Chuyên gia hướng dẫn hóa vàng đúng cách khi cúng rằm tháng Giêng

Chuyên gia hướng dẫn hóa vàng đúng cách khi cúng rằm tháng Giêng

Thứ 6, 15/02/2019 | 08:00
Tục hóa vàng là một phần trong văn hóa tín ngưỡng, trở thành nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt Nam từ nhiều đời nay.

Không chỉ dịp Tết mà những ngày đầu xuân năm mới khi đi lễ chùa, rằm tháng Giêng, nhiều người vẫn có thói quen cúng tiền vàng để mong may mắn cả năm. Tuy nhiên, việc lựa chọn tiền vàng thế nào khi sắp lễ để tiết kiệm, khoa học, không lãng phí, không mê tín dị đoan, hóa vàng thế nào cho thật văn hóa, đúng cách thì không phải ai cũng biết. Nhất là tới đây, ngày rằm tháng Giêng được coi là một trong những ngày rằm quan trọng nhất trong năm thì vấn đề hóa vàng một cách đúng nghĩa theo tín ngưỡng văn hóa lại là câu chuyện được bàn luận.

Nguồn gốc lễ hóa vàng của người Việt

Trong văn hóa truyền thống Việt Nam hiện nay, hóa vàng có ý nghĩa như gửi một chút quà dành cho ông bà, tổ tiên với quan niệm “trần sao âm vậy”. Theo quan niệm dân gian thì ở trên dương thế chúng ta có tiền để tiêu và chúng ta cũng cần một ít tiền vàng mã để gửi xuống cho ông bà, tổ tiên. Số tiền này hoàn toàn chỉ mang tính biểu tượng.

Trao đổi với PV báo Người Đưa Tin, PGS.TS Đinh Hồng Hải (PGĐ Trung tâm nghiên cứu và Phát triển dân tộc miền núi, lưu vực sông Hồng, ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH QGHN) cho biết: “Nghi lễ hóa vàng ở Việt Nam ảnh hưởng từ văn hóa Trung Hoa trong lịch sử. Từ thời kì đá mới đã phổ biến tục hiến sinh người sống, sau đó, người ta đốt hình nhân thế mạng để thay thế cho tục hiến sinh. Rồi hình nhân thế mạng dần dần được thay bằng những vật biểu tượng khác hoặc vật thay thế khác trong đó có tiền giấy hay tiền âm phủ”.

Văn hoá - Chuyên gia hướng dẫn hóa vàng đúng cách khi cúng rằm tháng Giêng

PGS.TS Đinh Hồng Hải - PGĐ Trung tâm nghiên cứu và Phát triển dân tộc miền núi, lưu vực sông Hồng, ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH QGHN.

"Tuy nhiên, loại tiền này chỉ mang tính biểu tượng nên trong văn hóa truyền thống không hề có “mệnh giá” của tiền mã (5000 đồng - 500.000 đồng) hoặc tiền đô (dollar) như chúng ta thấy hiện nay. Chúng ta cũng có thể thấy trong quan tài người chết, người ta có rắc những tờ giấy in hình người hoặc có chiếc áo “lục thù” in hình người và động vật, đó chính là di vết của những hình nhân thế mạng xa xưa", PGS.TS Đinh Hồng Hải cho hay.

Đối với vàng mã thì sự biến đổi được mở rộng hơn rất nhiều. Ngoài việc nó mang một chút ý nghĩa của hình nhân thế mạng thì còn có thêm những ý nghĩa khác như là cầu tài, cầu lộc.

Bàn về vấn đề này, PGS.TS Đinh Hồng Hải cho rằng: "Đó là lý do vì sao chúng ta thấy có “vàng” và “mã”. Chính cái “thoi vàng bó rắc” trong Truyện Kiều của Nguyễn Du đã trở thành một loại tiền mà chúng ta gọi là tiền âm phủ hiện nay. Cùng với “vàng” hay “tiền âm phủ” thì hiện nay ngày  càng  có thêm nhiều loại hàng mã từ quần áo đến ngựa-xe, từ nhà lầu đến xe hơi,… đã biến nghề làm vàng – mã thành một nghề có thu nhập cao".

