Zalo "mất tích" khỏi bảng xếp hạng
Sáng 3/1, theo quan sát của Thanh Niên, phần mềm nhắn tin Zalo không còn xuất hiện trên bảng xếp hạng các ứng dụng miễn phí hàng đầu trên Google Play Store (cửa hàng ứng dụng của Android) tại vùng Việt Nam.
Zalo trước đó vẫn xếp số 8 trên bảng xếp hạng ứng dụng miễn phí thuộc nhóm "Mạng xã hội" được tải về nhiều nhất tại Việt Nam ở App Store cho nền tảng iOS (iPhone) và đứng thứ 43 ở bảng chung. Trên cả hai gian ứng dụng Play Store lẫn App Store, Zalo đều nhận hàng loạt đánh giá tiêu cực từ người dùng gần đây với tỷ lệ 1 sao (kém nhất) chiếm phần lớn. Với Android, phần mềm này có trên 100 triệu lượt tải về, hơn 2 triệu lượt đánh giá nhưng tổng điểm hiện tại là 3,7/5 sao. Ở iOS còn tệ hơn khi điểm xếp hạng chỉ 2 sao sau hơn 307.000 lượt chấm điểm từ người dùng. Các đánh giá trong gần 1 tuần trở lại đây hầu hết cho mức điểm tối thiểu, đi kèm bình luận tiêu cực về chất lượng sản phẩm và kêu gọi tẩy chay ứng dụng.
Bảng xếp hạng các ứng dụng xã hội miễn phí hàng đầu của CH Play
Cách đây ít ngày Zalo đã khiến hơn 78 triệu người dùng xôn xao khi cập nhật Điều 5 và Điều 8 trong Thỏa thuận dịch vụ. Theo đó, đơn vị phát hành (VNG) yêu cầu quyền thu thập một danh mục dữ liệu đồ sộ: từ số điện thoại, CCCD đến mối quan hệ gia đình, vị trí và thông tin thanh toán. Đáng chú ý, nếu người dùng không nhấn đồng ý, tài khoản của họ sẽ bị xóa trong vòng 45 ngày. Việc ép buộc người dùng phải đồng ý với lựa chọn nếu không muốn bị xóa tài khoản đã gây ra làn sóng phản ứng dữ dội.
Theo Vietnamnet tính đến ngày 30/12 hiện trên các kho ứng dụng như AppStore của Apple tại Việt Nam, ứng dụng miễn phí được tải nhiều nhất là WhatsApp và Viber, trong khi Zalo tụt xuống vị trí thứ 52; trong khi đó trên kho ứng dụng Google Play Store, WhatsApp cũng vượt mặt Zalo vươn lên vị trí thứ 15 ở bảng xếp hạng lượt tải xuống miễn phí.
Zalo xoa dịu người dùng
Trước những quan tâm xoay quanh điều khoản sử dụng, Zalo cho biết nền tảng này chỉ thu thập một số dữ liệu cần thiết để đảm bảo vận hành dịch vụ, tăng cường bảo mật và hỗ trợ các tính năng cốt lõi. Các nội dung liên quan đến thu thập và xử lý dữ liệu được công bố trong điều khoản sử dụng và chính sách bảo mật của ứng dụng.
Người dùng Zalo có thể kiểm tra lại các mục liên quan đến quyền riêng tư trong phần Cài đặt.
Đối với các thông tin mang tính nhạy cảm như giấy tờ tùy thân, Zalo cho biết chỉ yêu cầu trong một số trường hợp cần thiết, chẳng hạn để xác minh danh tính, tăng cường bảo mật tài khoản hoặc hỗ trợ phòng chống gian lận. Với người dùng dưới 16 tuổi, việc thu thập thêm thông tin liên quan đến người giám hộ được thực hiện nhằm tuân thủ quy định pháp luật và bảo vệ quyền lợi của trẻ em.
Nền tảng này cũng khẳng định không lưu trữ và không sử dụng nội dung tin nhắn hay cuộc gọi giữa các cá nhân cho các mục đích ngoài phạm vi cung cấp dịch vụ theo quy định. Việc chia sẻ dữ liệu với bên thứ ba chỉ được thực hiện khi có sự đồng ý của người dùng và trong những trường hợp đã được nêu rõ trong chính sách bảo mật.
Cũng theo Thanhnien, với việc luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Thương mại Luật gia Việt Nam, cho rằng Zalo đang có nhiều dấu hiệu vi phạm pháp luật hiện hành. Trong đó, điều khoản sử dụng dịch vụ mới của Zalo bị cho là mở rộng phạm vi thu thập dữ liệu quá mức, không tách bạch giữa dữ liệu cá nhân thông thường và dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Cách tiếp cận này bị đánh giá "chưa phù hợp" với nguyên tắc mỗi hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân đều phải được thông báo rõ ràng và có sự chấp thuận cụ thể từ người dùng. Trên thực tế, người dùng chỉ có hai lựa chọn: Chấp nhận toàn bộ điều khoản để tiếp tục sử dụng Zalo hoặc từ chối và buộc phải ngừng dịch vụ. "Hành vi này của Zalo đã có dấu hiệu vi phạm luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, không thực hiện đúng tinh thần Hiến pháp, bộ luật Dân sự và luật An ninh mạng", luật sư Nguyễn Văn Hậu nói tại một sự kiện diễn ra ở TP.HCM mới đây.
Luật sư cũng cho rằng các điều khoản cho thấy sự mất cân bằng nghiêm trọng về "quyền lực" giữa Zalo và người dùng. Trong đó, Zalo là bên soạn thảo toàn bộ "luật chơi", người dùng không có khả năng thương lượng, phản biện hay lựa chọn thực chất nào ngoài việc chấp nhận hoặc rời bỏ nền tảng.
Việc Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 được kỳ vọng sẽ buộc các nền tảng số điều chỉnh cách vận hành theo hướng minh bạch và có trách nhiệm hơn. Với người dùng, đây là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ thông tin cá nhân khi sử dụng Zalo, Facebook và các dịch vụ trực tuyến quen thuộc.
Quỳnh Chi (t/h)
