Chưa có quy định riêng cho quyền tiếp cận đất của dân tộc thiểu số

Chưa có quy định riêng cho quyền tiếp cận đất của dân tộc thiểu số

Nguyễn Thị Hồng Nhung
Thứ 6, 30/09/2022 | 13:49
0
Việc sửa đổi Luật Đất đai phải giải quyết được những khó khăn, vướng mắc về đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là dân tộc thiểu số bản địa.

Ngày 30/9, Hội Luật gia Việt Nam đã tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) với chủ đề "Những định hướng chính sách lớn về đảm bảo quyền của người sử dụng đất".

Phát biểu tham luận tại Hội thảo, theo GS.TS Lê Hồng Hạnh, Tổng biên tập Tạp chí Pháp luật và Phát triển chia sẻ khía cạnh đất đai liên quan tới dân tộc thiểu số (DTTS) là một vấn đề cấp bách, bức xúc, nóng hổi cần được đặc biệt quan tâm.

Tiếp cận và sở hữu đất đai là yếu tố chi phối sự phát triển của mỗi cộng đồng, đặc biệt là cộng đồng DTTS ở bất cứ quốc gia nào. Đất đai là yếu tố quan trọng chi phối mạnh nhất cuộc sống của người dân ở vùng nông thôn, đặc biệt là người DTTS bản địa. Đảm bảo quyền sử dụng đất là một trong yếu tố đặc biệt trong chính sách phát triển các cộng đồng DTTS ở Việt Nam từ trước đến nay.

Theo GS.TS Lê Hồng Hạnh, Luật Đất đai đã qua 4 lần ban hành mới kể từ 1993 cho đến nay. Năm 2013, Luật Đất đai được ban hành ngay trước khi thông qua Hiến pháp năm 2013.

Tuy nhiên, Luật Đất đai năm 2013 chưa thể cụ thể hóa các điểm mới của Hiến pháp 2013, đặc biệt là cách tiếp cận mới đối với phát triển dân tộc thiểu số. Theo đó, ông Hạnh kiến nghị một số giải pháp để Nhà nước thực hiện chính sách phát triển toàn diện và tạo điều kiện để các dân tộc thiểu số phát huy nội lực, cùng phát triển với đất nước.

Trên thực tế, khi đi khảo sát tại các khu vực có đông đồng bào DTTD sinh sống, ông Lê Hồng Hạnh nhận thấy mặc dù Nhà nước nói rất nhiều đến quan tâm đến dân tộc thiểu số nhưng trên thực tế việc tiếp cận về đất đai của DTTS thì hệ thống pháp luật xử lý chưa tốt.

Tiêu điểm - Chưa có quy định riêng cho quyền tiếp cận đất của dân tộc thiểu số

GS.TS Lê Hồng Hạnh phát biểu tại Hội thảo do Hội Luật gia phối hợp Người Đưa Tin tổ chức.

Phân tích Dự thảo Luật Đất đai (bản 16/9/2022), GS.TS nhận xét vẫn chưa có những quy định cụ thể dành riêng cho quyền tiếp cận đất của dân tộc thiểu số. Trong 240 điều của Dự thảo thì có 5 điều nói về đồng bào dân tộc thiểu số gồm điều 24, 152, 154, 205, 217. Các điều này đều sao chép lại các quy định của Luật Đất đai 2013.

Trong khi đó, Báo cáo về thực trạng kinh tế, xã hội của 53 dân tộc thiểu số được thực hiện năm 2017 cho thấy có những địa phương như Hà Tĩnh, Vũng Tàu, Vĩnh Phúc, các cộng đồng dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất và đất ở nghiêm trọng.

Tỉ lệ thiếu đất sản xuất và đất ở tại Hà Tĩnh chiếm đến 43,28% và 23,60%. Tỉ lệ thiếu đất sản xuất của các cộng đồng DTTS ở Vĩnh Phúc, Cà Mau chiếm 29,59% và 29,73%.

Số liệu trong Tờ trình của Chính phủ số 473/TTr-CP phê duyệt đề án tổng thể phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện đặc biệt khó khăn ngày 11/10/2019 cũng cho thấy những thách thức này. Theo Tờ trình, ở thời điểm 2019 có 12.976 hộ DTTS di cư tự phát chưa được sắp xếp ổn định, 58123 hộ thiếu đất ở, 465.266 hộ cần hỗ trợ nhà; 303.728 hộ thiếu đất sản xuất.

“Hiện nay, DTTS đang đứng trước làn sóng chuyển nhượng đất, lấy đất của DTTS rất dễ, chỉ cần trả giá cao là họ bán cho doanh nghiệp, trách nhiệm của Nhà nước phải bảo vệ họ như thế nào, xem xét nên bắt buộc trả lại đất cho người dân để họ có đất sinh sống”, ông Lê Hồng Hạnh nhấn mạnh.

Do đó, việc luật hóa khái niệm dân tộc thiểu số bản địa có ý nghĩa rất lớn đối với việc thi hành phù hợp hơn và hiệu quả hơn chính sách, pháp luật đất đai hướng tới phát triển bền vững. Sự công nhận này cần được tiến hành với sự tôn trọng đầy đủ về phong tục, truyền thống và hệ thống sở hữu đất đai của các dân tộc bản địa có liên quan.

Ở khía cạnh phát triển DTTS, Luật Đất đai mới cần có những quy định đặc thù, phù hợp với văn hóa, sinh kế của DTTS, đảm bảo quyền tự chủ cho cộng đồng DTTS trong quản lý và sử dụng đất của mình.