Không nên đốt quá nhiều vàng mã phô trương, phản cảm

Bàn về việc đốt vàng mã sao cho không bị phô trương và phản cảm, PGS.TS Đinh Hồng Hải cho rằng, quan niệm đốt nhiều vàng mã thể hiện lòng thành kính dâng lên tổ tiên là cách không đúng và thậm chí là mê tín dị đoan: "Thực chất, hành động này chỉ chứng tỏ sự thiếu hiểu biết và dẫn đến sự lãng phí một cách không cần thiết, trên thực tế đã có nhiều vụ hỏa hoạn xảy ra là do đốt vàng mã quá nhiều và mất kiểm soát.

Việc đốt vàng mã là một nghi lễ đã tồn tại trong tín ngưỡng của người Việt từ lâu đời. Với quan niệm “trần sao âm vậy” nên người sống thường cố gắng làm tất cả để thể hiện tấm lòng của mình với người đã khuất bằng cách đốt tiền vàng, đây cũng là cách để họ tin rằng người thân khi chết đi sẽ được hưởng cuộc sống đầy đủ".

Văn hoá - Chuyên gia hướng dẫn hóa vàng đúng cách khi cúng rằm tháng Giêng (Hình 2).

Quan niệm đốt nhiều vàng mã thể hiện lòng thành kính dâng lên tổ tiên là cách hiểu không đúng và thậm chí là mê tín dị đoan.

Tuy nhiên, qua thời gian đặc biệt là trong giai đoạn kinh tế thị trường hiện nay, việc đốt vàng mã đã có những biến đổi to lớn. Ngoài việc đốt rất nhiều tiền thì người ta còn đốt tiền có mệnh giá cao với quan niệm “vay một trả mười”.

Về vấn đề này, PGS.TS Đinh Hồng Hải cho rằng: “Việc đốt quá nhiều không chỉ gây tốn kém và nguy hiểm mà còn rất phản cảm. Ngày xưa, ông bà chúng ta có đốt nhưng đốt rất ít, hoàn toàn chỉ mang tính tượng trưng, đó là sự tưởng nhớ đến ông bà, tổ tiên. Điều này ngoài ý nghĩa tâm linh còn là một nét đẹp văn hóa, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nhưng cùng là một hành vi đốt vàng mã hiện tượng này giờ đây đã biến tướng đi rất nhiều và vật chất hóa tối đa, tới mức chúng ta có cảm giác một số người đang “trần tục hóa” đời sống của ông bà tổ tiên ở thế giới bên kia.

Có tiền vàng rồi thì lại phải có xe, rồi lại ô tô và phải có biệt thự, thậm chí là khi có biệt thự rồi thì có  "thầy phán” là lại phải làm thêm cái sổ đỏ. Nếu cứ đuổi theo lời “thầy phán” mãi như thế thì sẽ đi tới đâu, chúng ta sẽ hoàn toàn bị mất kiểm soát”, PGS.TS Đinh Hồng Hải nhấn mạnh.

Vì vậy, việc đốt vàng mã chỉ nên mang tính tưởng nhớ và tượng trưng, tránh sa đà vào mê tín, dị đoan, gây tốn kém và tránh ảnh hưởng đến môi trường.

Thời gian và cách chuẩn bị mâm cỗ hóa vàng

Thông thường, ngày tổ chức lễ hóa vàng không cố định và tùy thuộc vào mỗi gia đình. Chủ yếu thực hiện vào ngày mùng 3 Tết. Tuy nhiên, lễ hóa vàng còn được tiến hành từ ngày mùng 4 đến ngày mùng 10 Tết.

Ngày nay, có nhiều người quan niệm phải chọn ngày đẹp, giờ đẹp thì hóa vàng mới tốt. Theo PGS.TS Đinh Hồng Hải, đây chỉ là quan niệm cá nhân của một số người do sự ảnh hưởng từ văn hóa Trung Hoa mà không phải là văn hóa truyền thống của Việt Nam nên không bắt buộc phải học theo.

