Chính sách tín dụng ưu đãi ở Thái Nguyên – Điểm tựa tài chính cho hành trình thoát nghèo bền vững

Trong chiến lược giảm nghèo đa chiều giai đoạn 2021–2025, tỉnh Thái Nguyên xác định tín dụng chính sách xã hội là một trong những trụ cột then chốt, giúp người dân có cơ hội tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để phát triển sản xuất, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập. Không chỉ là nguồn hỗ trợ tài chính, tín dụng ưu đãi còn là công cụ trao quyền kinh tế, giúp người nghèo tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất – kinh doanh, từng bước chủ động vươn lên thoát nghèo bền vững.

Theo Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) chi nhánh Thái Nguyên, đến cuối năm 2024, tổng dư nợ tín dụng chính sách đạt hơn 4.200 tỷ đồng, hỗ trợ trên 125.000 lượt hộ nghèo, cận nghèo và các đối tượng chính sách. Gần 60% dư nợ được đầu tư vào phát triển nông – lâm nghiệp, chăn nuôi, trồng trọt và các mô hình sinh kế bền vững.

Hoạt động ủy thác qua các tổ chức chính trị – xã hội như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên đã giúp dòng vốn ưu đãi lan tỏa khắp 100% xã, phường, thị trấn của tỉnh. Các hội đoàn thể trở thành "cánh tay nối dài", vừa tuyên truyền chính sách, vừa đồng hành cùng người dân trong quản lý và sử dụng vốn đúng mục đích.

Từ những khoản vay nhỏ nhưng được sử dụng đúng hướng, nhiều hộ dân đã đổi thay cuộc sống. Điển hình như chị Quách Thị Quỳnh Châm ở phường Quán Triều, vay 34 triệu đồng để khởi nghiệp với mô hình chế biến đồ ăn kiêng bán online. Sau 3 năm, thu nhập ổn định giúp chị trở thành hộ kinh doanh tiêu biểu tại địa phương.

Hay như hộ chị Trần Thị Thương ở phường Bá Xuyên. Nhờ vay 100 triệu đồng từ NHCSXH để đầu tư nuôi dê thương phẩm, gia đình chị không chỉ thoát nghèo mà còn tạo việc làm cho 3 lao động địa phương.

Tại xã Tân Thành, hàng trăm hộ dân được tiếp cận vốn ưu đãi để phát triển chăn nuôi, trồng trọt, mở xưởng thủ công. Tỷ lệ nợ quá hạn chỉ còn 0,01%, phản ánh rõ tính bền vững của mô hình tín dụng cộng đồng.

Nguồn vốn tín dụng chính sách đã góp phần quan trọng kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh xuống còn khoảng 5,7% vào năm 2025, giảm trung bình hơn 1%/năm, phù hợp với mục tiêu của Chương trình Mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững.

Điểm nổi bật trong chính sách tín dụng tại Thái Nguyên là sự linh hoạt, phù hợp nhu cầu từng nhóm đối tượng:

- Hộ nghèo, hộ cận nghèo được vay tối đa 100 triệu đồng, không cần tài sản thế chấp;

- Thanh niên khởi nghiệp, phụ nữ làm kinh tế, lao động sau đào tạo nghề có thể vay đến 150 triệu đồng với lãi suất ưu đãi;

- Các chương trình chuyên biệt như vay nước sạch – vệ sinh môi trường nông thôn, vay nhà ở xã hội, vay sản xuất – kinh doanh vùng khó khăn được triển khai đồng bộ, rộng khắp.

Song song đó, tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý vốn, giúp các Tổ Tiết kiệm và Vay vốn vận hành minh bạch; dữ liệu hộ vay được cập nhật theo thời gian thực, giảm thiểu rủi ro và nâng cao giám sát cộng đồng.

Từ nguồn vốn ưu đãi, hàng chục nghìn hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất: từ canh tác truyền thống sang nuôi ong, trồng dược liệu, chăn nuôi gia súc sinh sản, chế biến nông sản hoặc phát triển du lịch cộng đồng. Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 35% hộ thoát nghèo giai đoạn 2021–2025 có sự hỗ trợ trực tiếp từ các chương trình vay vốn chính sách.

Tại các xã miền núi như Định Hóa, Võ Nhai, người dân dùng vốn vay để mua trâu bò sinh sản, phát triển nông – lâm nghiệp hoặc mở cửa hàng dịch vụ nhỏ, tạo thêm hàng trăm việc làm tại chỗ. Tín dụng ưu đãi vì thế không chỉ giúp tăng thu nhập, mà còn củng cố niềm tin, nâng cao năng lực tự chủ tài chính của người dân.

Bước vào giai đoạn mới, Thái Nguyên tiếp tục xác định tín dụng chính sách là "đồn bẩy tạo sinh kế" khơi dậy nội lực của người dân. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030:

- 100% hộ nghèo, cận nghèo có nhu cầu đều được tiếp cận vốn ưu đãi;

- Mở rộng nguồn vốn cho các mô hình sinh kế xanh, du lịch nông thôn, khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ cao;

- Hoàn thiện ứng dụng dữ liệu số trong quản lý tín dụng xã hội, kết nối với hệ thống thông tin hộ nghèo toàn tỉnh.

Tỉnh cũng đang thí điểm mô hình "tín dụng đi đôi với hướng dẫn kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm", hình thành chuỗi liên kết khép kín vốn – sản xuất – thị trường, giúp người dân không chỉ thoát nghèo mà còn vươn lên khá giả.

Những đồng vốn chính sách, dù nhỏ bé, vẫn đang âm thầm chạm tới từng thôn xóm, từng mái nhà, mang theo cơ hội và niềm tin. Ở Thái Nguyên, tín dụng ưu đãi không chỉ là giải pháp tài chính, mà là điểm tựa nhân văn giúp người nghèo vượt qua khó khăn, hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn.

Khi được vận hành hiệu quả và gắn với hỗ trợ kỹ thuật, tiêu thụ sản phẩm, tín dụng ưu đãi sẽ tiếp tục là "đòn bẩy kép" của công bằng xã hội và phát triển bền vững – giúp người dân không chỉ thoát nghèo mà còn làm chủ kinh tế ngay trên mảnh đất quê hương mình.

Hà Anh