PV Người Đưa Tin ghi nhận tại khu vực neo đậu tàu cá ở phường Phan Thiết.
Khi nghề biển không còn giữ chân lớp trẻ
Ghi nhận của Người Đưa Tin tại một trong những khu neo đậu tàu cá lớn khu vực phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), nhiều tàu thuyền vẫn đang nằm bờ vì chưa đủ bạn thuyền để ra khơi.
Đứng trên chiếc tàu công suất 380CV neo đậu nhiều ngày qua, ngư dân Nguyễn Trọng Hải – có thuyền neo đậu ở khu vực Cảng cá Phan Thiết chia sẻ nỗi trăn trở khi nghề biển ngày càng khó giữ chân lao động.
"Tàu của tôi đi khoảng 15 ngày mới vào bờ, đánh bắt cách đất liền hơn 30 hải lý. Bây giờ tàu phải nằm bờ vì thiếu bạn thuyền. Người ta nói đi biển cực mà thu nhập bấp bênh nên lên bờ làm việc khác hết rồi. Tàu tôi cần 5 người nhưng kiếm thêm 2 người cũng không ra. Có người phải ứng trước 40-50 triệu đồng họ mới chịu đi, không thì không ai đi cả", ông Hải nói.
Những ngư dân chuẩn bị cho chuyến biển tiếp theo.
Theo ông Hải, nghề biển vốn phụ thuộc vào thời tiết và nguồn lợi thủy sản nên thu nhập không ổn định. Có chuyến biển trúng đậm, nhưng cũng có chuyến thua lỗ, thậm chí không đủ bù chi phí nhiên liệu.
"Ra biển gặp cá gì thì đánh nấy, có lúc được cá, tôm, mực, có lúc không. Nghề biển chúng tôi bữa có, bữa không. Vì vậy, nhiều người không còn mặn mà với nghề nữa", ông Hải chia sẻ thêm.
Ngư dân chở ngư lưới cụ ra khu vực neo đậu để đưa lên tàu cá.
Cùng chung nỗi lo, nhiều chủ tàu cá tại khu vực Phan Thiết cho biết việc tìm kiếm lao động hiện nay khó khăn hơn rất nhiều so với trước đây. Nếu như trước kia, nghề biển mang tính "cha truyền con nối", thì nay lớp trẻ không còn thiết tha gắn bó với biển.
Một chủ tàu khác cho biết, ông may mắn hơn khi vẫn duy trì được đủ lao động để vươn khơi đánh bắt tại vùng biển đảo Phú Quý. Tuy nhiên, để giữ chân bạn thuyền, chủ tàu phải tăng tiền công, hỗ trợ sinh hoạt và tạo điều kiện làm việc tốt hơn.
Những ngư dân đưa ngư lưới cụ xuống tàu để chuẩn bị ra khơi.
Trao đổi với PV ngày 30/6, đại diện UBND phường Phan Thiết cho biết trên địa bàn hiện có 417 tàu cá. Theo số liệu của Chi cục Thủy sản và Biển đảo (tính đến ngày 26/6/2026), có 68 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. UBND phường đã ban hành văn bản yêu cầu các tổ dân phố tiếp tục rà soát, tăng cường quản lý, kiểm soát các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; đồng thời hướng dẫn chủ tàu thực hiện thủ tục cấp mới, cấp lại giấy phép khai thác thủy sản theo quy định.
Trong thời gian tới, tỉnh Lâm Đồng sẽ tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm ngăn chặn, loại bỏ hoạt động khai thác IUU, hướng tới mục tiêu gỡ thẻ vàng của (EC).
Ngư dân tất bật tiếp nhiên liệu, vận chuyển đá lạnh và nhu yếu phẩm lên tàu trước chuyến biển.