Mâm cỗ hóa vàng cũng giống như các gia đình chuẩn bị trong những ngày trước. Trong cuốn “Hương nhang cổ truyện Bồ Đề Tâm”, mâm cỗ hóa vàng gồm có những thứ sau: Hương, hoa tươi, quả tươi, trà, trầu cau, đèn, nến, rượu, vàng mã… Ngoài ra, còn là mâm cỗ mặn hoặc cỗ chay. Sau khi làm cơm cúng xong, người ta đem số vàng mã đã cúng trong 3 ngày Tết ra đốt.

Về mâm cỗ hóa vàng, PGS.TS Đinh Hồng Hải cho rằng điều này tùy thuộc là thành tâm của mỗi người: “Những nghi lễ truyền thống hoàn toàn mang tính biểu tượng nên người xưa có quan niệm “Tạp nhất bàn phù lưu thanh thủy”, tức là một mâm cỗ nhạt, cơi trầu, chén nước thể hiện lòng thành kính mà không coi trọng giá trị vật chất.

Thậm chí, ngay lời khấn của ông bà, cha mẹ chúng ta hay sử dụng là “lễ bạc - tâm thành” cũng có ý nghĩa biểu tượng như vậy. Tóm lại, tục lệ hóa vàng chính là nghi lễ biểu tượng trong văn hóa truyền thống Việt Nam mà cha ông ta đã trao lại. Nó hoàn toàn khác với những xô bồ của đời sống vật chất hàng ngày".

Ngọc Quỳnh - Thu Huyền

Bài văn khấn hóa vàng ngày mồng 3 Tết được nhiều người sử dụng

Chủ nhật, 18/02/2018 | 07:04
Ngày tổ chức lễ hóa vàng thường được các gia đình thực hiện vào ngày mùng 3 Tết. Hiện có nhiều bài khấn khác nhau về lễ hóa vàng. Dưới đây là 2 bài văn khấn hóa vàng được nhiều người sử dụng nhất.

Mùng mấy Tết nên hóa vàng mã, đốt thế nào cho chuẩn?

Thứ 6, 16/02/2018 | 20:00
Trong 3 ngày Tết Mậu Tuất 2018, nhiều gia đình thường làm mâm cơm cúng gia tiên. Bên cạnh đó, từ mùng 3 Tết trở đi là các gia đình tiến hành hóa vàng mã.

Lễ hóa vàng, văn khấn hóa vàng sau mùng 3 Tết: Cúng sao cho ‘chuẩn’?

Thứ 4, 10/02/2016 | 07:38
Ngày mùng 3 Tết hoạc ngày khai hạ mùng 7 Tết, sau khi mời Tổ tiên về dự 3 ngày Tết với con cháu, các gia đình bắt đầu lễ hóa vàng để tiễn đưa Tổ tiên trở về âm cảnh. Vậy lễ hóa vàng này cúng sao cho đ
Cùng tác giả

Cơ chế đặc thù cho tỉnh Khánh Hoà với điểm nhấn Khu kinh tế Vân Phong

Thứ 3, 24/05/2022 | 16:48
Trong cơ chế đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hoà, thu hút đầu tư trong khu Kinh tế Vân Phong được dành riêng 1 nội dung nhằm phát huy hết tiềm năng của khu vực này.

ĐBQH kiến nghị sớm có quy định về tài sản ảo, tiền ảo, tiền mã hóa

Thứ 3, 24/05/2022 | 15:51
ĐBQH Trịnh Xuân An cho rằng, thuật ngữ blockchain, tiền ảo, tiền số đã quen thuộc và cũng có tiềm năng nhưng hiện nay vẫn chưa có một khung pháp lý quy định cụ thể.

Sử dụng tiền kém hiệu quả, loạt doanh nghiệp Nhà nước bị kiểm toán bêu tên

Thứ 3, 24/05/2022 | 13:46
Kiểm toán BCTC của 73 DN thuộc 16 tập đoàn, tổng công ty, Kiểm toán Nhà nước nhận thấy nhiều đơn vị đầu tư không hiệu quả, các khoản đầu tư bị thua lỗ, mất vốn.

Kiểm soát tín dụng vào lĩnh vực có nợ xấu cao như bất động sản, BOT giao thông

Thứ 3, 24/05/2022 | 11:35
Đến hết ngày 15/8/2022, toàn bộ cơ chế về xử lý nợ xấu theo Nghị quyết số 42 sẽ không được áp dụng, tuy nhiên tỉ lệ nợ xấu nội bảng, nợ bán cho VAMC vẫn ở mức cao.

