Nhiều dự án chậm vì thiếu mặt bằng
Chiều 29/4, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng làm việc với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp thành phố, đặt yêu cầu tháo gỡ nhanh những điểm nghẽn đang kéo chậm tiến độ các công trình giao thông, nông nghiệp và hạ tầng động lực.
Ông Nguyễn Văn Thường, giám đốc Ban cho biết, đơn vị đang quản lý 183 dự án, tổng mức đầu tư hơn 102 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, kế hoạch vốn năm 2026 được giao hơn 3.813 tỷ đồng, đến ngày 27/4 mới giải ngân 357,54 tỷ đồng, đạt 10,9%.
Ông Nguyễn Văn Thường, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng, cho biết, nhiều dự án vừa tiếp nhận đã vướng kéo dài, hợp đồng nhiều lần gia hạn.
Trong số 183 dự án, có 78 dự án đang triển khai thi công với tổng mức đầu tư gần 47.950 tỷ đồng; 18 dự án chuẩn bị đầu tư; 68 dự án thuộc nhóm lập chủ trương trung hạn; 19 dự án vừa tiếp nhận.
Riêng nhóm công trình động lực, trọng điểm, Ban được giao thực hiện 12 dự án. Trong đó, công trình liên kết vùng miền Trung đang thi công; 4 dự án dự kiến khởi công năm 2026 gồm cải tạo, nâng cấp quốc lộ 14D, dự án phát triển tích hợp thích ứng, cụm nút giao Lê Thanh Nghị - Cách mạng Tháng Tám - Thăng Long - đường dẫn lên cầu Hòa Xuân và các khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Bảy dự án còn lại đang lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, gồm các tuyến quốc lộ 14G, 14B, 40B; đường ĐT.606 nối đường Hồ Chí Minh đến cửa khẩu phụ Tây Giang; hầm qua sân bay Đà Nẵng; hiện đại hóa thủy lợi thích ứng biến đổi khí hậu và hoàn thiện đô thị Tam Kỳ.
Theo Ban, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở quyết tâm triển khai mà ở mặt bằng, vật liệu, thủ tục và các hợp đồng kéo dài. Công tác giải phóng mặt bằng ở một số dự án còn chậm, trong khi quỹ tái định cư chưa đáp ứng kịp. Có dự án phát sinh chênh lệch chính sách bồi thường theo từng thời điểm lập phương án, khiến người dân so bì, chưa đồng thuận.
Nguồn vật liệu cũng tạo áp lực lớn. Giá cát, đá, nhựa đường, nhiên liệu tăng; chi phí vận chuyển có nơi tăng khoảng 50%, khiến một số nhà thầu thi công cầm chừng.
Nguồn đất đắp, cát, nhựa đường khan hiếm, cung ứng không ổn định; cát phụ thuộc nhiều vào nguồn từ Quảng Nam, trữ lượng hạn chế, giá biến động.
Ở nhóm thủ tục, việc lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư và điều chỉnh dự án còn kéo dài do phải lấy ý kiến nhiều sở ngành, địa phương, hồ sơ nhiều lần bổ sung. Với dự án dùng vốn ngân sách trung ương, việc chưa thống nhất kế hoạch vốn với Bộ Tài chính khiến thiếu cơ sở thẩm định nguồn vốn.
Không để mặt bằng kéo chậm dự án trọng điểm
Ông Nguyễn Văn Thường kiến nghị thành phố chỉ đạo các đơn vị giải phóng mặt bằng bàn giao mặt bằng đúng tiến độ; tách hồ sơ đất đai phức tạp thành chuyên đề để xin cơ chế xử lý. Đồng thời, cần có cơ chế điều chỉnh giá, bù giá phù hợp khi nhiên liệu biến động; kiểm tra thị trường vật liệu, xử lý bán vượt giá công bố; xem xét đấu giá, cấp phép bổ sung mỏ đất, cát.
Với 19 dự án vừa tiếp nhận, phần lớn vướng kéo dài, có hợp đồng hết thời gian thực hiện dù nhiều lần gia hạn. Ban đề xuất công trình nào còn mặt bằng khả thi, nhà thầu đủ năng lực thì cho điều chỉnh hợp đồng; trường hợp không còn phù hợp, cần chấm dứt hợp đồng, rà soát và chọn nhà thầu mới.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu rà soát từng dự án, từng vị trí còn vướng mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ thi công.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho rằng, giải phóng mặt bằng là khâu then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ các dự án trọng điểm. Nhiều công trình chậm không phải do thiếu quyết tâm hay thiếu vốn, mà do mặt bằng chưa được bàn giao đồng bộ, kéo theo chậm thi công, chậm giải ngân và phát sinh thêm chi phí.
Ông Hùng yêu cầu Ban Quản lý dự án phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Phát triển quỹ đất, các chi nhánh và UBND xã, phường để rà soát từng dự án, từng vị trí còn vướng. Những trường hợp đã đủ điều kiện phải khẩn trương hoàn tất thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng cho nhà thầu thi công.
Với các hồ sơ pháp lý đất đai phức tạp, không rõ ràng, cần tách thành chuyên đề riêng, báo cáo UBND thành phố xem xét cơ chế xử lý, không để ách tắc kéo dài.
Chủ tịch UBND thành phố cũng lưu ý việc bố trí tái định cư phải đi trước một bước, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.
Các đơn vị phải xác định rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý, gắn kết quả giải phóng mặt bằng với tiến độ giải ngân và trách nhiệm người đứng đầu.