Nghề biển truyền thống đứng trước thách thức lớn
Trao đổi với PV ngày 30/6, ông Nguyễn Quốc Duy, Phó Chủ tịch UBND phường Bình Thuận (tỉnh Lâm Đồng), cho biết nghề khai thác hải sản từ lâu đã là sinh kế truyền thống của nhiều gia đình ven biển trên địa bàn. Hiện phường có 127 tàu cá đang hoạt động của 114 chủ tàu, với 247 thuyền viên.
Tuy nhiên, những năm gần đây, lực lượng lao động tham gia nghề biển có xu hướng giảm mạnh. "Nếu như trước đây, thanh niên trong các gia đình ngư dân thường tiếp nối nghề của cha ông, thì nay nhiều người trẻ lựa chọn làm việc tại các khu công nghiệp, dịch vụ hoặc xuất khẩu lao động để có thu nhập ổn định hơn", ông Duy cho biết.
Theo lãnh đạo UBND phường Bình Thuận, hoạt động khai thác hải sản thời gian qua gặp nhiều khó khăn do chi phí nhiên liệu, vật tư tăng cao, trong khi nguồn lợi thủy sản suy giảm, hiệu quả khai thác không ổn định. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nhiều lao động trẻ không còn mặn mà gắn bó với nghề biển.
Các tàu cá được chuẩn bị kỹ lưỡng, nhưng nhiều chủ tàu vẫn chưa thể xác định ngày xuất bến do thiếu nhân lực.
"Nhiều chuyến biển thua lỗ khiến chủ tàu gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động, dẫn đến tình trạng lao động bỏ nghề hoặc chuyển sang lĩnh vực khác. Đây là thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của ngành khai thác thủy sản địa phương", ông Duy chia sẻ.
Để giữ chân lao động, nhiều chủ tàu đã chủ động tăng tiền công, ứng trước chi phí sinh hoạt, cải thiện điều kiện ăn ở, làm việc trên tàu, đồng thời đầu tư trang thiết bị hiện đại nhằm giảm sức lao động thủ công. Tuy nhiên, theo lãnh đạo địa phương, đây chỉ là giải pháp trước mắt.
"Về lâu dài, cần có chính sách hỗ trợ ngư dân ổn định sản xuất, nâng cao hiệu quả khai thác; đồng thời quan tâm đào tạo nghề, bảo đảm an sinh xã hội và tạo động lực để lao động trẻ tiếp tục gắn bó với nghề biển truyền thống", ông Duy nhấn mạnh.
Tàu cá neo đậu ở vùng biển khu vực Phan Thiết.
Trung tá Võ Duy Thạnh, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Thanh Hải (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng), cho biết công tác quản lý tàu cá xuất, nhập bến trên địa bàn tiếp tục được duy trì chặt chẽ.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Trạm Kiểm soát Biên phòng Phan Thiết đã làm thủ tục cho hơn 10.000 lượt tàu cá xuất bến với hơn 76.000 lượt thuyền viên.
Theo Trung tá Võ Duy Thạnh, số lượng tàu cá và thuyền viên xuất bến trong 6 tháng đầu năm cho thấy hoạt động khai thác hải sản trên địa bàn vẫn duy trì ổn định, đồng thời khẳng định vai trò của lực lượng biên phòng trong bảo đảm an ninh, an toàn cho ngư dân.
Đồn Biên phòng Thanh Hải hiện quản lý địa bàn có số lượng lớn tàu cá khai thác xa bờ. "Chúng tôi duy trì nghiêm công tác kiểm tra, kiểm soát người và phương tiện ra, vào cửa biển; hướng dẫn ngư dân chấp hành đầy đủ các quy định về khai thác thủy sản, nhất là quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)", Trung tá Thạnh cho biết.
Tàu cá nằm bờ ở phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng.
Theo Trung tá Thạnh, trước mỗi chuyến biển, lực lượng biên phòng đều kiểm tra chặt chẽ các điều kiện an toàn của tàu cá như giấy tờ, trang thiết bị cứu sinh, phương tiện thông tin liên lạc, thiết bị giám sát hành trình và quân số thuyền viên.