Việc luật hóa đất của cộng đồng DTTS sẽ tạo nền tảng cho các giải pháp giao đất, quản lý, thu hồi đất, sử dụng đất phù hợp với đặc trưng của các cộng đồng này.

Tiêu điểm - Chưa có quy định riêng cho quyền tiếp cận đất của dân tộc thiểu số (Hình 2).

 Hội Luật gia Việt Nam đã tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Nêu quan điểm về vấn đề trên, bà Đoàn Thị Thanh Mỹ, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý Đất đai - Bộ Tài nguyên & Môi trường cho biết Bộ TN&MT đã tiếp thu ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của đồng bào dân tộc.

Và từ đó, nội dung ưu tiên cho đồng bào dân tộc thiểu số đang được đề xuất đối với các nông, lâm trường rà soát thì sẽ ưu tiên giao đất cho những người sử dụng đất và đồng bào DTTS thiếu đất sản xuất.

TS. Trần Công Phàn: Sửa Luật Đất đai liên quan tới toàn xã hội

Thứ 6, 30/09/2022 | 10:13
TS. Trần Công Phàn nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Đất đai sẽ góp phần thúc đẩy việc huy động được các nguồn lực tham gia vào phát triển kinh tế cũng như ổn định xã hội.

Sửa Luật Đất đai tuyệt đối tránh hợp thức hóa các vi phạm

Thứ 5, 22/09/2022 | 14:42
Đối với dự án Luật Đất đai, Chủ tịch Quốc hội đề nghị sửa đổi, bổ sung các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn nhưng phải đảm bảo tính tổng thể, chiến lược lâu dài.

Đề nghị quy định chặt chẽ thu hồi đất trong Luật Đất đai (sửa đổi)

Thứ 5, 22/09/2022 | 09:54
Thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Đất đai, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp nêu rõ đây là nội dung được người dân, xã hội mong đợi.
Cùng tác giả

Loạt doanh nghiệp BĐS "gánh" giá trị hàng tồn kho khổng lồ

Thứ 5, 29/02/2024 | 17:02
Xét về bức tranh riêng của từng doanh nghiệp bất động sản, dễ dàng nhận thấy hàng tồn kho đang ở mức khá cao.

Tân Tạo yêu cầu HoSE và UBCKNN ngừng gây áp lực lên kiểm toán viên

Thứ 3, 27/02/2024 | 21:21
Tân Tạo cho rằng HoSE và UBCKNN đã có hành động gây áp lực lên kiểm toán viên khiến công ty không thể hoàn tất nghĩa vụ công bố thông tin.

Cảng Đồng Nai chi hơn 8 tỷ đồng mua cổ phiếu SZC thấp hơn thị giá 54%

Thứ 3, 27/02/2024 | 20:10
Cảng Đồng Nai dự kiến sẽ chi 8,4 tỷ đồng cho thương vụ tăng sở hữu tại công ty trong cùng hệ sinh thái Sonadezi.

Xử phạt City Auto 5,7 tỷ đồng do sai phạm hàng loạt về thuế

Thứ 3, 27/02/2024 | 20:10
City Auto đã bị Cục thuế Tp. Hồ Chí Minh xử phạt hành chính về thuế do có hành vi kê khai sai dẫn đến và không dẫn đến hàng loạt loại thuế của doanh nghiệp.

Công ty kiểm toán tiếp tay cho Trịnh Văn Quyết để nhận được gì?

Thứ 3, 27/02/2024 | 18:50
Dù không đủ căn cứ đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần nhưng công ty kiểm toán vẫn ký, ban hành báo cáo kiểm toán trái quy định pháp luật cho CTCP Xây dựng Faros.
Cùng chuyên mục

Thủ tướng dự lễ kỷ niệm 30 năm đường bay thẳng Việt Nam – Australia

Thứ 3, 05/03/2024 | 12:18
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, lễ kỷ niệm đánh dấu thành tựu lớn của Vietnam Airlines trong vai trò kết nối giữa Việt Nam - Australia.

Chủ tịch Quốc hội: Bình Định cần bứt tốc phát triển

Thứ 2, 04/03/2024 | 19:31
Đó là chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bình Định vào sáng 4/3.

Nga là một trong những đối tác ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam

Thứ 2, 04/03/2024 | 12:30
Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn khẳng định Việt Nam hết sức coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện với Nga, một trong những đối tác ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Thủ tướng: Không để doanh nghiệp đến xin, đến kêu thì mới làm

Chủ nhật, 03/03/2024 | 16:27
Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành tích cực, chủ động, trách nhiệm, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, "không để doanh nghiệp đến xin, đến kêu thì mới làm".

Thường trực Chính phủ gặp mặt đầu xuân doanh nghiệp Nhà nước tiêu biểu

Chủ nhật, 03/03/2024 | 11:09
DNNN được xác định có vị trí then chốt và là một lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế Nhà nước, góp phần quan trọng ổn định kinh tế - xã hội.
     
Nổi bật trong ngày

Thủ tướng dự lễ kỷ niệm 30 năm đường bay thẳng Việt Nam – Australia

Thứ 3, 05/03/2024 | 12:18
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, lễ kỷ niệm đánh dấu thành tựu lớn của Vietnam Airlines trong vai trò kết nối giữa Việt Nam - Australia.

Chủ tịch Quốc hội: Bình Định cần bứt tốc phát triển

Thứ 2, 04/03/2024 | 19:31
Đó là chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bình Định vào sáng 4/3.

Nga là một trong những đối tác ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam

Thứ 2, 04/03/2024 | 12:30
Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn khẳng định Việt Nam hết sức coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện với Nga, một trong những đối tác ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.