Cần 10.000 tỷ để hoàn thành 171km còn lại của đường Hồ Chí Minh

Thứ 3, 24/05/2022 | 09:25
Giai đoạn 2017-2021, việc triển khai dự án đường Hồ Chí Minh chỉ đạt khoảng 8% tổng khối lượng, chậm gần 2 năm so với yêu cầu hoàn thành các dự án thành phần.
Cùng chuyên mục

Kiệt sức sau 4 ngày dự thảm đỏ, Lý Nhã Kỳ hủy bỏ lịch trình tại LHP Cannes

Thứ 3, 24/05/2022 | 20:23
Mới đây, Lý Nhã Kỳ đã hủy mọi lịch trình còn lại ở Cannes 2022 vì lý do kiệt sức.

Vụ Ngọc Trinh công bố mua đất tại Bảo Lộc: Phát hiện nhiều sai phạm tại khu đất

Thứ 3, 24/05/2022 | 19:30
Liên quan đến tin đồn Ngọc Trinh mua đất ở Tp.Bảo Lộc để xây dựng homestay, lực lượng chức năng đã vào cuộc và phát hiện nhiều sai phạm tại khu đất này.

Đạo diễn Hàn Quốc chia sẻ kỷ niệm khi đến Việt Nam quay phim The Outlaws 2

Thứ 3, 24/05/2022 | 19:00
Ra mắt ngày 18/5, chỉ mất chưa đầy 4 ngày bộ phim The Outlaws 2 đã chính thức vượt mốc 2 triệu khán giả và giữ vị trí số 1 tại các phòng vé tại Hàn Quốc.

Con gái lớn diva Mỹ Linh - Anh Quân kết hôn, dung mạo rể Tây gây chú ý

Thứ 3, 24/05/2022 | 16:32
Con gái lớn ca sĩ Mỹ Linh và nhạc sĩ Anh Quân tổ chức đám cưới tại Mỹ, khoảnh khắc khiêu vũ cùng bố đầy xúc động khiến khán giả không khỏi trầm trồ.

Bom tấn Nhiệm vụ bất khả thi 7 tung trailer với những pha hành động đỉnh cao

Thứ 3, 24/05/2022 | 14:20
Trailer đầu tiên cho tác phẩm Mission: Impossible 7 (Nhiệm vụ bất khả thi 7) vừa được tung lên Internet.
     
Nổi bật trong ngày

Dự báo thời tiết ngày 24/5/2022: Cảnh báo mưa lớn khắp các miền

Thứ 3, 24/05/2022 | 05:00
Tin tức dự báo thời tiết mới nhất trong hôm nay (24/5). Cập nhật tin tức dự báo thời tiết nhanh và chính xác nhất trên Người Đưa Tin.

Dự báo thời tiết ngày 23/5/2022: Miền Bắc mưa to đến bao giờ?

Thứ 2, 23/05/2022 | 05:00
Tin tức dự báo thời tiết mới nhất trong hôm nay (23/5). Cập nhật tin tức dự báo thời tiết nhanh và chính xác nhất trên Người Đưa Tin.

"Mr.Bean" từng chia tay vợ già để theo tình trẻ, giờ cuộc sống ra sao?

Thứ 2, 23/05/2022 | 13:09
Danh hài nổi tiếng thế giới "Mr.Bean", từng gây tranh cãi khi bỏ vợ đến với tình trẻ kém gần 30 tuổi.

"Nữ hoàng ảnh lịch" Thanh Mai trẻ trung quên tuổi khi hội ngộ bạn cũ thời thiếu nữ

Thứ 2, 23/05/2022 | 12:07
Lâu ngày không tái xuất, khán giả ngẩn ngơ ngắm nhan sắc không tì vết của "Nữ hoàng ảnh lịch" Thanh Mai.

MC Thụy Vân xúc động đón tuổi mới sau khi rời lễ bế mạc SEA Games 31

Thứ 3, 24/05/2022 | 11:16
Tối 23/5, Á hậu Thụy Vân vinh dự là một trong 2 MC dẫn chính trong lễ bế mạc SEA Games 31 diễn ra tại sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội.