Người lính trẻ trên chiến trường Tây Nam
Rạng sáng 16/9, tại sảnh Bệnh viện Đa khoa Hà Nam cụ Trần Thị Duyên ngồi trên xe lăn, với những lớp chăn phủ kín người. Hài cốt người con trai vừa được đưa từ sân bay về, đặt bên cạnh cụ. Các y, bác sĩ ở sát bên nâng đỡ, người thân quây quanh để mẹ được gần con trong cuộc gặp đã chờ gần nửa thế kỷ.
Người con lên đường khi chưa tròn 19 tuổi. Ngày trở về, mẹ đã 103.
Rời bệnh viện, chiếc xe tiếp tục đưa liệt sĩ Trần Hữu Quân về quê trong đêm mưa. Lúc 2 giờ 30 sáng, xe về đến xóm Xuân Mai, thôn Vũ Bản, xã Bình Giang, tỉnh Ninh Bình - nơi chôn rau cắt rốn, miền quê mà 50 năm trước, tháng 06/1977 cũng trên con đường này, anh đã đạp xe chở Mẹ Trần Thị Duyên cùng Anh lên huyện giao quân.
Nghi thức phủ cờ Tổ quốc tại lễ đón nhận, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ Trần Hữu Quân ở xã Bình Giang, tỉnh Ninh Bình, ngày 16/9.
Hài cốt liệt sĩ Trần Hữu Quân đã về bên mái nhà xưa.
Trời vẫn mưa không ngớt nhưng suốt dọc đường làng, bà con từng tốp từng tốp đội áo tơi, đón người con ưu tú trở về quê hương.
Người thân, đồng đội, chính quyền và nhân dân địa phương đã tập trung, họp bàn và sắp xếp từ nhiều ngày trước, mong muốn công tác chuẩn bị được chu đáo nhất, đảm bảo buổi lễ đón nhận, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ diễn ra trang trọng, ấm cúng, xứng đáng.
Gia đình Liệt sĩ Trần Hữu Quân thực hiện nghi thức bàn giao hài cốt Liệt sĩ cho chính quyền xã Bình Giang sáng 16/9.
Liệt sĩ Trần Hữu Quân sinh ngày 7/11/1958, lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, là người con thứ hai và là trưởng nam trong ba chị em. Cha ông, cụ Trần Hữu Dinh, là đảng viên Đảng Lao động Việt Nam, từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ. Mẹ ông, cụ Trần Thị Duyên, là người nông dân cần mẫn, trung hậu, vừa chăm lo gia đình, vừa tích cực tham gia các phong trào ở hậu phương.
Trước khi nhập ngũ, Trần Hữu Quân tích cực tham gia công tác Đoàn, Đội, nhiều năm phụ trách thiếu nhi và từng là Bí thư Chi đoàn thôn Xuân Mai.
Tháng 6/1977, khi chưa tròn 19 tuổi, ông lên đường nhập ngũ, trở thành chiến sĩ Sư đoàn 320. Với nhiệm vụ xạ thủ B40, ông cùng đồng đội chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia.
Trong một lần kiểm tra công tác tại Sư đoàn 320, Thiếu tướng Kim Tuấn, Tư lệnh Quân đoàn 3, ấn tượng với sự gan dạ, khiêm tốn và tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ trẻ. Ông Quân sau đó được điều về Văn phòng Bộ Tư lệnh làm công vụ riêng.
Di ảnh liệt sĩ Trần Hữu Quân tại lễ truy điệu ở quê nhà ngày 16/9.
Sáng 16/3/1979, Hạ sĩ Trần Hữu Quân tháp tùng Thiếu tướng Kim Tuấn kiểm tra công tác chiến đấu tại Tà Sanh, tỉnh Battambang. Khi đoàn bị phục kích, ông chiến đấu quên mình và hy sinh cùng Thiếu tướng Kim Tuấn và Trung úy, bác sĩ Tạ Đức Hoa.
Khi ấy, Hạ sĩ Trần Hữu Quân mới ngoài 20 tuổi.
