Triệu Văn Vương mất, Anh Tề được về nối ngôi, đó là Triệu Minh Vương. Cù Thị hiển nhiên trở thành hoàng hậu của Nam Việt. Triệu Minh Vương ở ngôi được 12 năm thì mất, con là Triệu Hưng được đưa lên ngôi, đó là Triệu Ai Vương. Cù Thị là thái hậu của vua Nam Việt.
Nhận thấy cơ hội thôn tính Nam Việt xuất hiện ngày một rõ ràng, nhà Hán lập tức cử sứ giả sang. Và, sứ giả lần này lại chính là An Quốc Thiếu Quý, tình nhân cũ của Cù thái hậu, người mà xuân sắc xem ra vẫn còn khá mặn mòi. Phái bộ sứ giả do An Quốc Thiếu Quý cầm đầu khá đông, ngoài ra lại còn có cả một đạo quân lớn do quan vệ úy là Lộ Bác Đức đóng ở Quế Dương để yểm trợ từ xa. Hành vi của An Quốc Thiếu Quý và Cù Thị đã được sách Đại Việt sử kí toàn thư (ngoại kỷ, quyển 2, từ tờ 13a đến tờ 15b) chép lại như sau: "Xưa kia, khi chưa lấy Minh Vương, thái hậu Cù Thị đã từng thông dâm với một người quê ở Bá Lăng là An Quốc Thiếu Quý. An Quốc là họ, Thiếu Quý là tên.
Đến đây nhà Hán sai An Quốc Thiếu Quý sang dụ thái hậu vào chầu, tương tự như các chư hầu trong nội hạt của nhà Hán. Nhà Hán lại sai bọn biện sĩ, gián nghị đại phu là Chung Quân đi tuyên dụ, bọn dũng sĩ là Ngụy Thần theo giúp việc. Ngoài ra, còn cho quan vệ úy là Lộ Bác Đức đem quân đóng ở Quế Dương để đợi sứ giả.
Bấy giờ, vua còn nhỏ tuổi mà Cù thái hậu là người Hán, cho nên, An Quốc Thiếu Quý lại thông dâm. Người trong nước biết được, phần lớn không ai chịu theo thái hậu. Thái hậu sợ có biến loạn, bèn dựa uy của nhà Hán, nhiều lần xin vua và các quan xin nội thuộc vào nhà Hán. Thế rồi, thái hậu nhờ sứ giả dâng thư, xin được theo lệ như các chư hầu nội hạt, cứ ba năm một lần vào chầu, triệt bỏ canh phòng ở các cửa ải với nhà Hán. Nhà Hán bằng lòng, ban cho vua và thừa tướng Lữ Gia cái ấn bằng bạc và các ấn khác dùng trong triều, lại cho được quyền tự đặt các chức quan như trung úy, thái phó. Các hình phạt như cắt mũi, thích chữ vào mặt... đều bãi bỏ. Nước dùng luật nhà Hán như các chư hầu nội hạt. Nhà Hán cũng sai các sứ giả ở lại để lo việc vỗ về".
Ảnh minh họa.
Thấy thái độ của dân chúng như vậy, Cù thái hậu vô cùng lo ngại, bèn chủ trương dựa hẳn vào thế lực của triều đình nhà Hán, cốt giữ lấy ngôi vua cho Ai Vương và ngôi thái hậu cho mình. Thị đã dâng thư nhờ Hán sứ đưa về Hán, chính thức xin vua Hán cho nội phụ Hán triều. Thị chấp nhận cứ ba năm sang chầu Hán một lần, đồng thời triệt bỏ các cửa quan ở biên giới. Vậy là Cù Thị đã phơi bày dã tâm bán nước ta cho nhà Hán. Triều đình nhà Hán lập tức chấp thuận thỉnh cầu của Cù Thị.
Khi đó, chỉ có thừa tướng Lữ Gia công khai phản đối chủ trương bán nước của Cù Thị. Ông cùng các đại thần chống lại, đem quân vây đánh, giết vua, thái hậu và các sứ bộ nhà Hán, thông báo việc lập con trưởng của Minh Vương là Triệu Kiến Đức lên làm vua. Tuy nhiên, vua Hán kéo đại binh vào trấn áp, mở ra thời Bắc thuộc trên đất nước ta.
Luật nay: Có dấu hiệu của tội đầu hàng địch
Chuyện Cù Thị tư thông với An Quốc Thiếu Quý khi chưa lập gia thất, lỗi ấy quả thật khó tha, nhưng dẫu sao thì đó cũng chỉ là chuyện tư đức, hậu thế đọc sử nhiều lắm cũng đến lắc đầu là cùng. "Người ba đấng, của ba loài", trách chi mà làm gì. Nhưng, tư thông với An Quốc Thiếu Quý lần thứ hai, việc làm của Cù Thị không đơn giản chỉ làm đồi bại tư đức của mình nữa. Nghĩa lớn đối với nước, tình sâu đối với quần thần, trách nhiệm đối với nhân dân... tất cả đều bị coi thường đến độ rẻ rúng. Lữ Gia há không biết giết vua và thái hậu là điều vạn bất đắc dĩ, nhưng chẳng qua là thế chẳng đặng đừng đó thôi.
Qua các việc làm, hành vi cụ thể như trên của Cù Thị cũng thấy rõ được rằng bà đã vi phạm vào các chế tài của pháp luật ta ngày nay. Thứ nhất, Cù Thị đã tư thông với An Quốc Thiếu Quý lần hai khi bà đã có gia đình. Như vậy là đã phạm vào các quy định trong Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2002 và Điều 147 BLHS. Điều đặc biệt trong vụ việc trên và nghiêm trọng chính là Cù Thị sau khi bị phát giác bởi hành vi thông dâm thì bà đã có ý đầu hàng địch.
Giữa lúc nhà Hán đang nhăm nhe Nam Việt bất cứ lúc nào, được sự "giúp đỡ" của Cù Thị, quân Hán đã có cơ hội kéo sang chiếm nước. Xét về các hành vi ấy có thể hiểu được Cù Thị đã phạm vào khoản D, Điều 322 BLHS, tội đầu hàng địch: Gây hậu quả nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng. Người phạm tội có thể bị phạt tù từ năm năm đến mười lăm năm. Ngoài ra, người phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình.
Tường Linh
