Hơn 21 năm đi tìm những dấu hiệu đầu tiên của ung thư
Một phụ nữ khoảng 30 tuổi đến bệnh viện chỉ để kiểm tra vì từng nhiễm vi khuẩn H.pylori. Không đau bụng, không sụt cân, không có bất kỳ dấu hiệu nào để khiến chị nghĩ mình đang mắc một căn bệnh nguy hiểm. Nhưng chính lần nội soi “cho yên tâm” ấy đã thay đổi hoàn toàn tương lai của chị.
Trong quá trình thăm khám, BSCKII Đồng Xuân Hà - bác sĩ Nội Tiêu hóa, Trung tâm Tiêu hóa, Bệnh viện Vinmec Hạ Long - đã phát hiện một vùng biến đổi niêm mạc rất nhỏ ở dạ dày, không có biểu hiện rõ ràng và rất dễ bị bỏ qua nếu không quan sát kỹ. Kết quả sau đó khiến cả bệnh nhân và gia đình bất ngờ: Ung thư dạ dày giai đoạn sớm. May mắn thay, nhờ được phát hiện đúng thời điểm, bệnh nhân được điều trị bằng phương pháp can thiệp nội soi bảo tồn, tránh được cuộc phẫu thuật cắt dạ dày cùng những ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng sống.
“Đây là một trong những ca bệnh tôi nhớ nhất trong hơn 21 năm làm nghề. Ca bệnh đã cho tôi một bài học rằng, ung thư không loại trừ bất kỳ ai và ở giai đoạn sớm thường không phát ra tín hiệu cảnh báo rõ ràng”, BSCKII Đồng Xuân Hà chia sẻ.
Bác sĩ Đồng Xuân Hà luôn trăn trở với những tổn thương rất nhỏ để tránh bỏ sót những dấu hiệu tiền ung thư.
Không phải những ca xuất huyết tiêu hóa nguy kịch hay những thủ thuật can thiệp phức tạp, mà chính những trường hợp như vậy lại khiến vị bác sĩ này trăn trở nhất.
Hơn 21 năm gắn bó với chuyên ngành Nội Tiêu hóa - Nội soi, bác sĩ Hà đã gặp hàng nghìn bệnh nhân với đủ hoàn cảnh khác nhau. Tốt nghiệp Đại học Y Hải Phòng, hoàn thành chương trình Chuyên khoa II và liên tục cập nhật các kỹ thuật nội soi tiên tiến trong nước và quốc tế, ông dành phần lớn sự nghiệp của mình cho một công việc đặc biệt: Đi tìm những dấu hiệu đầu tiên của ung thư khi chúng còn chưa kịp gây đau đớn hay làm đảo lộn cuộc sống của người bệnh.
Nhiều người nghĩ rằng, thử thách lớn nhất của một bác sĩ nội soi là những ca bệnh phức tạp hay những thủ thuật đầy áp lực. Nhưng với bác sĩ Hà, điều khiến ông trăn trở hơn cả lại là những tổn thương rất nhỏ, nhỏ đến mức người bệnh không cảm nhận được sự tồn tại của chúng.
“Áp lực lớn nhất của tôi không phải là xử lý một ca bệnh khó. Áp lực lớn nhất là làm sao không bỏ sót những tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn đầu”, bác sĩ Hà chia sẻ. Bởi ông hiểu rằng, phía sau một tổn thương chỉ vài milimet có thể là cả một tương lai. Đó có thể là những năm tháng khỏe mạnh của một người mẹ bên con nhỏ, là những dự định còn dang dở của một người cha, là một cuộc đời vẫn đang bình thường cho đến khi bệnh được phát hiện.
Trong lĩnh vực tiêu hóa, ung thư thường không xuất hiện bằng những tín hiệu rõ ràng. Trước khi trở thành những khối u ác tính, chúng có thể âm thầm tồn tại trong nhiều năm dưới dạng những biến đổi rất nhỏ ở niêm mạc. Đó là “thời điểm vàng” mà y học có nhiều cơ hội nhất để can thiệp nhưng cũng là giai đoạn dễ bị bỏ lỡ nhất vì người bệnh vẫn nghĩ mình hoàn toàn khỏe mạnh.
Có lẽ vì thế, sau nhiều năm làm nghề, những bệnh nhân khiến ông nhớ nhất lại thường là những người bước vào phòng khám với tâm lý rất đơn giản “đi kiểm tra cho yên tâm”. Và rồi không ít lần, chính sự yên tâm ấy đã trở thành cơ hội giúp họ phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm nhất, trước khi phải bước vào một cuộc chiến dài hơn với sức khỏe.
Khi nội soi trở thành cơ hội thứ hai của người bệnh
Không đơn thuần là phương thức chẩn đoán, với BSCKII Đồng Xuân Hà, nội soi hiện đại còn mang một ý nghĩa lớn hơn thế. Nhiều tổn thương giai đoạn sớm hoàn toàn có thể được điều trị bằng các kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn, giúp người bệnh tránh được phẫu thuật lớn và phục hồi nhanh hơn.
Để làm được điều này, tại Vinmec Hạ Long, hệ thống nội soi được đầu tư đồng bộ với các công nghệ hiện đại như nội soi độ phân giải cao, nội soi phóng đại, nhuộm màu điện tử cùng nhiều kỹ thuật can thiệp tiên tiến. Những công nghệ này cho phép bác sĩ quan sát rõ hơn các tổn thương rất nhỏ tại thực quản, dạ dày và đại trực tràng - những dấu hiệu có thể là điểm khởi đầu của ung thư.
Tuy nhiên, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ thực sự phát huy giá trị khi kết hợp với kinh nghiệm lâm sàng và sự tỉ mỉ của người bác sĩ.
Vì thế, sau hơn hai thập kỷ khoác áo blouse, bác sĩ Hà vẫn giữ nguyên triết lý đã theo mình từ những ngày đầu bước vào chuyên ngành nội soi tiêu hóa: “Phát hiện sớm - can thiệp chính xác - điều trị tối ưu và ít xâm lấn nhất cho người bệnh”. Bởi thành công lớn nhất của người bác sĩ không phải lúc nào cũng là cứu sống một người bệnh trong thời khắc nguy kịch. Đôi khi, thành công lớn nhất là giúp họ không phải bước vào thời khắc ấy.
Đối với bác sĩ Đồng Xuân Hà, nội soi hiện đại mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng cho bệnh nhân và y học.
Những năm gần đây, các bệnh lý tiêu hóa đang có xu hướng trẻ hóa. Không chỉ ung thư dạ dày, nhiều bệnh lý như polyp đại trực tràng, tổn thương tiền ung thư hay các bệnh lý đường tiêu hóa mạn tính cũng đang xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ.
Điều đáng lo ngại là phần lớn các bệnh lý này đều diễn tiến âm thầm trong thời gian dài. Người bệnh vẫn làm việc bình thường, vẫn nghĩ rằng mình hoàn toàn khỏe mạnh cho đến khi bệnh được phát hiện.
Hơn 21 năm làm nghề, bác sĩ Hà đã chứng kiến nhiều trường hợp đáng tiếc khi bệnh được phát hiện quá muộn. Nhưng ông cũng chứng kiến không ít bệnh nhân được điều trị thành công nhờ một quyết định rất đơn giản: Đi kiểm tra sức khỏe khi chưa có triệu chứng. Trong cuộc chiến với ung thư tiêu hóa, cơ hội quý giá nhất không nằm ở những phương pháp điều trị phức tạp nhất, mà nằm ở việc phát hiện bệnh trước khi nó kịp lên tiếng.
Thu Hà