Với những đóng góp và sự hy sinh vì Tổ quốc, ông được Nhà nước truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì. Hài cốt liệt sĩ sau đó được quy tập, đưa về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tp. Đồng Nai.
Hội Hỗ trợ Gia đình liệt sĩ Tp. Đồng Nai cùng chính quyền, đồng đội và nhân dân sở tại tập trung tổ chức lễ cất bốc và tiễn đưa Liệt sĩ Trần Hữu Quân tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tp. Đồng Nai sáng 15/09.
Trong gần nửa thế kỷ, phần mộ của ông được chính quyền và nhân dân địa phương chăm nom, hương khói. Ngày 15/9/2026, các cơ quan tại Đồng Nai phối hợp với thân nhân tổ chức lễ cất bốc, truy điệu và tiễn đưa hài cốt liệt sĩ về quê.
Thay mặt gia đình, em trai liệt sĩ - ông Trần Hữu Sự bày tỏ lòng xúc động và biết ơn sâu sắc đến Đảng, chính quyền và nhân dân thành phố Đồng Nai đã luôn quan tâm chăm sóc chu đáo và trách nhiệm phần mộ của anh trai ông gần 50 năm qua.
Cảm ơn Sở Nội vụ Đồng Nai, Sở Nội vụ tỉnh Ninh Bình, Quân đoàn 34 và Hội Hỗ trợ Gia đình Liệt sĩ thành phố Đồng Nai cùng nhiều tổ chức, cá nhân đã đồng hành, phối hợp tích cực và đặc biệt khẩn trương trong quá trình thực chứng xác định danh tính hài cốt cũng như hoàn tất các thủ tục, công việc liên quan để di chuyển hài cốt liệt sĩ về quê.
Buổi lễ ngày 16/9 có sự tham dự của Thiếu uý Lưu Văn Vinh (vest đen) - nhân chứng sống, người lái chiếc xe Uaz định mệnh chở Thiếu tướng Kim Tuấn (Tư lệnh Quân đoàn 3), Hạ sỹ Trần Hữu Quân (cần vụ Tư lệnh Quân đoàn) và Trung uý Tạ Đức Hoa (Bác sĩ). Bà Nguyễn Thanh Yên - vợ Liệt sỹ, Bác sỹ Tạ Đức Hoa mặc áo tím kế bên.
Cuộc trùng phùng sau nửa thế kỷ
Trong khi các thủ tục đưa hài cốt liệt sĩ về quê được hoàn tất tại Đồng Nai, chính quyền xã Bình Giang đã cùng gia đình chuẩn bị lễ đón nhận, truy điệu và an táng. Từ địa điểm, nghi lễ đến sự tham gia của các đoàn thể, nhân dân, từng phần việc được bàn bạc, thu xếp từ nhiều ngày trước.
Với gia đình, sự chu đáo ấy càng đáng quý trong những ngày vừa lo hành trình hồi hương của liệt sĩ, vừa thấp thỏm bên giường bệnh của cụ Duyên. Những việc có chính quyền cùng lo, những lúc có bà con, đồng đội bên cạnh đã giúp người thân vơi bớt gánh nặng.
Tại lễ truy điệu, ông Chu Phương - Chủ tịch UBND xã Bình Giang thay mặt Đảng bộ, chính quyền và nhân dân đọc điếu văn, ôn lại cuộc đời và sự hy sinh của liệt sĩ Trần Hữu Quân. Người thanh niên rời làng năm ấy nay trở về trong sự đón nhận của quê hương, từ những tốp bà con đứng chờ giữa đêm mưa đến những người có mặt tiễn ông về nơi an nghỉ.
Ông Chu Phương - Chủ tịch UBND xã Bình Giang, tỉnh Ninh Bình phát biểu tại buổi lễ.
