Trang HK01 đưa tin, thời gian gần đây, giới AI tại thung lũng Silicon Valley xôn xao trước thông tin startup RadixArk vừa hoàn tất vòng gọi vốn trị giá 100 triệu USD (khoảng 2.600 tỷ đồng). Sau vòng ngày, công ty được định giá lên tới 400 triệu USD (khoảng 10.400 tỷ đồng). Với một startup mới thành lập chưa lâu, đây là con số đáng chú ý.
Nhưng điều khiến giới công nghệ quan tâm hơn cả lại nằm ở danh sách các nhà đầu tư. Dẫn đầu vòng gọi vốn là Accel và Spark Capital. Tham gia rót vốn còn có NVentures - quỹ đầu tư thuộc Nvidia, cùng AMD, MediaTek và Databricks.
Danh sách nhà đầu tư cá nhân cũng gây chú ý với những cái tên như CEO Intel Trần Lập Vũ (Lip-Bu Tan), CEO Broadcom Hock Tan, đồng sáng lập OpenAI John Schulman, đồng sáng lập xAI Igor Babuschkin, thành viên nhóm sáng lập PyTorch Soumith Chintala và đồng sáng lập Hugging Face Thomas Wolf.
Mọi người bất ngờ khi những công ty vốn cạnh tranh gay gắt trong lĩnh vực AI lại cùng đầu tư vào một startup non trẻ.
Đứng sau RadixArk không phải một cựu binh nổi tiếng của Silicon Valley mà là Thịnh Dĩnh (Sheng Ying), một cô gái trẻ quê ở Cửu Giang, Giang Tây, Trung Quốc.
Công ty cô xây dựng được định giá cả ngàn tỷ đồng.
Công việc phía sau những mô hình AI mà ít người nhìn thấy
Khi nhắc đến AI, phần lớn mọi người nghĩ ngay đến các mô hình ngôn ngữ lớn. Nhưng phía sau những mô hình đó còn có một lĩnh vực quan trọng khác: hạ tầng AI (AI Infra). Đây cũng chính là lĩnh vực mà Thịnh Dĩnh tập trung trong nhiều năm.
Hiện nay, hai hệ thống mã nguồn mở nổi bật trong lĩnh vực suy luận AI là vLLM, do nhóm tại Đại học California, Berkeley phát triển, và SGLang - dự án mà Thịnh Dĩnh tham gia xây dựng.
Một trong những cải tiến quan trọng của SGLang là cơ chế bộ nhớ đệm trong quá trình mô hình thực hiện suy luận, sau này được biết đến với tên RadixAttention.
Có thể hình dung giống như một nhà bếp nhận nhiều đơn hàng có các bước chế biến tương tự nhau. Thay vì mỗi lần đều làm lại từ đầu, hệ thống lưu lại những phần đã hoàn thành để tái sử dụng khi cần. Nhờ đó, quá trình xử lý có thể nhanh và tiết kiệm tài nguyên hơn.
Hiện nay, SGLang được sử dụng trên hơn 400.000 GPU trên toàn cầu và xử lý hàng nghìn tỷ token mỗi ngày. Nhiều tập đoàn công nghệ như Google, Microsoft, Nvidia, AMD, Oracle và xAI cũng đã sử dụng công nghệ liên quan.
Từ cô gái tự học lập trình đến nhà sáng lập startup AI
Được biết, Thịnh Dĩnh sinh ra tại Cửu Giang, Giang Tây. Tuổi thơ của cô không có nhiều điều kiện học tập. Cô từng chia sẻ rằng, phần lớn kiến thức lập trình ban đầu đều do tự học trên mạng.
Cô từng nói một câu gây chú ý: “Tôi được phát triển bởi những người mà tôi thậm chí không biết họ đang ở đâu trên mạng”.
Năm 2011, Thịnh Dĩnh giành Huy chương Bạc tại Olympic Tin học quốc gia Trung Quốc, trở thành nữ sinh đầu tiên tại Giang Tây đạt thành tích này trong hơn 20 năm. Sau đó, cô theo học lớp ACM tại Đại học Giao thông Thượng Hải, rồi tiếp tục học tập tại Đại học Columbia và Đại học Stanford.
Khi bắt đầu học chương trình tiến sĩ tại Đại học Stanford, cô trải qua ba lần lựa chọn người hướng dẫn không thành công trước khi tìm được hướng nghiên cứu phù hợp.
Trong thời kỳ đại dịch, cô cũng trải qua gần một năm gần như không có kết quả nghiên cứu đáng kể. Một trong những công trình quan trọng nhất của cô thậm chí phải làm lại hai lần. Những chứng minh đã mất nhiều thời gian hoàn thành cuối cùng vẫn phải viết lại từ đầu.
Quãng thời gian đó khiến cô nhận ra rằng, nếu liên tục làm những việc bản thân không yêu thích sẽ rất khó để duy trì lâu dài. Sự hứng thú với công việc mới là thứ giúp con người tiếp tục tiến về phía trước.
Sau đó, SGLang trở thành một trong những thành quả quan trọng nhất trong giai đoạn nghiên cứu của cô.
Cô từng tự học về lập trình và từng bước đi lên.
Từ bỏ cổ phần tại xAI để khởi nghiệp
Sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ, Thịnh Dĩnh gia nhập xAI, tham gia xây dựng hệ thống suy luận cho Grok. Cô đánh giá cao môi trường làm việc tại đây, cho rằng các kỹ sư có thể tập trung vào chuyên môn mà không phải dành quá nhiều thời gian cho những vấn đề phức tạp trong môi trường công sở.
Theo thỏa thuận cổ phần, cô chỉ còn khoảng 2 tháng nữa là hoàn tất năm đầu tiên để nhận quyền sở hữu số cổ phần tương ứng. Tuy nhiên, cuối cùng cô vẫn quyết định rời đi.
Khi dự án ngày càng được sử dụng rộng rãi, áp lực duy trì cộng đồng và phát triển dự án cũng tăng lên. Thịnh Dĩnh nhận thấy nếu không có người dành toàn thời gian cho SGLang, dự án sẽ khó tiếp tục phát triển. Vì vậy, cô chấp nhận từ bỏ khoản cổ phần sắp nhận được để khởi nghiệp và dành nhiều thời gian hơn cho dự án mã nguồn mở.
Sau đó, RadixArk chính thức ra đời. Tên “Radix” lấy cảm hứng từ RadixAttention, trong khi “Ark” có nghĩa là “con thuyền” hoặc “chiếc tàu”, thể hiện tham vọng đưa hạ tầng AI tiến thêm một bước.
Cô có một câu nói gây ấn tượng: “Những điều tốt đẹp thực sự tồn tại. Dù hiện tại không ai tin, bạn vẫn phải tiếp tục tin. Một ngày nào đó, bạn sẽ gặp những người cũng tin giống mình".
Nhìn lại hành trình của Thịnh Dĩnh, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số 100 triệu USD mà RadixArk vừa huy động, hay mức định giá 400 triệu USD. Đằng sau đó là câu chuyện của một cô gái từng tự học lập trình và từng bước xây dựng nên một công ty AI gây tiếng vang lớn.
An An (theo HK01.com)
