tối đa 2 lần, mỗi lần không quá 60 ngày trong trường hợp đặc biệt, nếu dự án phức tạp hoặc rủi ro về môi trường, sức khỏe người lao động, tổng thời gian không vượt quá 102 ngày làm việc.
Nếu quá hạn mà không có phản hồi, nguyên tắc chấp thuận ngầm sẽ được áp dụng. Các quốc gia thành viên phải thiết lập đầu mối liên hệ duy nhất để theo dõi hồ sơ số hóa, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và báo cáo hàng năm cho Ủy ban châu Âu.
Đối với chuyển giao sản phẩm quốc phòng trong nội khối và mua sắm, gói biện pháp tạo giấy phép chuyển giao chung mới, bắt buộc các nước công bố giấy phép để tạo khung pháp lý dự đoán được cho doanh nghiệp.
Ngưỡng áp dụng quy tắc mua sắm công của EU được nâng lên, thời hạn thỏa thuận khung được kéo dài từ 7 năm lên thành 10 năm, đồng thời tăng tính linh hoạt cho mua sắm chung giữa các quốc gia thành viên.
Về đầu tư, các quy định đơn giản hóa việc quản lý và thực hiện Quỹ Quốc phòng châu Âu (EDF). Tiêu chí trao hợp đồng được cập nhật, ưu tiên các dự án đạt tiêu chuẩn xuất sắc, chất lượng và hiệu quả cao.
Mức tài trợ tăng thêm được mở rộng cho các hoạt động liên quan đến các SME và các hành động trong khuôn khổ Cơ cấu Chương trình Tái vũ trang châu Âu (SEAP).
Đặc biệt, chi phí thử nghiệm tại Ukraine – quốc gia ứng cử viên EU – sẽ đủ điều kiện nhận tài trợ từ EDF, nhằm tăng cường hợp tác với các đơn vị, tổ chức Ukraine.
Các nước thành viên cũng được phép áp dụng một số miễn trừ đối với quy định môi trường và hóa chất của EU khi có lý do quốc phòng chính đáng.
Trong cuộc tranh luận trước khi bỏ phiếu tại EP, các nghị sĩ liên tục nhấn mạnh bối cảnh xung đột Ukraine.
Ông Pekka Toveri – đồng báo cáo viên của Ủy ban An ninh và Quốc phòng, thuộc nhóm nghị sĩ EPP (Đảng Nhân dân châu Âu) đại diện Phần Lan – đã gắn kết trực tiếp cuộc bỏ phiếu này với tình hình chiến sự.
Châu Âu đã bước vào năm thứ 5 của cuộc xung đột và các mối đe dọa an ninh đối với EU vẫn đang gia tăng, do đó khối này phải thể hiện sự đoàn kết và nghiêm túc về quốc phòng, ông Toveri nhận định.
Ông Borys Budka – thuộc nhóm nghị sĩ EPP đại diện Ba Lan, đồng thời là Chủ tịch Ủy ban Công nghiệp, Nghiên cứu và Năng lượng – phát biểu trước EP rằng cuộc chiến đã lan đến tận biên giới của EU.
Sau khi các quy định được thông qua, EP cho biết, trách nhiệm triển khai hiện thuộc về chính phủ các quốc gia thành viên.
Bà Lucia Yar – đồng báo cáo viên của Ủy ban An ninh và Quốc phòng, thuộc nhóm nghị sĩ Renew Europe đại diện Slovakia – nói thêm rằng kết quả cuối cùng phụ thuộc vào tốc độ triển khai các biện pháp này tại thủ đô của 27 quốc gia thành viên.
Minh Đức (Theo Europarl, United24 Media)