Cùng lúc quê nhà chuẩn bị đón người lính trở về, tại bệnh viện, các y, bác sĩ tận tình chăm sóc cụ Duyên và tìm cách giúp cụ gặp con. Để cuộc hồi hương được trọn vẹn với gia đình, người mẹ 103 tuổi cũng cần được nâng đỡ qua những ngày khó khăn ấy.
Mẹ Trần Thị Duyên năm nay đã 103 tuổi, sức khoẻ đã yếu, phải điều trị tích cực. Hơn một tuần trước, khi gia đình chuẩn bị các thủ tục cuối cùng để đón người con trai trưởng của mẹ - liệt sĩ Trần Hữu Quân - về quê, sức khoẻ mẹ lại có thêm những diễn biến xấu. Các bác sỹ thường xuyên phải cấp cứu và thực hiện can thiệp. "Chúng tôi đã sợ Mẹ không đợi nổi. Chúng tôi đã phải tính đến tình huống xấu" - ông Sự kể.
Nhưng trước ngày hài cốt liệt sĩ Trần Hữu Quân về quê, sức khoẻ Mẹ hồi phục thần kỳ. "Lạy Giời, chúng tôi đã thực hiện được nguyện bình sinh của Mẹ. Niềm đau đáu 50 năm qua của mẹ tôi là đón Anh Quân về."
Rạng sáng 16/9, Phủ Lý mưa như trút, một chiếc xe 16 chỗ tiến vào khu vực điều trị, Bệnh viện Đa khoa Hà Nam. Mẹ Trần Thị Duyên, với sự hỗ trợ của các y bác sĩ đã chờ sẵn trên xe lăn. Cuộc trùng phùng giữa người Mẹ già 103 tuổi và người con liệt sĩ chỉ chớp nhoáng hơn một phút nhưng là khoảnh khắc của nửa thế kỷ mong ngóng đằng đẵng.
Cuộc trùng phùng sau nửa thế kỷ của Liệt sĩ Trần Hữu Quân và Người Mẹ già 103 tuổi, rạng sáng 16/9 tại Bệnh viện Đa khoa Hà Nam.
Trong lời cảm tạ, sau khi tri ân những người đã góp sức đưa liệt sĩ trở về, gia đình dành lời cảm ơn đặc biệt tới đội ngũ y, bác sĩ đã chăm sóc cụ Duyên và tạo điều kiện cho cuộc gặp lúc rạng sáng.
"Gia đình cũng gửi lời cảm ơn đặc biệt đến tập thể y, bác sĩ Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đa khoa Hà Nam – những vị lương y đã tận tâm, tận lực níu giữ sức khỏe cho mẹ chúng tôi, để mẹ đến hôm nay, ở tuổi 103, bệnh trọng mà hồi phục thần kỳ, kịp chờ ngày đón anh tôi – người con trai yêu dấu mà mẹ vẫn đau đáu ngóng trông suốt nửa thế kỷ qua", ông Trần Hữu Sự chia sẻ.
Ông Trần Hữu Sự – em trai liệt sĩ Trần Hữu Quân tại buổi lễ ngày 16/9.
Cuộc trở về của liệt sĩ Trần Hữu Quân được làm nên không chỉ bởi sự bền bỉ của gia đình, mà còn có trách nhiệm của chính quyền, nghĩa tình đồng đội và lòng nhân hậu của những người thầy thuốc.
Sau lễ truy điệu, liệt sĩ Trần Hữu Quân được an táng tại nghĩa trang quê hương. Từ nay, người thân không còn phải hướng về một phần mộ cách nhà hàng nghìn cây số. Cụ Trần Thị Duyên cũng đã được đón người con trai trở về, dù cuộc trùng phùng chỉ diễn ra trong khoảnh khắc.
Gần nửa thế kỷ chờ đợi khép lại bằng một bàn tay chạm nhẹ trong đêm mưa. Phía sau khoảnh khắc ấy là những người đưa liệt sĩ trở về, chuẩn bị lễ đón trang nghiêm và tận lực để mẹ còn kịp đợi con.
Người con ưu tú đã về với mẹ, trong vòng tay của quê hương.
